| Biblia - wstępne informacje |
|
|
|
| Lektury - "Biblia" |
|
Ogólna liczba hebrajskich rękopisów fragmentów Biblii – około 1300. Najstarsze zapisy – VI, V w. p.n.e. Zapisy poprzedziła wielowiekowa tradycja ustna: Mojżesz żył w XIII w.p.n.e., Dawid (psalmy) – w XI; chrystianizm wiąże początek tradycji ustnej z Abrahamem – XIX w.p.n.e. Nowy Testament powstał w I i II w. n.e. Stary Testament – po hebrajsku (przez Żydów żyjących w Palestynie) i grecku (przez Żydów żyjących poza Palestyną, w tzw. diasporach, np. w silnym ośrodku w Aleksandrii). Nowy Testament po grecku.
Pierwsze greckie tłumaczenie: Septuaginta (wg tradycji 70 tłumaczy w 70 dni; w ośrodku aleksandryjskim). Najważniejszym łacińskim tłumaczeniem jest tzw. Wulgata (łac. vulgatus – pospolity) dokonane przez św. Hieronima (przeł IV i V w.) uznana przez Kościół za oficjalny, obowiązujący przekaz Biblii. Pierwsze polskie tłumaczenie: Biblia królowej Zofii (XV w.); najsłynniejsze tłumaczenie Jakuba Wujka (1593 r.); protestanckie: Biblia Brzeska (1563 r.), Biblia Gdańska (1632 r.); najważniejsze dwudziestowieczne: Biblia Tysiąclecia (1965 r.). Biblię można traktować jako dzieło literackie, podobne innym „księgom pierwszym”. Biblię można traktować jako Pismo Święte – historia sacra (łac)-historia święta, historia przymierza. Wybitne oddziaływanie na kulturę europejską jest związane z Biblią jako „głosem Bożym”.
|