Język a komunikacja społeczna

Język mówiony a język pisany

3.6666666666667 1 1 1 1 1 Rating 73%

Język mówiony a język pisany (oralność a piśmienność)

mówienie a pisanie

Język polski może występować w dwóch podstawowych wariantach: pisany i mówiony. W przestrzeni wirtualnej istnieją również elektroniczne warianty tych wariantów. Można doszukać się hybrydy języka pisanego i języka mówionego, która bywa określana jako język zapisany, pisemność elektroniczna itp. Pojawia się ona w czatach. Możliwa jest również oralność elektroniczna, raz nagrana wypowiedź mówiona może być wielokrotnie odtwarzana czym przypomina wypowiedź pisemną.

Jakie są różnice między językiem mówionym, a językiem pisanym (wypowiedzi mówione a wypowiedzi pisemne)? Pomiędzy pisaniem a mówieniem istnieją fundamentalne różnice. Podstawowym błędem szkolnym jest nie dostrzeganie różnic pomiędzy językiem mówionym a językiem pisanym. Pamiętanie o tym jest niezbędne do pisania dobrych wypracowań z języka polskiego (i innych języków także). Poniższa tabela wskazuje najważniejsze różnice, które nie pozwalają popełnić tego błędu.

 

język mówiony

język pisany

mówienie jest pierwotne, ewolucyjnie starsze - ważniejsze; pisanie jest wtórne, drugie - stanowi efekt ewolucji;

wypowiedzi mówione są wspomagane przez komunikację niewerbalną;

praktycznie nie ma tu komunikacji niewerbalnej (za wyjątkiem emotikonów i znaków interpunkcyjnych) – więc trzeba precyzyjniej się wyrażać, dobrze przemyśleć i zorganizować całą wypowiedź;

wypowiedzi mówione mają charakter addytywny (ciągle można coś dodać, dopowiedzieć);

wypowiedzi pisemne mają charakter skończony, stanowią zamkniętą całość;

odbiorca jest tuż obok i można nieporozumienia, wątpliwości wyjaśniać „na bieżąco”, można negocjować sensy, konteksty;

odbiorca ma do czynienia z gotowym tekstem i nie widzi nadawcy (może go jedynie sobie wyobrażać na podstawie tekstu lub innych informacji) a nadawca pisząc tekst wyobraża sobie odbiorcę, wpisuje go w tekst (każdy tekst ma takiego wirtualnego odbiorcę np. list, pamiętnik piszę do „siebie za kilka lat”);

wypowiedzi mówione są synchroniczne - nadawca i odbiorca spotykają się są obecni jednocześnie w trakcie rozmowy, komunikują się jednocześnie;

wypowiedzi pisemne są asynchroniczne - asynchroniczność może być przyczyną powstania różnych kontekstów (kontekst nadawcy różny od kontekstu odbiorcy może bardzo utrudnić porozumienie);

w mówienie angażujesz się całym ciałem, dźwięk odbierasz całym ciałem (słuch), widzisz, czujesz, poruszasz się, doświadczasz obecności drugiego człowieka, jego bliskości;

w pisaniu aktywny jest tylko wzrok czasem też słuch (w przypadku odczytywania tekstu) adresat jest sam na sam z tekstem, wyalienowany, samotny;

mówienie jest bardziej naturalne, spontaniczne - mowa opiera się w dużym stopniu na improwizacji i negocjacji sensów;

pisanie jest sztuczne, zaplanowane, abstrakcyjne;

Podsumowując należy zauważyć, że wypowiedzi pisemne pozwalają na zaspokajanie potrzeby bliskości, bycia z kimś oraz na spontaniczność, ponieważ generalnie opierają się na improwizacji. Z kolei wypowiedzi pisemne muszą być dobrze przemyślane i zaplanowane zanim trafią do odbiorce, nie ma tu zatem miejsca na spontaniczność.

Łatwiej jest więc porozumiewać się językiem mówionym, bo odbiorca ma możliwość uzupełniania swojej niewiedzy w czasie komunikacji niż językiem pisemnym, który stanowi większe wyzwanie zarówno dla nadawcy, jak i dla odbiorcy.

Serwis rozdaje przeglądarkom bezpieczne ciasteczka.