Ukształtowanie narracji w "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza

Kreacja narracji w "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza polega na tym, że w tej romantycznej epopei występuje 2 narratorów. Przejścia między jednym typem narracji, a drugim są bardzo subtelne i nieomal niezauważalne:

narrator wszechwiedzący

• tan narrator to obiektywny sprawozdawca wydarzeń
• narrator - twórca opisów przyrody
• narrator zna wszystkie myśli bohaterów

narrator wyrażający wiedzę, opinie i przekonania ogółu

• narrator przyznaje się do niewiedzy
• narrator unika odpowiedzialności za podawane informacje
• narrator nie wyciąga wniosków z gromadzonych informacji
• narrator snuje różne domysły

Funkcja podwójnej narracji w "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza

Drugi narrator pomaga zachować czytelnika w niewiedzy, zataić pewne informacje, które później zostaną odkryte (kim jest Robak?), pozwala pośrednio charakteryzować postacie (pozornie pytając o motywy ich postępowania).

Drugi narrator pozwala Adamowi Mickiewiczowi (nie tylko zresztą w "Panu Tadeuszu") na swobodne operowanie szczegółami narracji:

• powrót Tadeusza z wyprawy napoleońskiej z prawą ręką na temblaku, a potem częstowanie gości i polonez z Zosią,
• wiek Zosi narrator twierdzi, że 13 lat, ale z fabuły wynika, że 17 (wywózki Polaków, więc i jej rodziców, na Sybir to 1795 r.