Dżuma - opracowanie lektury

Narracja w Dżumie A. Camusa

3.96875 1 1 1 1 1 Rating 79%

Opis narracji i charakterystyka narratora w "Dżumie" Alberta Camusa

W "Dżumie" spotykamy dwa typy narracji: pierwszym narratorem jest Bernard Rieux, a drugim Jean Tarrou. Każdy z bohaterów prowadzi narrację na inny sposób, każda narracja pełni w powieści Camusa inną funkcję.

Narracja - narrator Bernard Rieux

  • 1 os. lm. - narrator raz utożsamia się z mieszkańcami Oranu („Nasi współobywatele"), innym razem z czytelnikami
  • narracja zmierza w kierunku obiektywizmu - ma cechy 3-osobowej narracji, ale prowadzona przez bohatera, który mówi o sobie w 3. os. l. p. „Gdyby Rieux czuł się lepiej..."
  • chętnie używa form bezosobowych „trzeba przyznać", „nie należy w niczym przesadzać",
  • często powołuje się na opinię społeczną „Według powszechnego mniemania"
  • narracja jest nieobiektywna, ocenia rzeczywistość „Ciekawe wypadki, które są tematem (...)"; „Miasto trzeba przyznać jest brzydkie."; „Bardzo jednak rozsądnie (...)"; „Był to nieustający cud: Tarrou, mimo uciążliwej pracy, wciąż zachowywał się życzliwie i uważnie"
  • narrator krytykuje notatki Jeana Tarrou: „opłakana postawa", „dziwactwo"
  • bywa cyniczny „Nazajutrz proszono krewnych o złożenie podpisu w rejestrze, co świadczyło o różnicy między ludźmi a na przykład psami: kontrola zawsze była możliwa"
  • gawędziarz: „Oczywiście...", zwroty do czytelnika „Wyobraźcie sobie"
  • przekonuje czytelnika o prawdziwości opisywanych wydarzeń „To się zdarzyło", „są tysiące świadków"
  • jest przewodnikiem – oprowadza czytelnika po Oranie, zapoznaje go z miastem, przedstawia mu wszystkie istotne, z perspektywy mieszkańca, informacje o mieście
  • przyjmuje perspektywę bohaterów:
  • Rieux „Zdawało się, że w przerwach między oddechem słyszy nikłe piski szczurów" (wraz z ich postrzeganiem rzeczywistości, lękami);
  • Josepha Granda (w trakcie dochodzenia w sprawie próby samobójczej), 
  • Jeana Tarrou (w jego notatkach)
  • jest świadkiem epidemii „gdyby przypadek nie pozwolił mu zgromadzić pewnej liczby zeznań i gdyby siłą rzeczy nie był wmieszany w to wszystko"
  • narrator kreuje się na historyka: „To właśnie upoważnia go [narratora] do wykonania pracy historyka."
  • przedstawia siebie jako kronikarza „tematem tej kroniki", „Bardzo oryginalna..."
  • wskazuje źródła wiedzy o epidemii:
  • własne świadectwo,
  • świadectwa innych zebrane przez narratora (w trakcie realizowania swych zadań w trakcie epidemii),
  • teksty, które wpadły mu w ręce: „Jednakże zanim narrator przejdzie do szczegółów tych nowych wydarzeń uważa się za rzecz pożyteczną przytoczyć opinię innego świadka o opisanym okresie" (wprowadza notatki Tarrou),
  • obwieszczenia prefektury,
  • komunikaty Infdoku,
  • narracja ex post factum – narrator zna cały przebieg epidemii i uprzedza fakty „jak zrozumiemy później", „Czy ta obserwacja Tarrou rzuca nieco światła na późniejsze nieszczęsne wydarzenia (...)"?
  • Oran narrator traktuje jako prefekturę francuską – zna się na polityce
  • doskonale zna Oran (potrafi dostrzec to co w nim wyjątkowe – trudność umierania)
  • narrator jest mieszkańcem Oranu „Nasi współobywatele", ale na mieszkańców Oranu patrzy z góry
  • ukrywa się, łamie konwencję zwracając się do czytelnika: „Zresztą narrator, którego czytelnik pozna w odpowiedniej chwili"
  • narracja zawiera sporo wypowiedzi autotematycznych – mówi wtedy o sobie w 3 os. l. p. : „Narrator tej opowieści (...)"; „Jednakże zanim narrator przejdzie do szczegółów tych nowych wydarzeń uważa się za rzecz pożyteczną przytoczyć opinię innego świadka o opisanym okresie"
  • narrator unika jednoznaczności, dąży do tego by wypowiedzi były ogólnikowe, wieloznaczne, zdarzają mu się również niedopowiedzenia „Zamierza również ..." „wielki dziennik paryski"
  • narracja hiperbolizuje brzydotę i wielokrotnie powtarza informacje o zwyczajności Oranu
  • hiperbolizuje opisy szczurów
  • w narracji łagodnie kontrastuje ze zwyczajnością miasta niezwykłość opisywanych wypadków „wykraczały bowiem nieco poza zwyczajność"
  • wypowiedzi narratora mają charakter sentencjonalny, uniwersalny „Najdogodniej można poznać miasto starając się dociec, jak się w nim pracuje, jak kocha i jak umiera" (mówi o każdym mieście, nie tylko o Oranie) „Pragnienia młodych są gwałtowne i krótkie"
  • często stosuje uogólnienia „wszyscy nasi współcześni są tacy"
  • narrator zachowuje kurtuazyjny dystans wobec siebie „O ile narrator potrafi ocenić, jest on [opis Rieux] dość wierny"
  • narrator nie jest systematyczny, czasem pomija tygodnie, innym razem koncentruje się długo na wydarzeniach, jednej myśli – to zbliża „Dżumę" do powieści psychologicznej

Narracja - narrator Tarrou

  • 1. os. l. p. r. m.
  • dąży do obiektywizmu poprzez unikanie ocen „Ta myśl prawdziwa czy fałszywa..."
  • przyjmuje perspektywę obserwatora i analityka
  • ujawnia się w przytaczanych przez nadrzędnego narratora pamiętnikach napisanych przez Jeana Tarrou
  • narracja koncentruje się na detalach
  • patrzy na świat zupełnie inaczej
  • poszukuje wzorców świętości
  • narrator przypomina mędrca, który jak dziecko dziwi się elementami świata, które dorośli pomijają
Serwis rozdaje przeglądarkom bezpieczne ciasteczka.