S. Wyspiański: Wesele - opracowanie lektury

Rycerz i Poeta w Weselu

3.5 1 1 1 1 1 Rating 70%

Rycerz i Poeta w Weselu

Spotkanie Rycerza i Poety w Weselu Stanisława Wyspiańskiego.

 

Rycerz

Zawisza Czarny, słynny rycerz polski z XV wieku, bohater spod Grunwaldu, objawia się Poecie – Kazimierz Przerwa – Tetmajer,

A wszystko bajka wierutna.
Wyrażnie się w oczy wciska,
zbroją świeci,zbroja łyska
postać dawna,coraz bliska,
dawny rycerz w pełnej zbroi,
co niczego sie nie lęka,
chyba widma zbrodni swojej,
a serce mu z bolów pęka,
a on,z takim sercem w zbroi,
zaklęty,u żródła stoi
i do mętówstudni patrzy
i przegląda się we studni.
A gdy wody czerpnie ręką,
to mu woda sie zabrudni.
A pragnienie zbroju męką,
więc mętów czerpa ze studni;
u żródła,jakby zaklęty:
taki jakiś polski święty.

Poeta

dekadent. Rycerz jest dla Poety symbolem siły, męstwa, energii, zdolności do wiecznego czynu, tęsknoty za siłą i potęgą. Uświadamia sobie swoją bezużyteczność w czasach, kiedy jest potrzebna poezja nawołująca do zbrojnego czynu.

Rycerz przypomina o utracie zdobywanej z trudem pozycji ojczyzny, o zaprzepaszczeniu kolejnych szans na odzyskanie swobody i dawnej świetności. Jest on symbolem męstwa, odwagi i bohaterstwa. Poeta w jego mniemaniu powinien być przywódcą narodu, a dzięki swoim utworom jednoczyć ludzi w działaniu. Słowa Rycerza są wyraźnym potępieniem, tak powszechnego w tamtym okresie, katastrofizmu i dekadentyzmu.

 

Odniesienie do Kazimierza Przerwy-Tetmajera jest bardzo wyraźne – był on autorem dramatu Zawisza Czarny. Poeta jest typowym dekadentem, ma poczucie słabości, niewiary w sens czegokolwiek, a jednocześnie pragnie wielkich czynów. Zawisza jest symbolem honorowej walki z otwartą przyłbicą, walki wręcz, marzenia o latach świetności i zwycięstwa. Gdy jednak podnosi przyłbicę, widać tylko czarną „dziurę”, pustkę. Świadczy to o kompletnym nieprzygotowaniu Poety do podjęcia jakiegokolwiek czynu. Wszystko, co może deklarować Poeta, jest puste, bo nie ma pokrycia w czynach.

Postać Rycerza to remedium na młodopolską niemoc, on sam mówi o sobie: '"Ja Moc!"'. Autor skontrastował Poetę, piszącego dzieła - '"mitręgi próżne"','"mgły nic nie warte"' - z symbolem ognistego, pełnego zapału do walki Zawiszy Czarnego. Przypomina on Poecie o dawnej potędze Polski i o jego roli - zwiastuna narodowych wydarzeń, zagrzewającego ludzi do walki '"Niosę dań, orężny szał"'. W rzeczywistości Rycerz jest jedynie odbiciem pragnień Poety, zatraconego w dekadenckich nastrojach, co sam przyznaje:'"Głos jak marzeń moich piastun/Rycerz Widmo, urojenie/przyoblekło szatę żywą" Poeta doskonale pojmuje lekcje i postanawia zmienić charakter swojej poezji:

Wyznaje to Panu Młodemu, który - niestety - niczego nie pojmuje ('"A to coże?!"').
"Polska to jest wielka rzecz.
podłość odrzucić precz,
wypisać świętą sprawę
na tarczy, jako ideę, godło,
i orle skrzydła przyprawić...
"

 

źródła:

http://scratchpad.wikia.com
http://pl.shvoong.com
http://we.ostatnidzwonek.pl
książka „wesele” S. Wyspiańskiego

Serwis rozdaje przeglądarkom bezpieczne ciasteczka.