Zadanie maturalne z języka polskiego

Dziady III. Dwa wizerunki władców

3.8666666666667 1 1 1 1 1 Rating 77%

Spis treści

Zadanie maturalne: Analizując podany fragment Ustępu III części Dziadów, porównaj dwa wizerunki władców oraz wyjaśnij, czemu służy ich zestawienie w utworze Adama Mickiewicza.

Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawkieseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epikadramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego były częściowo zadania maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego.

Adam Mickiewicz: Pomnik Piotra Wielkiego - fragment do zadania maturalnego

 

POMNIK PIOTRA WIELKIEGO - tekst

Z wieczora na dżdżu stali dwaj młodzieńce

Pod jednym płaszczem, wziąwszy się za ręce:

Jeden, ów pielgrzym, przybylec z zachodu,

Nieznana carskiej ofiara przemocy;
Drugi był wieszczem ruskiego narodu1,

Sławny pieśniami na całej północy.
Znali się z sobą niedługo, lecz wiele –

I od dni kilku już są przyjaciele.
Ich dusze wyższe nad ziemskie przeszkody,

Jako dwie Alpów spokrewnione skały,
Choć je na wieki rozerwał nurt wody:

Ledwo szum słyszą swej nieprzyjaciółki,

Chyląc ku sobie podniebne wierzchołki.

Pielgrzym coś dumał nad Piotra kolosem2,
A wieszcz rosyjski tak rzekł cichym głosem:

„Pierwszemu z carów, co te zrobił cuda,

Druga carowa pamiętnik stawiała3.
Już car odlany w kształcie wielkoluda
Siadł na brązowym grzbiecie bucefała
I miejsca czekał, gdzie by wjechał konno.

Lecz Piotr na własnej ziemi stać nie może,

W ojczyźnie jemu nie dosyć przestronno,

Po grunt dla niego posłano za morze.

Posłano wyrwać z finlandzkich nadbrzeży

Wzgórek granitu; ten na Pani4 słowo

Płynie po morzu i po lądzie bieży,
I w mieście pada na wznak przed carową.

Już wzgórek gotów; leci car miedziany,

Car knutowładny w todze Rzymianina,

Wskakuje rumak na granitu ściany,
Staje na brzegu i w górę się wspina.

Nie w tej postawie świeci w starym Rzymie
Kochanek ludów, ów Marek Aureli,

Który tam naprzód rozsławił swe imię,

Że wygnał szpiegów i donosicieli:
A kiedy zdzierców domowych poskromił,

Gdy nad brzegami Renu i Paktolu
Hordy najezdców barbarzyńskich zgromił,

Do spokojnego wraca Kapitolu.
Piękne, szlachetne, łagodne ma czoło,
Na czole błyszczy myśl o szczęściu państwa;

Rękę poważnie wzniósł, jak gdyby wkoło

Miał błogosławić tłum swego poddaństwa,
A drugą rękę opuścił na wodze,

Rumaka swego zapędy ukraca.
Zgadniesz, że mnogi lud tam stał na drodze

I krzyczał: „Cesarz, ojciec nasz powraca!"

Cesarz chciał z wolna jechać między tłokiem,

Wszystkich ojcowskim udarować okiem.

Koń wzdyma grzywę, żarem z oczu świeci,

Lecz zna, że wiezie najmilszego z gości,
Że wiezie ojca milijonom dzieci,
I sam hamuje ogień swej żywości;
Dzieci przyjść blisko, ojca widzieć mogą.

Koń równym krokiem, równą stąpa drogą.

Zgadniesz, że dojdzie do nieśmiertelności!5

Car Piotr wypuścił rumakowi wodze,

Widać, że leciał tratując po drodze,
Od razu wskoczył aż na sam brzeg skały.

Już koń szalony wzniósł w górę kopyta,
Car go nie trzyma, koń wędzidłem zgrzyta,

Zgadniesz, że spadnie i pryśnie w kawały.

Od wieku stoi, skacze, lecz nie spada,
Jako lecąca z granitów kaskada,
Gdy ścięta mrozem nad przepaścią zwiśnie:

– Lecz skoro słońce swobody zabłyśnie
I wiatr zachodni ogrzeje te państwa,
I cóż się stanie z kaskadą tyraństwa?"

Adam Mickiewicz, Dziadów część III Ustęp, Wrocław 1984

1 był wieszczem ruskiego narodu – prawdopodobnie Aleksander Puszkin, choć istnieją przypuszczenia, że Mickiewicz mógł mieć na myśli Rylejewa.
2 nad Piotra kolosem – monumentalny pomnik Piotra I, dłuta francuskiego rzeźbiarza Falconeta, odsłonięty w roku 1782.
3 (Adam Mickiewicz, Objaśnienia) Druga carowa pamiętnik stawiała. Na pomniku Piotra jest napis: Petro primo Catharina secunda. – „Piotrowi pierwszemu Katarzyna druga".
4 Pani – carowej Katarzyny II.
5 (Adam Mickiewicz, Objaśnienia) Zgadniesz, że dojdzie do nieśmiertelności! – pomnik konny kolosalny Piotra roboty Falkoneta i posąg Marka Aureliusza stojący teraz w Rzymie w Kapitolium są tu wiernie opisane.

Serwis rozdaje przeglądarkom bezpieczne ciasteczka.