Opis - jak napisać?

Opis

w liryce element monologu lirycznego, w epice obok opowiadania najważniejszy element narracji; przedstawia pozazdarzeniowe składniki świata przedstawionego (tło wydarzeń, wygląd postaci, wygląd świata przedstawionego;

Cechy opisu:

• statyczność
• ukazuje składniki, właściwości i usytuowanie przestrzenne przedmiotu
• realizm (wierne odzwierciedlanie rzeczywistości wg realistów) – z perspektywy wszechwiedzącego narratora
• subiektywizm – świat widziany oczami bohaterów

Funkcje opisu:

• oddziaływanie na wyobraźnię, uplastycznienie świata przedstawionego
• organizuje przestrzeń
• wprowadza wartości symbolicznych

Rodzaje opisów:

• ze względu na przedmiot opisu

1. opis przedmiotu

   1. przedstawienie przedmiotu (nazwa, przeznaczenie, lokalizacja)

   2. cechy przedmiotu - ważna jest umiejętność rozpoznawania i nazywania kształtu, wielkości, materiału, zapachu, faktury (szorstki, puszysty), dźwięku

   3. ocena (fakultatywna)

2. opis wnętrza

   1. pełne - wymieniasz wszystkie elementy

   2. subiektywne (wybiórcze) – wymieniasz tylko elementy istotne dla Ciebie

3. opis elementów natury

   1. relacje przestrzenne

   2. informacje o wyglądzie

4. opis postaci

   1. opis zewnętrzny - przedstawienie wyglądu (zmierza w kierunku charakterystyki)

   2. opis przeżyć wewnętrznych, psychologiczny - nazywa uczucia

5. opis sytuacji

   1. przedstawienie zespołu okoliczności (bliski opowiadaniu)

6. opis obrazu

   1. tematyka obrazu

   2. form dzieła

• ze względu na kryterium obiektywizmu

1. opis realistyczny (mimetyczny), rzeczowy, obiektywny (naśladuje rzeczywistość)

2. opis artystyczny (kreacjonistyczny), poetycki (podporządkowuje relacje między zjawiskami a ich właściwościami ujęciom lirycznym)

• ze względu na dynamizm

1. dynamiczny

2. statyczny

Jak napisać dobry opis?

Kompletny opis powinien zawierać:

• nazwę opisywanego obiektu (przedmiotu, rośliny, zwierzęcia, osoby)
• to może być nazwa własna
• może to być również nazwa ogólna
• wyliczenie części składowych (elementów, z których jest zbudowany)
• określenie związków przestrzennych pomiędzy częściami składowymi (czyli jak są względem siebie ułożone)
• określenie wszelkich relacji pomiędzy częściami składowymi (np. podobieństwa, różnice itp.)
• waloryzację części składowych (ocenę, wartościowanie elementów składowych obiektu)
• wyliczenie własności obiektu (cech charakterystycznych)
• waloryzację własności obiektu (ocenę, wartościowanie cech obiektu)

Dobry opis

Za dobry opis można uznać taki, który spełniając powyższe warunki pozostaje niepowtarzalny i ciekawy. Aby taki był najlepiej posłużyć się subiektywizacją, czyli pokazać go tak, jak Ty go widzisz. Jakie budzi w Tobie uczucia?

Jak uatrakcyjnić opis?

• Przedstaw cały obiekt lub jego elementy w różnych sytuacjach (np. stół: kiedy jesz śniadanie, kiedy mama go ściera, po śniadaniu, w nocy, w trakcie urodzin, kiedy wnoszono go do domu, kiedy go wyrzucano z domu itp.)
• Przedstaw cały obiekt lub jego elementy o różnych porach dnia, roku. (rano, w południe, wieczorem, o zmierzchu, w nocy, o świcie; zimą, wiosną, latem, jesienią)

Najczęstsze błędy w opisie:

• powtarzanie nazwy obiektu
• powtarzanie tej samej budowy zdania

Jak lepiej napisać opis?

• Wypisz sobie synonimy, określenia synonimiczne i peryfrazy opisywanego obiektu – unikniesz wówczas powtórzeń w opisie.
• Stosuj zaimki wskazujące, gdy w poprzednim zdaniu już użyłeś nazwy obiektu. Uważaj jednak, by przy tej okazji nie popełniać błędu składniowego – sprawdź zawsze czy użyty zaimek nie może dotyczyć innych elementów w zdaniu.
• Zrezygnuj z nadużywania czasownika „być: (nie pisz: coś jest takie a takie).
• Stosuj różne czasowniki w kolejnych zdaniach.
• Staraj się inaczej zaczynać kolejne zdania.
• Nie zaczynaj opisu od zdania: „Obiekt jest taki a taki”. Wszyscy to robią.

Najtrudniej jest dobrze zacząć opis:

• Zacznij opis od przedstawienia miejsca, gdzie można spotkać opisywany obiekt, osoby, która nosi przedmiot, który jest przedmiotem opisu itp. Jest to ciekawszy początek opisu.

• Aby opis nie był byle jaki dobrze jest mieć na niego pomysł.

Gdzie wykorzystać umiejętność pisania dobrych opisów:

1. opis budowy wiersza (jeśli wzbogacony o funkcje wówczas = interpretacja)

2. opis walorów artystycznych tekstu

3. opis elementów świata przedstawionego w monologu, opowiadaniu, opowieści, powieści

   1. bohatera

   2. świata

   3. podmiotu lirycznego

   4. odbiorcy wirtualnego

Zobacz także:

Jak analizować i interpretować poezję

Jak napisać charakterystykę?

Jak napisać dobry esej w 7 krokach?

Jak napisać felieton?

Jak napisać opowiadanie?

Jak napisać recenzję?

Jak napisać reportaż?

Jak napisać rozprawkę?

Jak napisać wywiad?

Jak budować akapit?

Jak cytować?

Jak uzyskać spójność w pracy pisemnej?

Bibliografia:

1. Sławiński J., Opis, w: Głowiński M., Kostkiewiczowa T., Okopień-Sławińska, Sławiński J., Słownik terminów literackich, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław 2000, s. 358.

2. Kuziak M., Rzepczyński S., Kasterski R., Jak pisać po polsku?, Bielsko-Biała, Park, 2004.

3. Bolecki W., Opis w prozie Gombrowicza, w: Poetycki model prozy w dwudziestoleciu międzywojennym, 1982.

4. Hamon P., Czym jest opis, w: „Pamiętnik literacki” z. 1/1983.

5. Stempel W. D., Opowiadanie, opis a wypowiedź historyczna, w: Znak, styl, konwencja, red. Głowiński M., 1977.

Ćwiczenia:

Więcej na: kursy.język-polski.pl

Ćwiczenie 1 - opis

Ćwiczenie 2 - opis

opis, opis jak, jak pisać opis,  jak napisać opis, opis ściąga, jak pisać opis, język polski, jak napisać, ćwiczenie