Retoryka - przemówienie, mowa

Figury retoryczne - klasyfikacja

4.25 1 1 1 1 1 Rating 85%

Figury retoryczne

W tym artykule znajduje się zebrana i usystematyzowana wiedza z podstaw retoryki. Znajdziesz tu wymienione i sklasyfikowane figury retoryczne. Wiele z nich zostało wyjaśnionych i sklasyfikowanych. Dzięki temu możesz wreszcie ogarnąć całość i zobaczyć jej strukturę, co mam nadzieję, pomoże Ci w nauce języka polskiego i pomyślnym zdaniu sprawdzianu, egzaminu lub matury.

 

Figury retoryczne - definicja

Sposoby kształtowania wypowiedzi wyróżnione i sklasyfikowane przez retorykę, poetykę i gramatykę. W sumie naliczono i sklasyfikowano ich około 200. W rzeczywistości jednak ich liczba jest nieograniczona, tak jak nieograniczone są możłiwości kreacji językowej.

Figury retoryczne dzielą się na:

figury myśli

taki sposób świadomego, celowego budowania wypowiedzi, który stanowi odstępstwo od najbardziej zwyczajnego, codziennego sposobu mówienia – w celu uwydatnienia pewnych treści;

jeśli w figurze myśli zamienimy słowa niczego to nie zmieni w jej wymowie.

więcej o figurach myśli w artykule: Figury myśli - definicja, typologia

figury kontaktu

  • apostrofa (napomnienie, nagana, przestroga, groźba, przekleństwo, prośba o pomoc, zachęta, wyrażenie wahań, wyrażanie pragnień, składanie obietnic),
  • pytanie (retryczne, rzeczywiste, rozumowanie, dialog pozorny)

figury emotywne

  • wykrzyknienie,
  • parrhesia,
  • paradokson;

figury przytoczenia

  • etopeja,
  • fictio;

figury egzemplifikacyjne

  • antyteza,
  • explotio,
  • evidentia,
  • przykład;

figury kompozycyjne

  • sentencja,
  • slogan,
  • rekapitulacja,
  • subnexio,
  • hysterologia;

figury słów

to ustalone sposoby łączenia wyrazów oraz sposoby zastępowania jednego wyrażenia innym w celu bardziej wyrazistego i skutecznego formułowania myśli;

jeśli zmienimy wyraz w figurze słów przestanie ona funkcjonować jako ta sama figura słów, może nawet przestać być figurą słów. Więcej o figurach słów znajdziesz w artykule: Figury słów - definicja i klasyfikacja

figury słów gramatyczne

ustalone sposoby łączenia wyrazóww celu bardziej wyrazistego i skutecznego formułowania myśli;

  • przez dołączenie nowego elementu (anafora, epifora, polisyndeton, powtórzenie jako klamra, powtórzenie, symploke (anafora+epifora), epifraza)
  • przez odjęcie elementu (asyndeton, zeugma syntaktyczna, elipsa)
  • przez przestawienie, przegrupowanie (anastrofa, antymetabola, hyperbaton (inwersja - przesunięcie na początek lub na koniec najważniejszego elementu), chiazm, izoklon, paralelizm)
  • przez celowe zastąpienie jednego elementu innym  (anakolut, anapodoton, enallage)

figury słów semantyczne

sposoby zastępowania jednego wyrażenia innym w celu bardziej wyrazistego i skutecznego formułowania myśli;

  • figury przez przyłączenie (paronomazja, poliptoton, diafora, dilogia, antanaklasis, synonimia, nagromadzenie, enumeracja, klimaks, gradacja, aliteracja, epitheton)
  • figury przez odłączenie (ekwiwokacja, tmesis)
  • figury przez sposób uporządkowania (hypallage, kontaminacja, kollokacja, sylecyzm, kalambur, adideacja, goldfish lingo)
  • figury przez zastąpienie (tropy:  hiperbola, ironia, litota, metafora, metonimia, synekdocha)

Retoryka, erystyka - bibliografia

Serwis rozdaje przeglądarkom bezpieczne ciasteczka.