Wywiad

Jak napisać wywiad?

3.5868263473054 1 1 1 1 1 Rating 72%

Wywiad - jak napisać?

Co to jest wywiad? - definicja

to zapis rozmowy w postaci wydrukowanej, cyfrowej, nagrania dźwiękowego lub dźwiękowo-wizualnego;

rozmowa ze znana osobistością, podana do wiadomości publicznej do druku, radia, telewizji, internetu

wywiad-rzeka

obszerna różnotematyczna rozmowa z ważną osobistością publikowana najczęściej w postaci osobnej książki

 

Cechy wywiadu:

  • spontaniczność, naturalność (wywiad nie powinien być sztuczny)

  • dialogowy charakter (wywiad ma charakter rozmowy dwóch osób)

  • niejednorodność stylistyczna (fachowa terminologia, styl oficjalny i potoczny)

  • synkretyzm (wywiad łączy w sobbie wiele tematów, dziedzin)

  • cel wywiadu:

    • informacja o interesujących faktach

    • kreowanie wizerunku rozmówcy

    • pozyskiwanie czytelników

    • kształtowanie opinii, postaw odbiorców (najczęściej poprzez nakłonienie rozmówcy do skomentowania jakiegoś fragmentu rzeczywistości)

  • perswazyjność (wywiad nie jest tylko informacyjnym gatunkiem)

  • koncentracja wokół jednego tematu (mimo synkretyzmu wywiad powinien być skoncetrowany wokół jednego tematu)

  • zawiera ciekawe informacje dla odbiorców (nudnego wywiadu nikt nie będzie czytał)

  • rozmowa zmierza do jakiegoś uogólnienia (wywiad ma być z konkretną osobą, ale powinien odkrywać prawidłowości dla całej grupy)

  • pośredniość - odbiorcą dla indagowanego jest szerokie audytorium a nie indagujący

  • dziennikarz może przyjąć różne strategie:

    • pośrednik – dziennikarz jedynie rejestruje odpowiedzi

    • pośrednik-pomocnik – dziennikarz steruje rozmową, zadaje dodatkowe pytania

    • partnera-ucznia – dziennikarz gra osobę słabo zorientowaną w temacie

    • partnera-eksperta – dziennikarz wdaje się w polemiki, świetnie sie orientuje w temacie

    • partnera-reprezentanta opinii publicznej – żurnalista przywołuje obiegowe sądy

  • poprzedzony jest krótką informacją o indagowanym (np. biogram) i okolicznościach wywiadu

     

Typy wywiadów:

  • wywiad informacyjny – poświęcony faktom, wydarzeniom; wzbogaca wiedzę o świecie

  • wywiad publicystyczny – prezentuje osobę i jej przekonania

  • wywiad w postaci rozmowy - ciąg pytań i odpowiedzi

  • wywiad w postaci konwersacji – wielotematyczna, dyskusja z luźno powiązanymi pytaniami (akcentuje błyskotliwość rozmówców)

  • wywiad – kontrowersja – podkreśla sprzeczność racji, rozbieżność poglądów, napastliwy, brutalny

     

Etapy pracy nad wywiadem:

  1. wybór indagowanego - musi to być osoba interesująca, ważna

  2. określenie grupy odbiorców wywiadu

  3. określenie celu wywiadu – ustalenie celu tego wywiadu, a tym samym kierunku, którym będzie zmierzała rozmowa

  4. przygotowanie do wywiadu:

  • zebranie informacji na temat indagowanego

  • merytoryczne przygotowanie się do tematu wywiadu

  • zebranie interesujących problemów, które warte są poruszenia

  • sformułowanie pytań (uwzględniających zainteresowania odbiorców, cechy indagowanego, własne kompetencje) – pamiętaj, by odkrywały one coś nowego zarówno dla indagowanego, jak i dla odbiorców

  • uzgodnienie terminu wywiadu z indagowanym

  1. przeprowadzanie wywiadu:

  • swobodna rozmowa

  • sprzyjające warunki

  • pytania muszą zaspokajać ciekawość odbiorców

  • dynamiczność rozmowy

  • dramatyzm wywiadu

  • indagujący musi panować nad wywiadem i kontrolować jego tempo, przebieg, temat

  • nie można dopuszczać do zbyt długich odpowiedzi indagowanego

  • przydatne zwroty:

chciałbym zapytać; chciałbym się dowiedzieć, chciałbym zadać panu/i pytanie; czy mógłby pan odpowiedzieć na parę pytać dotyczących;mam do pana kilka pytań; czy mógłby pan zająć stanowisko/zdradzić swoją opinię/ustosunkować się/zabrać zdanie na temat/wyrazić własne zdanie

  1. redakcja wywiadu (tylko wtedy, gdy nie są na żywo):

  • korekta wywiadu - poprawienie błędów (w prasowych)- wycięcie w pozostałych formach wywiadu

  • nadawanie ostatecznego kształtu (zadbaj, żeby wypowiedzi indagowanego oddawały jego charakter na poziomie językowym)

  • zwroty przydatne do wywiadu:

rozmowa, dialog, dyskurs, dyskusja, pytanie, odpowiedź, replika, riposta

pytający, indagujący, przeprowadzający wywiad

pytany, indagowany, udzielający wywiadu, rozmówca

autoryzacja wywiadu – dobrym zwyczajem jest przed publikacją oddać wywiad do weryfikacji indagowanemu

publikacja wywiadu

 

Bibliografia:

  1. Głowiński M., Wywiad, w: Głowiński M., Kostkiewiczowa T., Okopień-Sławińska, Sławiński J., Słownik terminów literackich, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław 2000, s. 471.

  2. Kuziak M., Rzepczyński S., Kasterski R., Jak pisać po polsku?, Bielsko-Biała, Park, 2004.

  3. Wojtak M., Gatunki prasowe, Lublin, 2004.

Serwis rozdaje przeglądarkom bezpieczne ciasteczka.