Sylabotonizm, wiersz sylabotoniczny

Analiza wiersza, interpretacja wiersza

Sylabotonizm, wiersz sylabotoniczny

4.1111111111111 1 1 1 1 1 Rating 82%

Sylabotonizm, wiersz sylabotoniczny - opis i klasyfikacja

Sylabotonizm to układ wersyfikacyjny łączący założenia sylabizmu i tonizmu;

postał w XIX wieku i na początku nadawał charakter pieśniowy utworom;

zaliczany jest do wersyfikacyjnych systemów numerycznych;

 

wiersz sylabotoniczny może występować w następujących postaciach:

sylabotonizm regularny

  • konstantą wersyfikacyjną jest ta sama liczba sylab i identyczny rozkład akcentów;

sylabotonizm nieregularny

  • występuje już u A. Mickiewicza, C. Norwida, J. Słowackiego;
  • nieregularność objawia się w rezygnacji z sylabizmu i jednoczesnym przestrzeganiu ilości stóp lub przestrzeganiu sylabizmu i niepowtarzalnym rozłożeniu akcentów;
  • w różnych konfiguracjach przeplata stałe formaty wierszowe, tworząc założony z góry i przewidywalny wzorzec rytmiczny;

Rodzaje wersów ze względu na ilość stóp:

  • monopodia - wiersz jednostopowy
  • dypodia - dwustopowiec
  • trypodia - trzystopowiec
  • tetrapodia - czterostopowiec
  • pentapodia - pięciostopowiec
  • heksapodia - sześciostopowiec

Często zbyt silną regularność rozbijano: przerzutnią, zmianą ilości sylab, przeplataniem wersów o różnych liczbach stóp. Stworzono też kilka praw rozluźniających regularność sylabotonizmu:

  • prawo kataleksy - występowanie niepełnej stopy akcentowej (może brakować nawet 2 sylab) w końcówce wersu
  • prawo hiperkataleksy - występowanie na końcu wersu stopy dłuższej o jedną nieakcentowaną sylabą
  • prawo anakoruzy - jednej lub dwóch pierwszych sylab w wersie nie wliczamy do toku stopowego
  • prawo zastępowania trochejem pierwszej stopy jambicznej w wierszu jambicznym

Jak opisywać wiersz sylabotoniczny?

W opisie wiersza sylabotonicznego uwzględnia się:

liczbę stóp akcentowych; ich rodzaj (rodzaje stóp akcentowych) oraz obecność kataleksy/hiperkataleksy; np.

  • trójstopowiec (trypodia) jambiczny katalektyczny,
  • dypodia (dwustopowiec) amfibrachiczna hiperkatalektyczna.

LUB

liczbę zgłosek, rodzaj stóp akcentowych oraz obecność kataleksy/hiperkataleksy; np.

czternastozgłoskowiec anapestyczny z kataleksą przed średniówką,

jedenastozgłoskowiec trocheiczny z hiperkataleksą przed średniówką i w klauzuli.

Wiersz sylabotoniczny a wiersz toniczny

  • cezura - gdy granice stopy nie pokrywają się z zestrojami akcentowymi,
  • diereza - gdy granice stopy pokrywają się z zestrojami akcentowymi.
Serwis rozdaje przeglądarkom bezpieczne ciasteczka.