Jak dobrze uczyć czytania ze zrozumieniem?
Jak skutecznie uczyć czytania ze zrozumieniem, nie zniechęcając uczniów kolejnymi testami? Poznaj praktyczne sposoby rozwijania tej umiejętności: aktywne czytanie, pracę ze słowami kluczowymi, wyszukiwanie głównej myśli i tezy, dyskusję z tekstem oraz zadania, które angażują uczniów i pomagają im lepiej rozumieć to, co czytają.
Według mnie najgorszą formą kształcenia tej umiejętności jest trening polegający na rozwiązywaniu testów z czytania ze zrozumieniem. Uczniowie szybko się nudzą i męczą, a osiągane wyniki na ogół dodatkowo zniechęcają ich do dalszej pracy nad doskonaleniem tej umiejętności. Szczerze odradzam takie rozwiązanie. Jak zatem skuteczniej uczyć czytania ze zrozumieniem? Oto kilka wskazówek pochodzących z wielu źródeł, do których udało mi się dotrzeć.
- Czytaj swoim uczniom na głos najciekawsze fragmenty tekstów.
- W miarę możliwości pozwalaj uczniom wybierać teksty, które będą czytać.
- Motywuj uczniów do czytania różnorodnych tekstów.
- Skłaniaj uczniów do odnajdywania w tekście głównej myśli oraz tezy.
- Zachęcaj do aktywnego czytania i swoistej dyskusji z tekstem: podkreślania, stosowania oznaczeń graficznych, notowania uwag i spostrzeżeń dotyczących czytanego tekstu. Jeśli nie można pisać bezpośrednio na tekście lub jego marginesach, można wykorzystać karteczki samoprzylepne. Zachęcaj również do sięgania w trakcie lektury do słowników i innych pomocy.
- Pozwalaj uczniom dyskutować o tekście po jego przeczytaniu.
- Dostosowuj teksty i zadania do zainteresowań uczniów. W tym celu można również podzielić klasę na grupy.
- Ucz czytania ze zrozumieniem na wszystkich przedmiotach – nie tylko na języku polskim.
- Oceniaj postępy uczniów na podstawie tego, ile czytają i jak głęboko rozumieją czytane teksty, a nie wyłącznie na podstawie wyników testów z czytania ze zrozumieniem.
- Wymyślaj ciekawe zadania pisemne zarówno przed rozpoczęciem lektury, jak i po jej przeczytaniu.
- Kierunkuj czytanie, wyznaczając uczniom cele, problemy i zadania.
- Niech uczniowie podczas czytania tekstu – całego utworu, rozdziału, paragrafu lub akapitu – odnajdują jego główną myśl oraz tezę.
- Niech uczniowie podczas czytania tekstu – całego utworu, rozdziału, paragrafu lub akapitu – rozróżniają informacje ważne od zbędnych.
- Niech uczniowie podczas czytania tekstu – całego utworu, rozdziału, paragrafu lub akapitu – wskazują, jakich dodatkowych informacji należy poszukać, aby lepiej go zrozumieć.
- Proś uczniów o odnajdywanie słów kluczowych w przeczytanym tekście.
- Zachęcaj i zaciekawiaj uczniów czytaniem. Muszą chcieć coś przeczytać – bez zainteresowania tekstem trudno oczekiwać zaangażowanej lektury.
- Prowokuj do reakcji i myślenia – dzięki temu uczniowie nie przejdą wobec tekstu obojętnie.