bibliografia

Literatura przedmiotu do analizy i interpretacji literatury (opracowania)

Przykładowa bibliografia przedmiotowa, czasem zwana literaturą przedmiotu, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę, w której wybrałeś jakiekolwiek teksty: poetyckie, epickie, dramatyczne. Lista lektur zawiera najciekawsze i najprzydatniejsze pozycje, które można uznać za dobre i godne polecania opracowania z zakresu analizy i interpretacji tekstów literackich.

„Antologia współczesnej krytyki literackiej we Francji" oprac. W. Karpiński

Arystoteles „Poetyka"

Awierincew S., „Na skrzyżowaniu tradycji"

Baluchowa A., „Krytyka tematyczna"

Beckett S., „Dramaty. Wybór"

Brecht B., „Dramaty"

Chrząstowska B., „Poetyka stosowana"

Cieśla-Korytowska M. „"Dziady"Adama Mickiewicza"

de Romilly J., „Tragedia grecka"

„Dramat polski. Interpretacje", red. J. Ciechowicz, Z. Majchrowski

Eustachiewicz L., „„Szewcy" Stanisława Ignacego Witkiewicza"

Eustachiewicz L., „„Wesele" Stanisława Wyspiańskiego"

Fluchere H., „Szekspir – dramaturg elżbietański"

Gerould D.C., „Stanisław Ignacy Witkiewicz jako pisarz"

Handke R., „Hermeneutyka"

"Językowy obraz świata", red. J. Bartmiński

Judkowiak B., „Dramat polski. Interpretacje"

Kaniewski J., „Od czytania do pisania"

Kędzierski M., „Samuel Beckett"

Kitto H.D.F, „Tragedia grecka. Studium literackie"

Komorowski J. „"Makbet" Wiliama Shakespire'a"

Kott J., „Kamienny Potok. Eseje o teatrze i pamięci"

Kott J., „Szekspir współczesny"

Kott J., „Zjadanie bogów: szkice o tragedii greckiej"

Lehmann H.T., „Teatr postdramatyczny"

"Lekcje czytania. Eksplikację literackie", red. W. Dynak i A.W. Labuda

Lewański J., „Dramat i teatr średniowiecza i renesansu w Polsce"

Lisowska-Magdziarz M., "Analiza tekstu w dyskursie medialnym"

Macios T., „Jak czytać dramaty?"

Markiewicz H., „Interpretacja semantyczna dzieł literackich"

Miodońska-Brookes E., Kulawik A., Tatara M., "Zarys poetyki"

Nicoll A., „Dzieje dramatu"

„Prace o literaturze i teatrze ofiarowane Zygmuntowi Szweykowskiemu"

„Praska Szkolą Strukturalna w latach 1926-1948", red. M. R. Mayenowa

„Problemy metodologiczne współczesnego literaturoznawstwa", red. J. Sławiński i H. Markiewicz

„Problemy teorii literatury", red. H. Markiewicz

Prokop J., „O interpretacjach literackich"

R. Barthes, „Mit i znak"

Sajewska D., „"Chore sztuki". Choroba/tożsamość/dramat"

Sławińska I., „Odczytywanie dramatu"

Sławiński J., „O problemach "sztuki interpretacji""

"Słownik terminów literackich", red. Janusz Sławiński

Styan J.L., „Współczesny dramat w teorii i praktyce scenicznej"

Sugiera M., „W cieniu Brechta. Niemieckojęzyczny dramat powojenny 1945-1995"

Sugiera M., „Wariacje szekspirowskie w powojennym dramacie europejskim"

Szewczyk G., „Strindberg jako prekursor ekspresjonizmu w dramacie"

„Szkice szekspirowskie" oprac. W. Chwalewik

Szondi P., „Teoria nowoczesnego dramatu 1880-1950"

„Sztuka interpretacji" oprac. H. Markiewicz

Szydłowska W., „„Czekając na Godota" Samuela Becketta"

Taborski R., „„Moralność pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej"

„Teoria badań literackich w Polsce", opr. H. Markiewicz

Tomczyk Marta "Jak czytać wiersz?"

Wiendlocha J., Juranek A., Młynarczyk M., Zając Z., „Nowa matura, nowe możliwości"

Wimsatt W.W., "Rumaki gniewu. Współczesne lekcje krytyczne"

Wit Labuda A., „Eksplikacja tekstu"

Witkowska A., „Mickiewicza – słowo i czyn"

„Współczesna teoria badań literackich za granicą", oprac. H. Markiewicz

Wysłouch S., „Analiza strukturalno-semiotyczna"

Ziejka F., „„Wesele" w kręgu mitów polskich"

Przykładowa bibliografia przedmiotowa, czasem zwana literaturą przedmiotu, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę w której wybrałeś teksty antyczne. Lista lektur zawiera najciekawsze i najprzydatniejsze pozycje, które można uznać za dobre i godne polecania opracowania Antyku.

Motyw arkadii, raju, edenu w literaturze i sztuce

Przykładowa bibliografia, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę , której temat wykorzystuje motyw arkadyjski, motyw raju, edenu lub pokrewne w literaturze, malarstwie, filmie...

Uważaj jednak na definicje w temacie!!!! Niekiedy temat może być węższy niż zakres proponowanej niżej bibliografii.

Przykładowa bibliografia przedmiotowa, czasem zwana literaturą przedmiotu, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę w której wybrałeś teksty barokowe. Lista lektur zawiera najciekawsze i najprzydatniejsze pozycje, które można uznać za dobre i godne polecania opracowania baroku.

Przykładowa bibliografia przedmiotowa, czasem zwana literaturą przedmiotu, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę w której wybrałeś fragmenty Biblii. Lista lektur zawiera najciekawsze i najprzydatniejsze pozycje, które można uznać za dobre i godne polecania opracowania Biblii.

Jak napisać bibliografię?

Matura ustna z języka polskiego

Bibliografia do matury ustnej z języka polskiego to jeden z elementów, z którymi przychodzi maturzyście się zmierzyć. Z całą pewnością nie jest to najważniejszy element części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego, co więcej nie jest nawet bardzo ważny (choć obecność bibliografii na maturze ustnej już jest znacząca). Niestety jest widoczny i jako taki staje się bardzo poważnym świadectwem twojego przygotowania do matury. Warto więc przyłożyć się do jego poprawności, tym bardziej, że niewiele wysiłku to kosztuje. Wystarczy tylko odrobina konsekwencji i... chęci.

Bibliografia skutecznego uczenia się

1. Buzan T., „Mapy Twoich myśli"
2. Covey S. „Siedem nawyków skutecznego uczenia"
3. De Bono E., „Naucz się myśleć kreatywnie"
4. De Bono E., „Naucz swoje dziecko myśleć"
5. Doman G., „Jak nauczyć małe dziecko czytać"
6. Dryden G., Vos J., „Rewolucja w uczeniu"
7. Goleman D., „Inteligencja emocjonalna"
8. Gozdek-Michaelis K., „Strategie uczenia się" (http://www.logopedia.pl/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=165)
9. Dryden G., Vos J., „Rewolucja w uczeniu"
10. Master Teaching Techniques" Bernard Cleveland

Bibliografia czytania ze zrozumieniem:

1. ARCISZESKA Ewa : Jeszcze o metodzie Ireny Majchrzakw: Edukacja i Dialog. 1997, nr 4, s. 54-56
2. ARCISZEWSKA Ewa : Czytanie globalne, czyli sojusz metodw: Edukacja i Dialog. 1998, nr 2, s. 63-67
3. ARCISZEWSKA Ewa : Wybierz metodęw: Życie Szkoły. 1997, nr 9, s. 535-536
4. BĄK Piotr : Czytanie i recytacja w klasach początkowych. - Warszawa : WSiP, 1984

Bibliografia dla nauczyciela języka polskiego, który chce poszerzyć swoją wiedzę o metodach nauczania

metody, nauczania, nauczanie, dydaktyka, języka polskiego, bibliografia, metodyka, nauczyciel, nauczyciela, aktywne, naucz

Bibliografia opracowań malarstwa

Backett Wendy "Historia malarstwa"

Biała A. „Literatura i malarstwo"

Bielewska A. „Analiza obrazu - wskazówki dla nauczyciela" (http://literka.pl/article/show/id/31767)

Boone D. "Picasso"

Carr-Gomm S. „Słownik symboli w sztuce"

Cirlot J.E. "Słownik symboli"

Czepska-Michalik Magdalena, "Grottger"

David Hockney, „Wiedza Tajemna - Sekrety technik malarskich Dawnych Mistrzów"

Dobrowolski T. „Nowoczesne malarstwo polskie"

Dobrowolski T. „Sztuka Młodej Polski"

Feaver W. "Van Gogh"

Gowin S. "Kossakowie"

Jarecka I. „Jak analizować dzieło malarskie?" (http://www.lo.pila.pl/polak/index.php?option=com_content&view=article&id=104:jak-analizowa-dzieo-malarskie&catid=8:porady)

Juszczak W., „Malarstwo Polskie. Modernizm"

Kandinsky W. „Punkt i linia a płaszczyzna. Przyczynek do analizy elementów malarskich"

Karpowicz M. „Barok w Polsce"

Kębłowski Janusz "Dzieje sztuki polskiej"

Kębłowski J. „Polska sztuka gotycka"

Konopnicka Aniela, "Leonardo da Vinci"

Kozakiewicz S. „Malarstwo polskie. Oświecenie. Klasycyzm. Romantyzm"

Krzysztofowicz-Kozakowska S., Stolot F. „Historia malarstwa polskiego"

„Malarstwo polskie" oprac. Halina Andrzejewska

Micke-Broniarek Ewa Malarstwo polskie. Realizm, naturalizm

Peccatori S., Zuffi S. "Genialne malarstwo - Gauguin"

Pollakówna J. „Formiści"

Poprzęcka M. „Akademizm"

Ray Smith, „Tajemnice warsztatu artysty"

de Rynck P. „Jak czytać malarstwo"

Ryszkiewicz A. „Malarstwo polskie. Romantyzm. Historyzm. Realizm"

„Tajemnice plastyki" (http://edu.oeiizk.waw.pl/~sp172b_14/tajemnice_plastyki/)

„Techniki Wielkich Mistrzów Malarstwa"

Vallentin A. "Picasso"

Walicki M. „Malarstwo polskie. Gotyk. Renesans. Wczesny manieryzm"

Wałek Janusz Świat Wyspiańskiego

Witz Ignacy "Oko i dłoń malarza"

Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Malarstwo

Zemsta M. "Znaki i symbole"

Zeńczak A. "Józef Mehoffer"

Bibliografia opracowań dramatu

Zestawienie nie zawiera dokładnych opisów bibliograficznych, stanawi jedynie wskazówkę.

1. Adamczyk M., Chrząstowska B., Pokrzywniak J.T.: "Starożytność-oświecenie. Podręcznik literatury dla klasy pierwszej szkoły średniej"
2. Arystoteles „Poetyka"
3. Awierincew S., „Na skrzyżowaniu tradycji"
4. Beckett S., „Dramaty. Wybór"
5. Brecht B., „Dramaty"
6. Cieśla-Korytowska M. „"Dziady"Adama Mickiewicza"
7. de Romilly J., „Tragedia grecka"
8. "Dramat polski. Interpretacje", red. J. Ciechowicz, Z. Majchrowski
9. Eustachiewicz L., „„Szewcy" Stanisława Ignacego Witkiewicza"
10. Eustachiewicz L., „„Wesele" Stanisława Wyspiańskiego"
11. Fluchere H., „Szekspir – dramaturg elżbietański"
12. Gerould D.C., „Stanisław Ignacy Witkiewicz jako pisarz"
13. Judkowiak B., „Dramat polski. Interpretacje"
14. Kędzierski M., „Samuel Beckett"
15. Kitto H.D.F, „Tragedia grecka. Studium literackie"
16. Komorowski J. „"Makbet" Wiliama Shakespire'a"
17. Kott J., „Kamienny Potok. Eseje o teatrze i pamięci"
18. Kott J., „Szekspir współczesny"
19. Kott J., „Zjadanie bogów: szkice o tragedii greckiej"
20. Lehmann H.T., „Teatr postdramatyczny"
21. Lewański J., „Dramat i teatr średniowiecza i renesansu w Polsce"
22. Macios T., „Jak czytać dramaty?"
23. Makowiecki A.Z., Markowski A., Paszyński W., Wroczyński T.: "Pamiętajcie o ogrodach część 1"
24. Nicoll A., „Dzieje dramatu"
25. Sajewska D., „"Chore sztuki". Choroba/tożsamość/dramat"
26. Sławińska I., „Odczytywanie dramatu"
27. Sławiński J., „O problemach "sztuki interpretacji""
28. "Słownik terminów literackich", red. Janusza Sławińskiego
29. Styan J.L., „Współczesny dramat w teorii i praktyce scenicznej"
30. Sugiera M., „W cieniu Brechta. Niemieckojęzyczny dramat powojenny 1945-1995"
31. Sugiera M., „Wariacje szekspirowskie w powojennym dramacie europejskim"
32. Szewczyk G., „Strindberg jako prekursor ekspresjonizmu w dramacie"
33. "Szkice szekspirowskie" oprac. W. Chwalewik
34. Szondi P., „Teoria nowoczesnego dramatu 1880-1950"
35. "Sztuka interpretacji" oprac. H. Markiewicz
36. Szydłowska W., „„Czekając na Godota" Samuela Becketta"
37. Taborski R., „„Moralność pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej"
38. Witkowska A., „Mickiewicza – słowo i czyn"
39. Ziejka F., „„Wesele" w kręgu mitów polskich"

Przykładowa bibliografia, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc wypracowania na temat wykorzystuje motyw (temat, topos) Holokaustu (Szoa) w literaturze, malarstwie i filmie. Jest to temat bardzo trudny. Jest częścią najnowszej historii Europy- tkwi więc w przeszłości, która, pomimo ciągle licznych białych plam, już zaczyna być przekłamywana.

Tymoteusz Karpowicz (1921 - 2005)

polski poeta, polski dramaturg

Kobieta. Motyw kobiety w literaturze, malarstwie, filmie i muzyce

Tadeusz Konwicki (1926 - 20??)

polski pisarz, polski reżyser

Motyw lagrów, obozów koncentracyjnych, obozów zagłady w literaturze i filmie

Jak przygotować się do ustnej części egzaminu maturalnego z języka polskiego?

Wybierz temat

Wybierając temat prezentacji maturalnej kieruj się tym, co Ci się podoba, co chciałbyś zrealizować, z czym chciałbyś się zmierzyć. Najczęściej spotykanym błędem jest wybieranie tematu, który Cię nie interesuje. Im bardziej zaangażujesz się w temat, tym bardziej on będzie oryginalny i lepiej będzie Ci się nad nim pracowało.
Bądź racjonalistą – nie wybieraj tematów trudnych jeśli jesteś uczniem słabym, przeciętnym lub mało czytasz. Trudny temat maturalny to taki, który wymaga wiedzy z różnych sztuk – aby omawiać różne dzieła sztuki musisz znać język każdej z nich. Trudny temat to także taki, którego realizacja wymaga oczytania wykraczającego poza kanon lektur (mało jest lektur, które można przywołać). Temat wybierasz do końca września. Mimo, że nie jest to wybór ostateczny, nie warto zmieniać dobrze wybranego tematu. 
Nim wypełnisz deklarację sporządź analizę tematu (zdefiniuj pojęcia, określ zakres materiału i horyzont czasowy, wypisz czynności, które musisz dokonać w trakcie realizacji tematu). Dopiero wtedy zobaczysz, co tak naprawdę masz zrobić, by zyskać uznanie komisji. Na podstawie solidnej analizy tematu świadomie ocenisz wybrany temat i uczciwie odpowiesz sobie na pytanie: czy chcesz się z nim mierzyć przez kilka następnych miesięcy?

Zgromadź bibliografię

Wyszukaj rozszerzoną bibliografię podmiotu i bibliografię przedmiotu, którą można wykorzystać do realizacji wybranego przez Ciebie tematu. Powinna ona liczyć od kilkunastu do kilkudziesięciu pozycji. Aby zgromadzić jak największą ilość tekstów wykorzystaj w tym celu przede wszystkim swoją wiedzę, potem katalogi okolicznych bibliotek, tematyczne wyszukiwania w internetowych katalogach bibliotek, zasoby internetu (np. ). Im więcej, tym lepiej. Jeśli lista będzie zbyt uboga, Twój wybór okaże się ograniczony. Jeśli długa - łatwiej Ci będzie wybrać najtrafniejsze przykłady. Ten etap dobrze jest mieć z głowy do końca października.

Ogranicz bibliografię podmiotową

Eliminuj teksty, które są najmniej trafne, powtarzają te same ujęcia. Kiedy pozostaną Ci już najtrafniejsze przykłady, ale ich liczba będzie nadal zbyt liczna (powyżej 8, 10) kieruj się dopiero swoimi kategoriami estetycznymi. Dokonując takich ograniczeń listy lektur korzystaj z podręcznych opracowań, poradników. Konsultuj się z innymi uczniami, bibliotekarzami, nauczycielami. Trudno jest określić ile dokładnie pozycji powinna liczyć optymalna bibliografia. Liczba książek zależy od sposobu prezentacji, kompozycji oraz solidności analizy. Ogranicza ją bowiem tylko czas prezentacji – 15 minut. Na tym etapie prac należy uznać, że nie jest to ostateczna lista – zawsze powinna być ona obszerniejsza. Co do bibliografii podmiotowej – nie sądzę by pojawił się kiedykolwiek u kogokolwiek problem z jej nadmiarem. Należy ją dostosować do dobranej bibliografii podmiotowej i zrezygnować z pseudopomocy w postaci słowników motywów literackich, ortograficznych itp. W bibliografii przedmiotowej powinny znaleźć się wyłącznie pozycje, które pomogły Ci rozumieć temat, bibliografię podmiotową i jej kontekst filozoficzny, historyczny, biograficzny. 
Dobrze jest zamknąć ten etap prac do końca listopada.

Przeczytaj wybrane pozycje

Ten etap jest bardzo ważny, bo decyduje o Twojej wiedzy i merytorycznym przygotowaniu do prezentacji. Jest również najbardziej czasochłonny. Jeśli wybrałeś temat, który Cię interesuje, czytanie będzie sprawiało Ci radość i satysfakcję, jeśli nie – tym gorzej dla Ciebie. Polecam na bieżąco w trakcie lektury sporządzać notatki. To właśnie jest czas na przeczytanie pozycji zawartych w bibliografii podmiotowej oraz przedmiotowej.
Jeśli wykorzystasz przerwę świąteczną i ferie nie powinieneś narzekać na brak czasu, a mimo to zamkniesz ten etap w połowie lutego.

Sporządź konspekt (rozbudowany plan) prezentacji maturalnej

Po przeczytaniu niezwłocznie zabierz się za na analizę, interpretację i syntezę zebranego materiału. Celem jest selekcja i hierarchizacja materiału, czyli odnalezienie i wybranie w przeczytanej literaturze podmiotu informacji związanych z wybranym tematem.
Następnie zebrane informacje należy ułożyć w logiczną całość – sporządzić plan wypowiedzi.
Nie jest to zbyt praco- i czasochłonne zadanie, więc do końca lutego możesz zdążyć bez większego kłopotu.

Ułóż tekst prezentacji maturalnej

Kolejny etap można sprowadzić do połączenia wszystkich punktów plany w spójną wypowiedź.
Kiedy prezentacja będzie już gotowa sprawdź ile czasu zajmuje jej odczyt. Przed komisją nie może zająć ani dłużej, ani krócej niż 15 minut. 
Kiedy Twoja prezentacja nabierze już ostatecznego kształtu możesz pójść za radą tych, którzy sugerują żeby nauczyć się jej na pamięć. Moim zdaniem jest to jednak błąd. Twoje wystąpienie przed komisją ma być ustną prezentacją, wypowiedzią, a nie recytacją. Oceniana jest nie tyle merytoryczność wypowiedzi (choć to warunek podstawowy), co jej strona językowa. Jeśli więc język prezentacji znacząco różni się od języka rozmowy, nie działa to na korzyść zdającego.
Oto dobry przepis na dobrą prezentację maturalną.
Prezentację dobrze jest mieć gotową najpóźniej do końca marca.

Sporządź odtwórczy plan ramowy

W mojej opinii znacznie lepszym pomysłem niż uczenie się prezentacji na pamięć jest nauczenie się prezentowania swoich myśli w oparciu o plan ramowy, z którego możesz korzystać w dniu egzaminu. Można oczywiście pójść na łatwiznę i uprościć konspekt wypowiedzi do planu ramowego. Można jednak sporządzić odtwórczy plan ramowy swojej prezentacji. Dzięki temu samodzielnie sprawdzisz kompozycje swojej prezentacji.
Na sporządzenie planu ramowego i nauczenie się swojej prezentacji warto przeznaczyć przynajmniej cały kwiecień.

Przykładowa bibliografia przedmiotowa, czasem zwana literaturą przedmiotu, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę w której wybrałeś teksty oświeceniowe (klasycystyczne). Lista lektur zawiera najciekawsze i najprzydatniejsze pozycje, które można uznać za dobre i godne polecania opracowania oświecenia (klasycyzmu).