co to jest

Co to jest język?

Język - definicja

• to zbiór słów(zasoby leksykalne, słownik) oraz reguły ich użycia(gramatyka),

każde z tych słów coś znaczy... a zatem każde z nich jest znakiem czegoś… czyli inaczej mówiąc: 

• to system znaków, bo znaków tych można używać w określonych warunkach zgodnie z określonymi regułami, a zatem tworzą one konstrukcję opartą na wzajemnej zależności – system

Nowomowa - co to jest?

Nowomowa to termin wprowadzony na oznaczenie procesu deformacji, degeneracji języka w państwie totalitarnym, zachodzącego wskutek ideologizacji i upolitycznienia języka. Pojęcie: "nowomowa" to swoista kalka językowa angielskiego wyrazu: "newspeak" – terminu wymyślonego przez Georga Orwella w powieści: „Rok 1984”; w odniesieniu do hitlerowskich Niemiec funkcjonuje jako LTI (Lingua Tertii Imperii). Za synonimiczne (w odniesieniu do nowomowy państwowej) uznaje się wyrażenie: "mowa państwowotwórcza". Nowomowa nie jest tylko wytworem totalitaryzmów, ale funkcjonuje również jako produkt różnych żargonów: biurokratycznego, politycznego, dziennikarskiego, prawnego

Cechy nowomowy:

• zlepki wyrazów ważnych dla ideologii

• przekształcanie znaczeń istniejących do tej pory znaczeń na prawomyślne (neologizm semantyczny)

• nasycenie słownictwem wartościującym (język nie nazywa rzeczywistości, ale wskazuje co jest dobre, a co złe)

• oderwanie od funkcji poznawczej i informacyjnej, na rzecz funkcji magicznej, rytualnej języka

• istnienie tabu językowego (są słowa nieprawowite, których nie wolno używać)

• eufemizacja rzeczywistości

• szablonowość

• monotonia

• ubóstwo leksykalne – usuwanie wyrazów nieprawomyślnych

• zawężenie kręgów tematycznych

• nasycenie sloganami i frazesami

• oderwanie od funkcji komunikacyjnej – antykomunikacyjność (komunikacja jednostronna, niesymetryczna)

• wykluczenie krytyki, dialogu, wymiany myśli - odbiorca ma się podporządkować:

• rozkazy

• nakazy

• kategoryczne stwierdzenia

• brak argumentacji

• slogany

Destruktywny wpływ nowomowy na społeczeństwo:

• brak konfrontacji odmiennych systemów wartości

• schematyzacja myślenia

• ograniczenie poznawcze

• podporządkowanie narzuconym dyrektywom

• brak zaufania ludzi do języka

• powstanie dwumowy – mówienie w sytuacjach nieoficjalnych i w sytuacjach oficjalnych

• powstanie dwumyślenia – myślenie kategoriami nieoficjalnymi i kategoriami oficjalnymi

Bibliografia:

• Słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński, Wrocław 2000, s. 288, 346-7.

• Andrzej Chojecki, Mowa mowy. O języku współczesnej humanistyki, 1997.

• Michał Głowiński, Nowomowa po polsku, 1990

Wyjaśnienie i podanie zakresu pojęcia definicja.

Co to jest definicja?

Co to jest eksplikacja?

Wyjaśnienie terminu eksplikacja z perspektywy logiczno-lingwistycznej.

Notatka syntetyzująca – ćwiczenie (rozwój nauki)

Dowiedz się jak napisać dobrą notatkę syntetyzującą, czym jest notatka syntetyzująca (Notatka syntetyzująca - czym jest?), jakie są jej cechy oraz na czym polega notatka syntetyzująca Notatka syntetyzująca - jak napisać?.

Notatka syntetyzująca - ćwiczenie 2. (labirynt)

Dowiedz się jak napisać dobrą notatkę syntetyzującą, czym jest notatka syntetyzująca (Notatka syntetyzująca - czym jest?), jakie są jej cechy oraz na czym polega notatka syntetyzująca Notatka syntetyzująca - jak napisać?.

Notatka syntetyzująca - ćwiczenie: Zróżnicowanie polszczyzny w ujęciu funkcjonalnym i terytorialnym

Dowiedz się jak napisać dobrą notatkę syntetyzującą, czym jest notatka syntetyzująca (Notatka syntetyzująca - czym jest?), jakie są jej cechy oraz na czym polega notatka syntetyzująca Notatka syntetyzująca - jak napisać?.

Notatka syntetyzująca – czym jest?

Dowiedz się, czym jest notatka syntetyzująca, jakie są jej cechy oraz na czym polega. Praktyczny przewodnik dla studentów, profesjonalistów, a zwłaszcza dla maturzystów. 

Notatka syntetyzująca – jak napisać?

Dowiedz się jak napisać dobrą notatkę syntetyzującą, czym jest notatka syntetyzująca, jakie są jej cechy oraz na czym polega notatka syntetyzująca.

trudne słowa z Dziadów cz. 3

Słownik pojęć związanych z dramatem

Słownik pojęć dramatycznych

Akcja

to działania bohaterów, czyli układ wydarzeń prowadzący do określonego rozwiązania. Na akcję składają się:

• ekspozycja
• zawiązanie akcji
• rozwinięcie (konflikty, perypetie, intrygi)
• punkt kulminacyjny
• rozwiązanie akcji – zakończenie

Apart

szczególna forma monologu, tzw. monolog „na stronie" jest adresowany do publiczności

Dialog

wypowiedzi najmniej dwóch interlokutorów, które są ze sobą związane tematycznie i sytuacyjnie

adresaci dialogu:

• inne postacie
• publiczność

pełni funkcję dramatyczną, czyli rozwija akcję – jest więc formą działania

typy dialogu:

• dialog dyskusyjny – słowny spór, zmieniający postawy bohaterów lub akcję (stychomatia – odmiana dialogu dyskusyjnego złożonego z jednowersowych replik, bardzo przyspiesza akcję)
• dialog sytuacyjny – to wypowiedzi, odnoszące się do sytuacji (wydarzeń, bohaterów, przedmiotów)
• dialog konwersacyjny – wypowiedzi, które łączy temat (brak konfliktu) funkcja: przedstawiają idee, charakteryzują postacie
• dialog pozorny – wypowiedzi bohaterów nie wiążą się ze sobą tematycznie, są oderwane od sytuacji, nie zmieniają akcji

Didaskalia

tekst poboczny, zawierający odautorskie komentarze, wskazówki dot. scenografii, ruchu scenicznego, sposobu wypowiedzi tekstu, bohatera, czasu akcji, miejsca akcji, sytuacji

Dramat

jeden z trzech rodzajów literackich. Wydarzenia są tu relacjonowane przez postacie w dialogu, monologu lub działania (nie są opowiadane). Informacje o czasie i miejscu zawiera:

• tekst główny dramatu:

• dialog,
• monolog;

• tekst poboczny – didaskalia (odautorskie komentarze, wskazówki dot. scenografii, ruchu scenicznego, sposobu wypowiedzi tekstu)

termin ten nazywa również gatunek dramatyczny zwany także dramatem mieszczańskim, epickim

Fabuła

wszystkie wydarzenia składające się na historię przedstawioną w utworze (wypadki opowiedziane pośrednio-opowiadanie, retrospekcja i działania bohaterów). W opisie fabuły ważne jest określenie ilości wątków, z których się składa (jednowątkowa, wielowątkowa), określenie wątku głównego i pobocznych oraz ocena stopnia komplikacji fabuły.

Monolog

długa wypowiedź bohatera, stanowiąca autonomiczną całość, pozornie skierowana "do siebie",  ale w gruncie rzeczy nastawiona na audytorium;

funkcja: pogłębia wiedzę o ukrytych intencjach, psychice;

odmiany monologu:

• apart
• monolog wewnętrzny
• monolog estradowy
• parabaza
• monolog obrzędowy

Motywacja

ogół warunków determinujących świat przedstawiony. Motywacja może być:

• realistyczna:

• psychologiczna (bohaterów determinują ich cechy wewnętrzne);
• społeczna (bohaterów determinuje ich pochodzenie, urodzenie)

• fantastyczna:

• metafizyczna (bohaterowie są zdeterminowani przez bogów, fatum);
• baśniowa (wydarzenia są zdeterminowane przez konwencję)

Perypetia

zaskakujący zwrot akcji, powodujący przełom w życiu bohatera

Postać

bohater dramatu, osoba dramatu; może być:

• aktywny lub pasywny
• statyczny lub dynamiczny
• pozytywny lub negatywny
• główny, poboczny, lub epizodyczny

Trzy rodzaje postaci:

• typ – postać modelowa, reprezentant grupy ludzi (ma tylko cechy typowe dla grupy)
• charakter – zindywidualizowany bohater o cesze determinującej jego postępowanie
• osobowość – zindywidualizowana, pogłębiona psychologicznie, złożona wewnętrznie, unikalna

Psychomachia

to scena, w której dobre duchy (anioły) walczą ze złymi (diabłami) o duszę bohatera. Pierwotnie występowała w średniowiecznym moralitecie, ale w następnych epokach z drobnymi modyfikacjami również się pojawia.

Rezoner

postać, która wypowiada poglądy autora – nie wpływa na akcję np. Kleant w "Świętoszku"

Tyrada

długa patetyczna wypowiedź jednego bohatera będąca częścią dialogu

Dramat - bibliografia

Słownik pojęć związanych z malarstwem - terminy potrzebne do analizy obrazu

barwy ciepłe

ożywiają, działają na nas pobudzająco (ciepłe); do barw ciepłych zaliczamy czerwoną i pomarańczową (oranż); optycznie przybliżają i powiększają.

Synekdocha - definicja i klasyfikacja

Artykuł odpowida na pytania: Co to jest synekdocha?  Jak rozpoznać synekdochę? Jakie są odmiany synekdochy?

Synekdocha

• synekdocha to figura retoryczna, polegająca na zastąpieniu wyrażenia o znaczeniu ogólnym wyrażeniem o znaczeniu węższym;
• synekdocha stanowi rodzaj metonimii
• synekdocha to trop, ponieważ jest odmianą metafory
• przykłady synekdoch: polska krew, polski żołnierz,

Funkcje synekdochy

• synekdocha jest formą interpretacji świata
• synekdocha zdradza postawę wobec świata i ludzi
• pozwala na kondensację znaczeń

Synekdocha i jej odmiany:

• pars pro totoczęść zamiast całości (4 kółka)
• totum pro partecalość zamist części (pan władza – policjant)
• synekdocha liczbylp zamiast lm (w imię godności człowieka)
• synekdocha gatunku:

• gatunek zamiast rodzaju (chleb codzienny = żywność)
• rodzaj zamist gatunku (owoc = jablko)

• synekdocha abstrakcjiabstrakt zamiast konkretu (ten człowiek to zagrożenie dla społeczeństwa = niebezpieczny przestępca)

Bibliografia

Wiersz biały - definicja

Wiersz biały

wiersz biały to wiersz bezrymowy, czyli wiersz pozbawiony rymów. Często stosowany jest w dramacie (zwłaszcza do tłumaczeń tragedii klasycznej i sztuk W. Szekspira).