Dziady

charakterystyka, biografia

Adam Mickiewicz

 "Dziady" część 2 - opracowanie

Mapa myśli (mapa mentalna)

Adam Mickiewicz

Adam Mickiewicz: Dziady część II  - opracowanie - mapa myśli

I

Biografia poety

Adam Mickiewicz (1798-1855)- Polski poeta ur. 24 grudnia 1798 w Nowogródku. W czasie studiów razem ze swoimi przyjaciółmi założył Towarzystwo Filomatów, których celem była praca samokształceniowa i naukowa, później też działalność wychowawcza i patriotyczna wśród młodzieży uniwersyteckiej. W 1823 roku został aresztowany i uwięziony w klasztorze bazylianów w Wilnie, a następnie skazany za udział w tajnych młodzieżowych organizacjach na zesłanie w głąb Rosji. Cały okres zesłania w głąb Rosji zaowocowały później, napisanymi podczas pobytu w Dreźnie, Dziadami cz. III, jak i mocno wpłynęły na psychikę Polskiego geniusza. Po wyjeździe ze zesłania podróżował po Europie. Zmarł na cholerę walcząc, przeciwko Rosji wspierając polski region.

Cechy twórczości

1.Historyzm- źródłem była przeszłość narodowa, którą idealizowano (wielcy bohaterzy, ideały itp.)

2. Ludowość- zainteresowanie obyczajami i mentalnością ludu, największą rolę odgrywają uczucia, obok świata materialnego istnieje świat irracjonalny, dobro zwycięża, a zło karane jest przez siły nadprzyrodzone.

3.Orientalizm- wykorzystywanie motywów kulturyi religii Bliskiego Wschodu i Środkowego Wschodu.

4.Kult poetów i poezji- przez romantyków uznane za wyjątkowe, nieprzeciętne oraz znające lepiej niż inni ducha narodu.

6. Profetyzm- jasnowidzenie niektórych osób.

7. Mistycyzm- wiara w możliwość kontaktu z Bogiem poprzez sen, widzenie czy wizje.

8. Irracjonalizm- poznawanie świata za pomocą uczuć nie rozumu.

9. Odrzucenie klasycyzmu

10. Mesjanizm- ukazany w III części dziadów.

11. Nowa koncepcja przyrody- przyroda przedstawia uczucia bohaterów czy nastrój.

12. Wiara w moc i potęgę uczucia.

II

Analiza tytułu
„Przegląd wojska"- tytuł mówi jasno, że będą to ćwiczenia wojskowe w celu demonstracji sił.

Data powstania

1832 r. w listopadzie, czyli dwa lata po powstaniu listopadowym.

Kluczowe słowa

Car, żołnierz, koń, działo, formacja, ofiara

Nadawca

Nadawcą jest osoba obecna na placu, oglądająca przegląd wojska, które go nudzi. Jest to osoba wykształcona, która zna m.in. utwory Homera. Człowiek ten negatywnie wypowiada się o carze, jak i o samych ćwiczeniach, które przedstawia jako symbol zniewolenia wolnych ludzi przez cara. Pokazuje on również w złym świetle Niemców i Francuzów, którzy nie zauważają prawdziwej natury Rosji. Podmiot liryczny wyśmiewa również przedstawicieli zagranicznych rządów, którzy chcą wkraść się w łaski cara, chwalą więc jego barbarzyńskie zachowanie. Osoba ta jest wrażliwa, na krzywdy innych. Współczuje zniewolonej Polsce.

Odbiorca

Odbiorcami wiersza są zniewolone ludy przez carską Rosję, a także sam naród rosyjski, ponieważ jest on pod władzą despotycznego władcy, między innymi chłopi, Słowianie, a także Niemcy i Franzuzi, których podmiot liryczny ostrzega przed potęgą Rosyjską i jej agresją na ich państwa.

III

Gatunek

Wiersz

Wersyfikacja

Pisane jedenasto-zgłoskowcem

Kompozycja

Podział na strofy,

Środki stylistyczne

1.Apostrofa: "O biedny chłopie!"

2.Metafora: "Pod niebo ciska..."

3.Porównania: "Car jak kręgielna kula między szyki wzleciał..."

4.Epitety: "biedny Słowianinie!"

5.Pytania retoryczne: "Jak cię nagrodzą?"

6. Wyliczenie: „czapki, kirysy, kołpaki”

7.aAnimizacja: "Izba wre, huczy i kipi, i pryska"

Bohaterowie

1.Car-człowiek niezwykle próżny, okrutny, impulsywny i kierujący się emocjami. Wszyscy się go boją. Osoba, która przewodzi wojskiem. Jest on niezwykle zmienny. Nadaje tytuły bez powodu, tylko dlatego że ma taką zachciankę, lecz równie szybko może te odznaczenia zabrać. Jest on osobą kapryśną, która najpierw naraża swych żołnierzy na niebezpieczeństwo, bezustannie zmieniając formacje. Po czym, gdy ktoś zostanie ranny nie chce tego oglądać, gdyż psuję mu to humor. Od młodu był uczony jak być dobrym dowódcą. Wszyscy chcą zdobyć jego względy. Jest to osobą, która łatwo się nudzi, a także traktująca wojsko jak zabawki, gdy jest znużony układaniem coraz to nowej formacji, po prostu odchodzi.

2.Żołnierz Litwin – Jedna z dwudziestu ofiar przeglądu wojska, która ma złamaną rękę. Jest dzielny, gdyż mimo tortur jakie go spotykają, by nie obrażał cara wciąż to robi. Klnie na ciemiężyciela, lecz nikt go nie słucha, gdyż boją się kary. Podmiot liryczny, jednak nie przestawia jasno tej postaci. Większość informacji o niej to spekulacje. Plotki mówią, że był on zamożnym Litwinem, za którym dowódca nie przepadał, dał mu więc nieposłusznego konia. Nie wiadomo jednak czy to prawda. Zagadką jest również, co się stało z Litwinem po tym wypadku. Podmiot liryczny sugeruje na jednak, że chłopiec ten nie zginął

3.Sługa oficerski- sczezł na dworze czekając na swojego "pana". Nie złamał rozkazu i mimo, że oficer nie wracał, a na dworze było zimno czekał cierpliwie. Nawet po tym jak znaleziono jego ciało, pan się nie odnalazł

4.Żołnierze- Pochodzą z różnych narodów. Więcej od nich warte są konie , które dosiadają. Są jednolitą masą i zdają się być jednym organizmem.

5.Orszak cara- są bogaci i odznaczeni, ale ich los zależy od humoru car, więc zamiast skupić się na swoich obowiązkach ciągle myślą o tym by przypodobać się carowi.

6. Przedstawiciele zagranicznych rządów, którzy chwalą cara by mu się przypodobać.

Temat

„Przegląd wojska" został stworzony by pokazać obraz ćwiczeń wojskowych wykonywanych ku radości cara. Wojska te są liczne i potężne, a zarazem jednolite w stylu, nikt się w tym wojsku nie wyróżnia po za końmi, co sprawia wrażenie jednego wielkiego "organizmu", który jest na każdy rozkaz cara. Jest tu pokazany despotyzm cara oraz (w pewnym sensie) zniewolenie Rosji. Widzimy tu również okrucieństwo cara, który poświęca dwudziestkę swoich ludzi, w tym wydarzeniu. Nie zaprzątając sobie tym zbytnio głowy. Wszystko, to po to by pokazać siłę Rosji.

Idee

Zniewolenia. Człowiek traktowany gorzej jak zwierzę. Jego śmierć jest nie ważna. Występuje też idea władzy absolutnej, czyli car którego słowo jest prawem.

Epoka

Romantyzm

Historia

Okres rządów Mikołaja I.

Przedmieścia Stolicy

Adam Bernard Mickiewicz (ur. 24 grudnia 1798 w Zaosiu lub Nowogródku, zm. 26 listopada 1855 w Konstantynopolu) ? polski poeta, działacz i publicysta polityczny. Obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego uważany za największego poetę polskiego romantyzmu (grono tzw. Trzech Wieszczów) oraz literatury polskiej w ogóle, a nawet za jednego z największych na skalę europejską. Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek stowarzyszenia Filomatów, mesjanista związany z Kołem Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. Jeden z najwybitniejszych twórców dramatu romantycznego w Polsce zarówno w ojczyźnie jak i w zachodniej Europie porównywany do Byrona i Goethego W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu "Dziady" oraz epopei narodowej "Pan Tadeusz" uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów 
W 1822 powstał zbiór Ballad i romansów, uważany powszechnie nie tylko za właściwy debiut Mickiewicza, ale również za dzieło oficjalnie rozpoczynające epokę romantyzmu w Polsce .Sporo kontrowersji wywołała w swoim czasie ballada otwierająca cykl, Romantyczność, zwłaszcza śmiałym przełożeniem ludowości nad postęp cywilizacyjny, kreacją nowego typu wzoru moralnego (młoda wiejska dziewczyna zdradzająca skrajną nierównowagę emocjonalną)  oraz dość jednostronnie odczytywaną krytyką ówczesnego autorytetu naukowego, profesora samego poety, Jana Śniadeckiego. Był to świadomy i bezpośredni wkład Mickiewicza w polemikę między Kazimierzem Brodzińskim, prekursorem romantyzmu w literaturze polskiej, a Śniadeckim. Zamysł fabularny Romantyczności znalazł w późniejszym czasie rozwinięcie w postaci epizodu z życia Gustawa w IV części Dziadów. 
Ballady i romanse, oprócz ballad (poważnych i ironicznych), zawierały również przypowiastki sentymentalne. Utwory zbioru cechował typowo romantyczny zwrot w stronę folk izmu i niesamowitości, mocno zaakcentowane moralne przesłanie oraz przekonanie o transcendentnych, metafizycznych powiązaniach między dobrem a złem ? zbrodnią i karą. Sentencjonalne, ludowe wyobrażenie moralności było u wczesnego Mickiewicza stale obecne, co najdobitniej pokazuje obrzęd gusła w II części Dziadów. 
Poezje t. 1 ? wydane w Wilnie w roku 1822; zawierały Ballady i romanse, a także przedmowę O poezji romantycznej. Ten tom poezji miał przełomowe znaczenie w literaturze polskiej, zapoczątkowując nurt romantyczny oparty o ludowość, poezję ludową, obyczaje i wyobrażenia ludu 
Poezje t. 2 ? wydane w roku 1823, zawierały Grażynę oraz II i IV część Dziadów; 
Sonety krymskie ? wydane w roku 1826 w Rosji; 
W Dreźnie powstała III część Dziadów ? najwybitniejszy polski dramat romantyczny, napisany wiosną 1832 roku 
Konrad Wallenrod ? wydane w roku 1828 w Rosji; 
Pan Tadeusz czyli ostatni Zajazd na Litwie ? epopeja napisana w Paryżu w latach 1832?1834, wydana w 1834 roku. W Panu Tadeuszu Mickiewicz przedstawił romantyczną i pełną nostalgii wizję Polski szlacheckiej; 
Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego ? broszura polityczna z 1832 roku; 
Prelekcje paryskie ? cykl wykładów Mickiewicza na temat literatury słowiańskiej wygłoszony w Collège de France w latach 1840-44; pierwsze wydania były redagowane przez Mickiewicza; 
Liryki lozańskie wydane dopiero pośmiertnie; 
Pisana przez całe życie I część Dziadów, ukazuje się prawdopodobnie na początku 1821 roku 
Historia przyszłości ? traktat prekursorski wobec osiągnięć europejskiej fantastyki naukowej. Mickiewicz zniszczył rękopisy dzieła, zachowało się jedynie kilka kart oraz relacje przyjaciół autora; 
Konfederaci barscy (fr. Les confédérés de Bar) ? dramat z 1836 roku. 
Żeby mówić o romantycznych cechach twórczości Adama Mickiewicza należy krótko przybliżyć podstawowe wyznaczniki literatury romantycznej, hasła i pojęcia dla tej epoki charakterystyczne. Były nimi:

1) historyzm - źródłem twórczości była przeszłość narodowa z czasów średniowiecza, którą idealizowano, dostrzegając wśród ówczesnego rycerstwa wielkich bohaterów szlachetnie i niezłomnie walczących o urzeczywistnienie swych ideałów;

2) ludowość - zainteresowanie kulturą, moralnością i obyczajami ludu gdzie decydującą rolę odgrywają uczucia, obok świata materialnego istnieje irracjonalny (zdarzają się cuda, występują zjawy i duchy), dobro zwycięża nad złem, a sprawiedliwość jest wymierzana przez siły nadprzyrodzone;

3) orientalizm - wykorzystywanie w literaturze europejskiej motywów z kultury i religii Bliskiego i Środkowego Wschodu;

4) nowa koncepcja przyrody - przestała ona być tłem, a zaczęto ją traktować jak o symbol stanów uczuciowych człowieka lub nawet czyniono jednym z bohaterów; szczególnie fascynowała romantyków przyroda dzika, nieujarzmiona przez człowieka, dynamiczna, tajemnicza, groźna;

5) kult poezji i poetów - jednostek uważanych przez romantyków za wyjątkowe, natchnione, nieprzeciętne, znające lepiej niż inni ducha narodu;

6) odrzucenie reguł poetyki klasycznej - wywalczenie swobody w doborze i tworzeniu nowych form artystycznych.

Przedmieścia Stolicy.  Jak podpowiada nam tytuł tekst będzie prawdopodobnie opisywał przedmieścia stolicy jakiegoś kraju.

Biorąc pod uwagę, że jest on częścią III części dziadów, możemy się domyślić, że chodzi o Petersburg, dawną stolicę Rosji.

Słowo przedmieścia moim zdaniem informuje nas, że miasto przedstawione w tym utworze zostanie pokazane od środka,

zostanie pokazana jego ukryta, strona. Sam wiersz pt. „Przedmieścia Stolicy” powstał w mniej więcej tym samym okresie co III część dziadów,

czyli około 1832r.

Nadawca:
widzi bogactwo,przepych i letnie rezydencje ,lecz dostrzega,ze ,aby to stworzyć śmierć musiało ponieść wiele niewinnych ludzi, dla zadowolenia cara
" Na tym przedmieściu podłe sługi carów,by swe rozkoszne zamtuzy dźwignęli,ocean naszej krwi i łez wylali".
-zauważa ,iż cale miasto przesycone jest stylem panującym w Paryżu i Londynie

Odbiorca:
Książka została napisana po wszystkich torturach ze strony cara Aleksandra I i senatora Nowosilcowa
z czego może wynikać że odbiorcami są wszyscy ci ,którzy stali się ofiarami i tak jak Mickiewicz patrzą na to wszystko co stało się z Polską przez zaborców

Forma:
Utwór ten posiada liczne porównania,wyliczenia i czasowniki. Wszystko to wpływa na wyobraźnie odbiorcy i nadaje tekstu dynamiczność .

Trudne pojęcia:

1.       Parkany

2.       Zamtuzy

3.       Obeliski

4.       Menueci

5.       Krużganki

6.       Widziadła

7.       Kararyjskie

Kluczowe słowa:

1.       Stolica

2.       Miasto

3.       Dwór

4.       Gród

------------

Duda - czynności wstępne (biografia poety, cechy twórczości) 
Radecki - analiza wstępna (analiza tytułu, data powstania, motto) + publikacja na stronie
Hernik - analiza właściwa (nadawca, odbiorca, forma)
Gojowy - analiza właściwa (treść, intertekstualności)

Grabiec - analiza wstępna (dedykacja,trudne pojęcia,kluczowe słowa)

Bajka Goreckiego o ziarnie opowiadana przez Żegotę - interpretacja

Artykuł zawiera interpretację bajki Goreckiego opowiedzianej przez Żegotę w więzieniu w klasztorze Bazylianów w 1. scenie III części Dziadów Adama Mickiewicza. Tekst ten zwykle opisywany jest takimi terminami, jak: bajka Goreckiego, Bajka Żegoty, Bajka o ziarnie.

Bajka Goreckiego o ziarnie opowiadana przez Żegotę

Artykuł zawiera tekst bajki Goreckiego opowiedzianej przez Żegotę w więzieniu w klasztorze Bazylianów w 1. scenie III części Dziadów Adama Mickiewicza. Tekst ten zwykle opisywany jest takimi terminami, jak: bajka Goreckiego, Bajka Żegoty, Bajka o ziarnie.

Pieśń bluźniercza Konrada

Artykuł zawiera interpretację pieśni zemsty zaśpiewanej przez Konrada w więzieniu w klasztorze Bazylianów w 1. scenie III części Dziadów Adama Mickiewicza. Ta pieśń spowodowała opętanie Konrada i jest pierwszym przejawem, że bohater ten wybrał drogę potępieńca.

Pieśń bluźniercza Konrada

Artykuł zawiera tekst pieśni zemsty zaśpiewanej przez Konrada w więzieniu w klasztorze Bazylianów w 1. scenie III części Dziadów Adama Mickiewicza. Ta pieśń spowodowała opętanie Konrada i jest pierwszym przejawem, że bohater ten wybrał drogę potępieńca.

Piosenka Jankowskiego

Artykuł zawiera tekst piosenki (pieśń bluźnierczą) zaśpiewanej przez Jankowskiego w więzieniu w klasztorze Bazylianów w I scenie III części Dziadów Adama Mickiewicza. Ta pieśń spowodowała, że Konrad się zdenerwował i stanął w obronie Maryi.

Interpetacja Piosenki Jankowskiego

Artykuł zawiera interpretację piosenki Jankowskiego zaśpiewanej w więzieniu w klasztorze Bazylianów w I scenie III części Dziadów Adama Mickiewicza. Ta pieśń spowodowała, że Konrad się zdenerwował i stanął w obronie Maryi.

I Czynności wstępne:

Biografia:

Nie ma dokładnie określonej sytuacji w życiu Mickiewicza przy której pisał „Przedmieścia Solicy” z III części dziadów.

Cechy twórczości : 

- historyzm - źródłem twórczości była przeszłość narodowa z czasów średniowiecza, którą idealizowano, dostrzegając wśród ówczesnego rycerstwa wielkich bohaterów szlachetnie i niezłomnie walczących o urzeczywistnienie swych ideałów

- ludowość - zainteresowanie kulturą, moralnością i obyczajami ludu gdzie decydującą rolę odgrywają uczucia, obok świata materialnego istnieje irracjonalny (zdarzają się cuda, występują zjawy i duchy), dobro zwycięża nad złem, a sprawiedliwość jest wymierzana przez siły nadprzyrodzone

- orientalizm - wykorzystywanie w literaturze europejskiej motywów z kultury i religii Bliskiego i Środkowego Wschodu

- nowa koncepcja przyrody - przestała ona być tłem, a zaczęto ją traktować jak o symbol stanów uczuciowych człowieka lub nawet czyniono jednym z bohaterów; szczególnie fascynowała romantyków przyroda dzika, nieujarzmiona przez człowieka, dynamiczna, tajemnicza, groźna

- kult poezji i poetów - jednostek uważanych przez romantyków za wyjątkowe, natchnione, nieprzeciętne, znające lepiej niż inni ducha narodu

- odrzucenie reguł poetyki klasycznej - wywalczenie swobody w doborze i tworzeniu nowych form artystycznych

- nastrój niesamowitości i grozy - wzbudza go sam opis zbrodni, wygląd lasu nocą, koszmary dręczące nocą żonę oraz duch męża

II Analiza wstępna

Tytuł:

„Przedmieścia stolicy” - carska tyrania, wobec podbitych narodów, piękne budowle rosyjskie budowane przez niewolników.

Kluczowe słowa:

” krwią Litwy, łzami Ukrainy i złotem Polski", miasto, car, mury, beton, gruzy, niewolnictwo, okupienie

 Data

Dziady cz. III ukazały się w 1832 roku jako czwarty tom zbiorowego wydania dzieł Mickiewicza

Motto:

Poeta zawarł swe refleksje dotyczące despotycznych rządów carskich. Ta część utworu nie łączy się z dramatem ani pod względem fabuły, ani ze względu na formę ma charakter epicki. Dlatego nie posiada motta.

Dedykacja Ustępu

Brzmi dokładnie tak: „Ten ustęp przyjaciołom Moskalom poświęca autor ”.

III Analiza właściwa

Nadawca:

-Nie ujawnia się

-Opisuje wygląd miasta „Posągi stoją pod słomą i śniegiem; Owdzie, za kolumn korynckich szeregiem, Gmach z płaskim dachem, pałac letni, włoski, Obok japońskie, mandaryńskie kioski „Różnych porządków, różnych kształtów domy, Jako zwierzęta z różnych końców ziemi, Za parkanami stoją żelaznenu, W osobnych klatkach. - Jeden niewidomy: Pałac krajowej ich architektury, Wymysł ich głowy, dziecko ich natury. Jakże tych gmachów cudowna robota! Tyle kamieni na kępach śród błota! „

-Pokazuje okrucieństwo cara. „By swe rozkoszne zamtuzy dźwignęli, Ocean naszej krwi i łez wyleli.”, Ilu niewinnych wygnać albo zabić, Ile ziem naszych okraść i zagrabić; Póki krwią Litwy, łzami Ukrainy
I złotem Polski hojnie zakupiono „

-Wprowadza kontrast miasta.  „Z dala, już z dala widno, że stolica. Po obu stronach wielkiej, pysznej drogi. Rzędy pałaców. - Tu niby kaplica, Z kopułą, z krzyżem” „I po modnemu gmachy wystrojono, Szampanem zmyto podłogi bufetów I wydeptano krokiem menuetów.” „Teraz tu pusto. - Dwór w mieście zimuje, I dworskie muchy, ciągnące za wonią Carskiego ścierwa, za nim w miasto gonią. „

- Okazuje obrzydzenie do cara. „I dworskie muchy, ciągnące za wonią Carskiego ścierwa, za nim w miasto gonią.”

Odbiorca:

- Nie jest sprecyzowany

- Naród polski

- Czytelnik

Intertekstualność :

-Filozofia:

-Epoka:

Starożytność

Odwołanie do innych tekstów:

-Mitologia – Król Midas

-Historia:

Rzym, Cezar, Babilon, Carrara, styl koryncki, budowla włoska, budowla japońska

Bohaterowie:

-car

-kobitka

-panowie

Temat:

 jest gorzką refleksją nad tym, jakim kosztem powstały piękne rosyjskie budowle. Rządy kolejnych carów zmuszały uciskane narody do niewolniczej pracy, by uświetniać swoje miasta. Rosja jest więc świetna piękna: "krwią Litwy, łzami Ukrainy i złotem Polski".

Idee :

-Patriotyzm

Konteksty :

-historyczne

-literackie

-społeczne

 Kacper Całka - biografia, analiza wstępna

 Łukasz Aleksandrowicz - nadawca, odbiorca, intertekstualność, odwołania

 Kamil Zakrzewski - cechy twórczości, bohaterowie, temat, idee, konteksty

Klasa 2tb

Widzenie Ewy

Treść widzenia Ewy z najważniejszymi fragmentami i interpretacja widzenia Ewy, która zapadła w sen i IV scenie III części Dziadów Adama Mickiewicza.

 "Dziady" część 4 - opracowanie

Mapa myśli (mapa mentalna)

Adam Mickiewicz

Adam Mickiewicz: Dziady część IV  - opracowanie - mapa myśli

Adam Mickiewicz

Adam Mickiewicz

Celem tego zbioru pytań jest pomóc czytelnikom lektur zwrócić na istotne informacje tkwiące w ich treści, bez których  pełne zrozumienie tekstu może okazać się niemożliwe. Lista ta świetnie też sie nadaje na syntezę wiedzy o treści lektury po jej przeczytaniu.

I Czynności wstępne:

 - biografia

               - 1823 rok organizacja filomatów została zdekonspirowana. W wyniku postępowania sądowego Mickiewicza skazano na zesłanie do Rosji, a wydarzenie to stało się początkiem kolejnego okresu w jego życiu, tzw. etapu rosyjskiego

    - podczas pobytu w Rosji dużo podróżował m.in. na Krym, do Moskwy, Petersburga czy Odessy

    - pobyt we Włoszech

               - wybuch powstania listopadowego w Polsce, decyzja aby udać się do Polski roku, jednak nie udało mu się przedostać do Królestwa

               - w 1832 roku razem z znalazł się w Dreźnie, gdzie powstała najsłynniejsza, III część Dziadów

 - cechy twórczości

               - mesjanizm narodowy

               - merkantylizm

               - historyzm

               - metafizyka

               - patriotyzm

               - ludowość

               - odrzucenie reguł poetyki klasycznej

II Analiza wstępna:

 - analiza tytułu

               - „Petersburg” – nazwa ówczesnej stolicy Imperium Rosyjskiego

               - może zawierać opis lub ocenę miasta, mieszkańców

               - jest to opis stolicy, więc może odzwierciedlać całe państwo, ponieważ stolica jest centrum kulturowym i politycznym      

- data powstania

               - 1832 rok

- kluczowe słowa

               -Miasto

               - Car

               - Dwa ogromne rzędy

               - Różni od innych

               - Szatan

               - Męczarnie narodów

               - Wieża Babel

               - Łzy gorzkie

- trudne słowa

               - Czuchońcy – Finowie

               - Frejlina –dama dworu

III Analiza właściwa:

- Nadawca

               -Nie ujawnia się

               - Opowiada o założeniu miasta i losach mieszkańców

               - Negatywnie ocenia cara: „ srogie i zmienne jak humor despoty”, „car upodobał i stawić rozkazał”, „nie miasto ludziom, lecz sobie stolicę”, „wdeptać ciała stu tysięcy chłopów”

               - Negatywnie ocenia miasto „budowały go chyba szatany”

               - Negatywnie ocenia mieszkańców: „żaden nie stanie, nie patrzy, nie gada”, „wzrok , ucho błądzi jak w wieży Babel”(symbol ludzkiej pychy, bezkarności)

- Odbiorca

               -Mają być wszyscy Polacy, utwór ma zachęcić ich do walki

               - Rosjanie, aby dostrzegli wady tego ustroju

               - Skierowany do cara, aby dostrzegł swoje błędy

- Forma

               - wiersz synkretyczny
               - budowa stroficzna
               - nieregularnej długości strofy
               - rymy krzyżowe, parzyste, okalające, monorymy
               - epitety ("świętych lasów", "białych kaczek")
               - wyliczenia ("Po fundamentach, po ścianach, po szczytach, po tych żelazach i po tych granitach", "tu głazy, tam cegły, marmur na glinie, glina na marmurach; a wszystkie równe i dachy, i ściany")
               - porównania ("tuląc się pełzną jako skorpijony", "jak korpus wojska na nowo ubrany")
               - elipsa ("Dumali - poszli - został z jedynastu pielgrzym sam jeden")
               - przerzutnie ("Bracie, rzekł, widzę, żeś tu zostawiony Sam jeden, smutny, cudzoziemiec może", "Ale nazajutrz, gdy myśli swych męty Z wolna rozjaśnia i pamięć odświeża")
               - hiperbola ("Rozkazał wpędzić sto tysięcy palów i wdeptać ciała stu tysięcy chłopów")

- Treść

               Bohaterowie

                              - Car - nie liczy się ze zdaniem ludu, „ srogie i zmienne jak humor despoty”, „car upodobał i stawić rozkazał”, „nie miasto ludziom, lecz sobie stolicę”, „Że budowały go chyba Szatany" - ukazanie potęgi caratu w wymiarze demonicznym,

                              - Rosjanie – mimo iż jest bardzo zimno wychodzą bo chcą się upodobać carowi

                              - Dwór, urzędnicy – pyszni ludzie mający pogardę dla niższych stanów i chwalący się swoimi osiągnięciami

                              - Polacy, zesłańcy – 11 ludzi żywią nienawiść do cara i pragną zemsty, patrzą na miasto, które jest symbolem caratu i załamują się patrząc na jego solidność, spoglądają na miasto jak na siedzibę szatana, królestwo męczeństwa ich rodaków. Myślą o zniszczeniu cara, ale są jednocześnie świadomi własnej bezsilności, wiedzą, że jest zbyt silny. „ i opuścili z rozpaczą ramiona”,

                              - Pielgrzym(polak), Konrad – należy do grupy Polaków, którzy pragną zemsty, lecz mimo iż tamci odchodzą on dalej zostaje z większym uporem, osamotniony, porównany jest do Samsona, mimo iż ktoś do niego mówi on nie słucha bo jest zajętym rozmyślaniami nad zemstą

                              - Józef Oleszczkiewicz, przez polskich zesłańców przebywających w Petersburgu był uważany za postać niezwykłą i pełną cnót, pociesza pielgrzyma, płacze nad Polską, bo patrząc na miasto wie że czeka ją długa droga do zbawienia, „ lecz Bóg je wszystkie zbierze i policzy, za każdą odda ocean słodyczy”, za swoje cierpienie zostanie wynagrodzony

               Temat

                              -Ocena cara i rządów despotycznych

                              - Wygląd społeczeństwa rosyjskiego

                              - Patriotyzm Polaków

                              - Martyrologia narodu polskiego                            

               Idee

                              -Patriotyzm – chęć zemsty

                              - Mesjanizm narodowy – miasto szatańskie, Bóg zbiera łzy i wynagrodzi za nie, porównanie do Samsona

- Intertekstualność

               Filozofie

               Epoki

               Teksty

                               -Mitologia

                                              Istne dzieci Boreasza

                              - Biblia

                                              Porównanie do Samsona

                              - Dziady cz. III

                                              Konrad, patriotyzm

               Historia

                              Starożytność – zakładanie miast, Rzym, Ateny, Sparta

                              Średniowiecze – „w wieku gotyckim”                  

Dziadek Kamil – Treść, Nadawca,

Głodek Michał – intertekstualność, Analiza wstępna,

Goik Szymon – Czynności wstępne,

Grabka Daniel – Forma, Odbiorca,

Tekst DZIADY. POEMA

PRZEDMOWA

Polska od pół wieku przedstawia widok z jednej strony tak ciągłego, niezmordowanego i niezbłaganego okrucieństwa tyranów, z drugiej tak nieograniczonego poświęcenia się ludu i tak uporczywej wytrwałości, jakich nie było przykładu od czasu prześladowania chrześcijaństwa. Zdaje się, że królowie mają przeczucie Herodowe o zjawieniu się nowego światła na ziemi i o bliskim swoim upadku, a lud coraz mocniej wierzy w swoje odrodzenie się i zmartwychwstanie.

Dzieje męczeńskiej Polski obejmują wiele pokoleń i niezliczone mnóstwo ofiar; krwawe sceny toczą się po wszystkich stronach ziemi naszej i po obcych krajach. Poema, które dziś ogłaszamy, zawiera kilka drobnych rysów tego ogromnego obrazu, kilka wypadków z czasu prześladowania podniesionego przez imperatora Aleksandra.

Około roku 1822 polityka imperatora Aleksandra, przeciwna wszelkiej wolności, zaczęła się wyjaśniać, gruntować i pewny brać kierunek. Wtenczas podniesiono na cały ród polski prześladowanie powszechne, które coraz stawało się gwałtowniejsze i krwawsze. Wystąpił na scenę pamiętny w naszych dziejach senator Nowosilcow. On pierwszy instynktową i zwierzęcą nienawiść rządu rosyjskiego ku Polakom wyrozumował jak zbawienną i polityczną, wziął ją za podstawę swoich działań, a za cel położył zniszczenie polskiej narodowości. Wtenczas całą przestrzeń ziemi od Prosny aż do Dniepru i od Galicji do Bałtyckiego Morza zamknięto i urządzono jako ogromne więzienie. Całą administracją nakręcono jako jedną wielką Polaków torturę, której koło obracali carewicz Konstanty i senator Nowosilcow.

Systematyczny Nowosilcow wziął naprzód na męki dzieci i młodzież, aby nadzieje przyszłych pokoleń w zarodzie samym wytępić. Założył główną kwaterę katostwa w Wilnie, w stolicy naukowej prowincji litewsko-ruskich. Były wówczas między młodzieżą uniwersytetu różne towarzystwa literackie, mające na celu utrzymanie języka i narodowości polskiej. Kongresem Wiedeńskim i przywilejami imperatora zostawionej Polakom. Towarzystwa te, widząc wzmagające się podejrzenia rządu, rozwiązały się wprzód jeszcze, nim ukaz zabronił ich bytu. Ale Nowosilcow, chociaż w rok po rozwiązaniu się towarzystw przybył do Wilna, udał przed imperatorem, że je znalazł działające; ich literackie zatrudnienia wystawił jako wyraźny bunt przeciwko rządowi, uwięził kilkaset młodzieży i ustanowił pod swoim wpływem trybunały wojenne na sądzenie studentów. W tajemnej procedurze rosyjskiej oskarżeni nie mają sposobu bronienia się, bo często nie wiedzą, o co ich powołano; bo zeznania nawet komisja według woli swojej jedne przyjmuje i w raporcie umieszcza, drugie uchyla. Nowosilcow, z władzą nieograniczoną od carewicza Konstantego zesłany, był oskarżycielem, sędzią i katem.

Skasował kilka szkół w Litwie, z nakazem, aby młodzież do nich uczęszczającą uważano za cywilnie umarłą, aby jej do żadnych posług obywatelskich, na żadne urzędy nie przyjmowano i aby jej nie dozwolono ani w publicznych, ani w prywatnych zakładach kończyć nauk. Taki ukaz, zabraniający uczyć się, nie ma przykładu w dziejach i jest oryginalnym rosyjskim wymysłem. Obok zamknienia szkół, skazano kilkudziesięciu studentów do min sybirskich, do taczek, do garnizonów azjatyckich. W liczbie ich byli małoletni, należący do znakomitych rodzin litewskich. Dwudziestu kilku, już nauczycieli, już uczniów uniwersytetu, wysłano na wieczne wygnanie w głąb Rosji jako podejrzanych o polską narodowość. Z tylu wygnańców jednemu tylko dotąd udało się wydobyć się z Rosji.

Wszyscy pisarze, którzy uczynili wzmiankę o prześladowaniu ówczesnym Litwy, zgadzają się na to, że w sprawie uczniów wileńskich było coś mistycznego i tajemniczego *. Charakter mistyczny, łagodny, ale niezachwiany Tomasza Zana, naczelnika młodzieży, religijna rezygnacja, braterska zgoda i miłość młodych więźniów, kara Boża sięgająca widomie prześladowców, zostawiły głębokie wrażenie na umyśle tych, którzy byli świadkami lub uczestnikami zdarzeń; a opisane zdają się przenosić czytelników w czasy dawne, czasy wiary i cudów.

Kto zna dobrze ówczesne wypadki, da świadectwo autorowi, że sceny historyczne i charaktery osób działających skryślił sumiennie, nic nie dodając i nigdzie nie przesadzając. I po cóż by miał dodawać albo przesadzać; czy dla ożywienia w sercu rodaków nienawiści ku wrogom? czy dla obudzenia litości w Europie? - Czymże są wszystkie ówczesne okrucieństwa w porównaniu tego, co naród polski teraz cierpi i na co Europa teraz obojętnie patrzy! Autor chciał tylko zachować narodowi wierną pamiątkę z historii litewskiej lat kilkunastu: nie potrzebował ohydzać rodakom wrogów, których znają od wieków; a do litościwych narodów europejskich, które płakały nad Polską jak niedołężne niewiasty Jeruzalemu nad Chrystusem, naród nasz przemawiać tylko będzie słowami Zbawiciela: "Córki Jerozolimskie, nie płaczcie nade mną, ale nad samymi sobą".

Czy znasz wszystkie odpowiedzi na pytania z "III części Dziadów" Adama Mickiewicza? 

test z "III części Dziadów"

DZIADY. CZĘŚĆ III

LITWA. PROLOG

AKT PIERWSZY

SCENA PIERWSZA

SCENA DRUGA: IMPROWIZACJA

SCENA TRZECIA

SCENA CZWARTA

SCENA PIĄTA

SCENA SZÓSTA

SCENA SIÓDMA: SALON WARSZAWSKI

SCENA ÓSMA: PAN SENATOR

SCENA DZIEWIĄTA: NOC DZIADÓW

DZIADÓW CZĘŚCI III USTĘP

DROGA DO ROSJI

PRZEDMIEŚCIA STOLICY

PETERSBURG

POMNIK PIOTRA WIELKIEGO

PRZEGLĄD WOJSKA

OLESZKIEWICZ

DO PRZYJACIÓŁ MOSKALI

Zobacz także:

test z treści "III części Dziadów"

Dziady część III - lista pytań o treść lektury

Dziady część III- Plan wydarzeń

Fragment i spis pochodzą ze strony:

BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE

Plan wydarzeń podzielony na poszczególne części dramatu nie ma na celu streścić akcji, nie należy go zatem traktować jako streszczenia, ale pomóc uczniom czytającym lekturę w uporządkowaniu informacji, ogarnięciu całości tekstu i lepszym jego zrozumieniu.