król
król
-
Król Edyp - pytania do lektury
Sofokles: Król Edyp - pytania do lektury
- Kim był Edyp?
- Jak nazywała się matka Edypa?
- Jak nazywał się ojciec Edypa?
-
Król Edyp - tekst
Sofokles: Król Edyp - tekst
Przekład: Kazimierz MorawskiOsoby dramatu:
Edyp, Kapłan, Chór Teban, Tyrezjasz, Jokasta, Kreon, Posłaniec z Koryntu, Sługa Laiosa, Posłaniec domowyKról Edyp jako tragedia klasyczna
Król Edyp jako tragedia antyczna
Budowa Króla Edypa jako tragedii antycznej:
-
prolog – Wchodzi procesja błagalników, Teby są nękane przez zarazę, Edyp wysłał już Kreona do wyroczni delfickiej, by dowiedział się co trzeba zrobić, by ją zlikwidować, Ten wraca i informuje króla, że zaraza i nieurodzaj jest przyczyną zmazy- nie pomszczenia przelanej krwi króla Lajosa i obecności mordercy w miescie. Procesja błagalników wychodzi.
-
parodos – Na orchestrę wchodzi chór i rozlega się uroczysta pieśń chóru, (3 pary strof (strofa + antystrofa), różniących się metrycznie
-
epejsodiony i stasimony (4):
-
epejsodion orędzie Edypa i scena z wieszczem Tyrezjaszem, który mówi Edypowi, że to on jest źródłem zła –Edyp go wygania, nie rozumiejąc przesłania wieszcza, 1. stasimon – chór choć pod wrażeniem słów wieszcza staje w obronie króla;
-
epejsodion – scena Edypa z Kreonem, który broni się przed oskarżeniem go o spisek przeciw władcy, przybycie Jokasty, która odnalazła swoje szczęście i miłość z Edypem i nie wierzy wyroczni, która przepowiada mroczną przyszłość, 2. stasimon w.873 – reakcja chóru na niewiarę Jokasty w wyrocznię, wołanie do boga żeby coś uczynił;
-
epejsodion – Jokasta modli się do Apollona o pomoc, do Edypa przybywa goniec z Koryntu z wiadomością o śmierci Polibosa i informacją, że Edyp nie był synem zmarłego, ale przyniesiony został z Teb, Jokasta słucha i wszystko staje się dla niej jasne i odchodzi by zadać sobie śmierć, 3. stasimon pieśń nie jest związana z sytuacją jest dla widza i pyta kim jest tajemniczy Edyp – 1099 w.;
-
epejsodion zjawia się oczekiwany przez Edypa pasterz, który go przyniósł Polibosowi, wyjawia kim jest Edyp, to tragedia dla króla;
-
-
Exodus, zakończenie – o samobójstwie Jokasty i oślepieniu Edypa dowiadujemy się od zwiastuna z wnętrza budynku, w którym się to dokonało, Edyp udaje się na wygnanie
„Król Edyp” Sofoklesa a zasady tragedii antycznej
-
Zasada trzech jedności;
-
akcja dzieje się mniej niż jedną dobę,
-
miejsce przed pałacem królewskim w Tebach (informacje o akcjach w innych miejscach przynoszone przez posłańców)
-
jednowątkowość – docieranie do zbrodniarza, który popełnił przed kilku laty zbrodnię
-
-
Zasada decorum – styl wysoki, język patetycznie wzniosły, pozbawiony wszelkich wulgaryzmów i słów potocznych
-
nie pokazywana na scenie śmierć
-
brak humorystycznych scen
-
brak scen zbiorowych
-
Edyp nie zmienia się
-
bohater pochodzi z królewskiego rodu
-
zachowana została czystość gatunku i rodzaju
-
-
Tytuł utworu = imię głównego bohatera
-
Chór – skraca tekst, komentuje, wprowadza aktorów
Rozmowy, które miał król Salomon mądry z Marchołtem
ROZMOWY, KTÓRE MIAŁ KRÓL SALOMON MĄDRY Z MARCHOŁTEM GRUBYM A SPROSNYM,
A WSZAKOŻ, JAKO O NIM POWIEDAJĄ BARZO Z WYMOWNYM, Z FIGURAMI I Z GADKAMI ŚMIESZNYMI.Gdy Salomon był na stolcu ojca swego Dawida, pełen mądrości i bogactw, uźrzał niektórego człowieka, imieniem Marchołta, przychodzącego od wschodu słońca, na obliczu żadnego i grubego, ale barzo wymownego. A żona jego była z nim, która była barzo straśliwa i głupia; które gdy Salomon kazał przed się przywieść, tedy stanęli oboje przed nim, społem na się patrzając. A wzrost Marchołtów był krótki, mały a miąszy, głowę miał wielką, czoło szyrokie, czyrwone a zmarszczone, uszy kosmate a zwieszone do pół lica, oczy miąsze a płynące, wargę spodnią mało niejako u wałacha, brodę smrodliwą a kosmatą jakoby u kozła, ręce jakoby klocki palce krótkie a wiąsze, nogi okrągłe, nos miąszy a garbaty, wargi wielkie a wiąsze, oblicze jakoby u osła, włosy jakoby na koźle, obów nóg jego była chłopska a barzo gruba, skóra jego kosmata a błotna, suknia jego krótka telko do lędźwi, nogawice jego fałdowne, odzienie jego farby barzo grubej. Żona też jego była malutka a barzo miąsza, z wielkimi cyckami, włosy jej były jakoby szczeciny, brwi wielkie, ostre a smrodliwe jakoby na grzbiecie u wieprza, brodę jakoby u kozła, uszy jakoby u osła, oczy pochmurne a płynące, wzrok wężowy, ciało czarne a zmarszczone, cycki sinie jakoby ołów, pałce miała krótkie, mając na nich żelazne pierścienie, nozdrze oboje, wierzchnie i spodnie, miała nieboga barzo wielkie; goleni krótkie a miąsze, a kosmate jakoby i u niedźwiedzia; suknia jej była kosmata a rozerwana.Ten fragment pochodzi ze strony, na której znajdziesz ciąg dalszy:
BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIERzewuski Henryk - "Pamiątki Soplicy"
Henryk Rzewuski PAMIĄTKI PANA SEWERYNA SOPLICY CZEŚNIKA PARNAWSKIEGO
Saul
Saul – Król Izraela w czasie konfliktu z Filistynami. Dowodzi armią izraelską i pozwala młodemu Dawidowi podjąć walkę z Goliatem.