lingwistyka

Definicja pojęcia: absorpcja morfologiczna

Co to jest absorpcja morfologiczna?

Absorpcja morfologiczna to zjawisko przesunięcia granicy morfemów.

Abstrakcja - co to jest?

Abstrakcja

• pojęcie bez charakteru wyobrażeniowego. Operacja abstrakcji jest stosowana w naukach empirycznych. Pozwala tworzyć klasy obiektów i badać je. Klasy abstrakcyjnych obiektów nazywa się typami.
• jest to jeden z wyższych procesów myślowych. Inne procesy myślowe to: analiza, porównywania, syntezy, generalizacji.

(neurologia)

afazja sensoryczna

= niezdolność odbierania cudzego tekstu (brak uszkodzenia organów słuchu)

afazja ruchowa, motoryczna

= zanik zdolności mówienia (uszkodzenie ośrodka Broca odp. za artykul.)

Afonia, allalia= brak kontroli nad syst. fonolog.

Anatria, dysartia= niezdolność do wymówienia niekt. gł.

Awerbalizm, Aleksykalizm= źle łączy formę z treścią

Parafazacja= fonet.zniekszt. wyr. przy płynnym mówieniu

Agramatyzm= chory nie potrafi powiązać znaków jęz.

Af. frastyczna= kłopoty z tworzeniem zł. zdań

afazja pamięciowa

= trudności w nazyw. przedm

PODZIAŁ AFAZJI (językoznawstwo)

afazja selekcji

= chory nie korzysta z relacji paradygmatycznych zawartych w jego systemie językowym, nie potrafi dokonać wyboru odpowiedniego elementu systemu w trakcie konstruowania tekstu

afazja kombinacji

= chory nie korzysta z relacji syntagmatycznych zawartych w jego systemie językowym, tworzy ciągi wykolejone składniowo

Akt mowy

Akt mowy - definicja

Akt mowy jest to użycie wypowiedzenia przez konkretnego nosiciela języka w konkretnej sytuacji. W typowej komunikacji jeden nosiciel języka powiadamia o czymś za pomocą wypowiedzenia innego nosiciela języka.

De Saussure – akcentował indywidualny charakter aktu mowy; wyróżniał w nim:osobę mówiącą, osobę słuchającą, pojęcie, odpowiadający temu pojęciu obraz w mózgu osoby mówiącej.

K. Buhler – także uważał akt mowy za jednowyrazowy, konkretny przejaw mówienia jednostkowego, ale pojmował go jako twór, a więc coś stojącego na wyższym stopniu abstrakcji niż mówienie jako działanie indywidualne.

Typy aktów mowy (Searl):

ASERCJE

celem ich jest przedstawienie sądów o stanach rzeczy (wątpienie)

DYREKTYWNY

cel wywieranie nacisku na odbiorce , nakłonienie go do działania (rozkaz)

KOMISYWNY

cel podjęcie przez mówiącego zobowiązania do działania i odpowiedzialności za nie (obietnice)

EKSPRESYWNY

wyrażenie stanów psychicznych, emocjonalnych (gratulacje)

DEKLARATYWNY

wywołanie za pomocą pewnych wypowiedzi określonych stanów rzeczy w stosunkach społecznych

Akwizycja mowy- co to jest?

• podstawy teoretyczne w Europie od O. Jespersena i H. Sweeta,
• pełny rozwój w lingwistyki amerykańskiej  do której charakterystycznych cech należało m. in. nastawienie praktyczne.

_{dział językoznawstwa, który jako nauka wyodrębnił się prawie we wszystkich krajach w XIX w.; bada regionalne odmiany języków nar. oraz ich zasięgi; d. hist. rekonstruuje zróżnicowania dialektyczne języka w minionych wiekach; twórcą nauk. dialektologii pol. jest K. Nitsch, autor m.in. syntet. pracyMowa ludu polskiego orazDialektów polskich.}

Problem postawił W. Humboldt nie dając rozwiązania. Język jest jednocześnie tworem i procesem, antynomia ta przybiera różne postaci, m.in. alinearny i linearny, abstrakcyjny i realny, synchroniczny i diachroniczny itd. Jest to rozróżnienie strukturalistów: Srtukturalizm syst. de Saussure’a zajął stanowisko statyczne, a strukt. tekstowy, amerykański, dynamiczne.

przedmiotem tej dziedziny są wzajemne związki między językiem, myśleniem, zachowaniem się człowieka i rzeczywistością, tzn. między formalną strukturą języka resztą kultury społecznośc.

U jej podstaw stoi hipoteza Sapira i Whorfa, którzy dostrzegli zw. m-dzy typem jęz. a typem kultury - wpływ wzajemny. bada zależności m-dzy kult. a jęz, jak rzeczywistość odbija się w jęz.

Opis pojęcia: gramatyka formalna.

Gramatyka formalna

jeśli gramatyka języka jest ściśle i wyczerpująco sformułowana, to taki język logicy nazywają formalnym. W takich formalnych językach formułowane są teorie matematyczne.

Przy opisywaniu języka formalnego wyróżnia się zazwyczaj formuły dwojakiego rodzaju:

• podstawowe
• pochodne

Przy czym drugie są otrzymywane z pierwszych zgodnie z odpowiednimi regułami gramatyki.

Stopień skomplikowania gramatyk poszczególnych języków formalnych jest różny.

W niektórych formuły pochodne (zwane terminalnymi) otrzymuje się z formuł podstawowych nie bezpośrednio, lecz za pośrednictwem innych wyrażeń, zawierających specjalne symbole pomocnicze. Gramatyki takich języków noszą nazwę gramatyk formalnych lub generatywnych, a zajmujący się nimi dział matematyki - nazwę lingwistyki matematycznej.

Nie każda gramatyka języka formalnego jest gramatyką formalną. Najprostsze mianowicie z języków formalnych - języki teorii logicznych, np. klasycznego rachunku zdań i rachunku predykatów - mają gramatyki prostszego typu, bez nieterminalnych formuł i nieterminalnych symboli.

Formalizacja jest uważana za najdoskonalszą postać opisu naukowego. Stopień jej trudności zależy od rodzaju opisywanych zjawisk

Definicja pojęcia: gramatyka semantyczna.

Gramatyka semantyczna.

przez zwolenników europejskiego strukturalizmu językowego nazywana jest tak nauka o znaczeniu znaków języka naturalnego, w tym także w znaczeniu psychologicznym.

Historia języka

Schleicher

stworzył koncepcję drzewa genealogicznego języków.

J. Schmidt

1. języki ewoluując ze wspólnego pnia stykają się wzajemnie ze sobą i wywieraja na siebie wzajemny wpływ
2. rozszczepienie prajęzyka ie. zostało poprzedzone dyferencjacją dialektyczną – „teoria falowa” (zmiany językowe rozchodzą się w terenie jak koncentryczne zachodzące na siebie fale
3. prajęzyk ie. i poszczególne fakty tego języka należy traktować jako rekonstrukcje hipotetyczne

Młodogramatycy

nie dążą do rekonstrukcji prajęzyka i początków mowy, lecz jęz. hist. samego dla siebie,

Co to jest językoznawstwo? Co to jest lingwistyka?

Artykuł poświęcony pojęciu: językoznawstwo. Zawiera klasyfikacje i definicje.

Ch. Morris(1938)

Dział semiotyki zajmujący się badaniami mającymi, odniesienie do użytkowników języka (wyrażenia deiktyczne) Y. Bar-Hillel i R. Montague. W obrębie gr. transf. – generat. pragmatykę to nauka o performancji, zajmuje się ona tymi aspektami języka, które odnoszą się do sytuacji, w jakiej zostaje on użyty. W latach 70-ych identyfikowano pragmatykę z teorią aktów mowy. Dziś zalicza się ją do problematyki dot. zasad popr. użycia języka.

R. Carnap

Co to jest językoznawstwo stosowane?

Artykuł poświęcony pojęciu:

Językoznawstwo stosowane

Kohezja - co to jest?

Wyjaśnienie pojęcia kohezja (=spójność lokalna).

• w języku odbijają się rysy kultury

• Początki językoznawstwa antropologicznego (Hamann, Humboldt) W systemie gramatycznym języka kryje się charakterystyczne dla danej społeczności widzenie świata. Humboldt wprowadził pojęcie wewnętrznej formy języka– jest ona specyficzne dla każdego języka, stanowi ekspresję ducha narodu.

• Teza Sapira-Whorfa: forma języka narzuca sposoby obserwacji i interpretacji otaczającego nas świata

• Na Humbolotta powołuje się współcz. szkoła niemiecka – w analizie słownictwa i odbijających się w nim wartości kulturowych społeczeństwa nim mówiącego.

• Struktura pól semantycznych poszczególnych języków zależy głównie od warunków życia i od wytworzonych w danej kulturze

• Proste słownictwo nie oznacza prostoty kultury

• język jest narzędziem kultury. jest „archiwum” kultury – utrwala to, co było i utrwala pewne wzorce

• poznawczej funkcja języka w stosunku do kultury

• Kultura i język są od siebie wzajemnie zależne

• oba pojęcia są przekazywane przez wychowanie, a nie dziedziczone biologicznie;

• są uniwersalne i tworzą uporządkowany system

Co to jest leksykologia?

Definicja pojęcia leksykologia.

Logopedia - co to jest?

Metodyka nauczania języka

formułuje zasady nabywania jasnej wiedzy językowej, wypracowuje optymalne zasady nauczania kategorii wiedzy językoznawczej, te cele są powiązane.

Dawniej nacisk na edukację językoznawczą, dziś na nauczanie języków obcych (glottodydaktyka)