Makbet

Tragedia szekspirowska, Hamlet, Makbet - porównanie

Wiliam Szekspir

William Szekspir "Makbet" - opracowanie

Makbet - mapa myśli

William Szekspir: Makbet - opracowanie - mapa myśli

Wiliam Szekspir: Makbet - plan wydarzeń 

Makbet - plan wydarzeń w Akcie I

Scena 1.

Czarownice zapowiadają dalsze wydarzenia.

Scena 2.

Żołnierz zdaje królowi sprawę z przebiegu bitwy dwukrotnie wskazując Makbeta jako bohatera, który dał zwycięstwo jego wojskom, pokonując zdrajcę Makdonwalda i jego sprzymierzeńca norweskiego władcę.

Scena 3.

Spotkanie Makbeta i Banka z 3 czarownicami.

Przepowiednia.

Makbet i Banko spotykają królewskich posłańców i spełnienie pierwszej części przepowiedni.

Scena 4.

Spotkanie Makbeta z królem w pałacu w Forres.

Scena 5.

Lady Makbet czyta list od tana Kawdor

Spotkanie Makbeta z żoną.

Scena 6.

Przybycie króla do zamku Makbeta.

Scena 7.

Lady Makbet mobilizuje męża do królobójstwa.

Makbet - plan wydarzeń w Akcie II

Scena 1.

Rozmowa Makbeta z Bankiem po uczcie na temat życzliwości króla i spotkania z czarownicami.

Makbet przygotowuje się do mordu.

Scena 2.

Makbet z krwią króla na rękach rozmawia z Lady Makbet o swoich lękach.

Scena 3.

Przybycie Makdufa i Lennoxa.

Odnalezienie zamordowanego króla.

Synowie króla: Malkolm i Donalbein opuszczają zamek Makbeta niepewni o swoje życie.

Scena 4.

Rosse i starzec rozmawiają o dziwnym zachowaniu natury towarzyszącym śmierci króla.

Makbet - plan wydarzeń w Akcie III

Scena 1.

Banko i Fleance opuszczają dwór Makbeta.

Makbet posyła za nim dwóch zabójców.

Scena 2.

Makbet rozmawia z żoną o stanie swojego ducha i zleconemu zabójstwu Banka.

Scena 3.

Zabójstwo Banka i ucieczka Fleance'a.

Scena 4.

Uczta, w trakcie której zabójcy zdają sprawę ze swoich działań, Makbet widzi zjawy i zachowuje się jak szalony.

Scena 5.

Gniewna reprymenda Hekate skierowana pod adresem czarownic

Scena 6.

Rozmowa Lorda z Lennoxem przedstawiająca Makbeta jako tyrana i skrytobójcę, a Makdufa jako jego niejawnego przeciwnika.

Makbet - plan wydarzeń w Akcie IV

Scena 1.

Spotkanie Makbeta z czarownicami, na którym ich twór – Zjawisko przepowiada królowi przyszłość i przestrzega przed Makdufem.

Scena 2.

Ostrzeżenie Lady Makduf przez Rosse i Nieznajomego.

Zlecone przez Makbeta zabójstwo syna i żony Makdufa pod nieobecnośc tana Fajfu

Scena 3.

Dialog Makdufa i Malkolma pokazujący tyranię Makbeta, nazywanego przywłaszczycielem.

Rosse donosi Makdufowi o mordzie na jego rodzinie.

Makbet - plan wydarzeń w Akcie V

Scena 1.

W rozmowie Damy z Lekarzem dowiadujemy się o szaleństwie Lady Makbet, którą prześladuje obraz krwi na rękach.

Scena 2.

Rozmowa wojsk zmierzających na zamek dunzynański, w którym do obrony przygotowuje się Makbet.

Scena 3.

Wierząc w przepowiednie Makbet zakłada zbroję po tym, jak Sejton poinformował go o wojsku zmierzającym ku zamkowi, jednocześnie rozmawia z lekarzem o beznajdziejnym stanie swojej obłąkanej żony.

Scena 4.

Siward, Malkolm, Makduf i ich wojska ruszają na Dunzynan.

Scena 5.

Śmierć Lady Makbet i komunikat Żołnierza o tym, że las Birnam idzie w stronę zamku.

Scena 6.

Rozpoczęcie szturmu na zamek.

Scena 7.

Pojedynek Makdufa z Makbetem.

Test z treści Makbeta

Wiliam Szekspir: Makbet - pytania do lektury.

Pytania z treści Makbeta i formy tragedii szekspirowskiej.

Makbet Wiliama Szekspira jako studium zbrodni i uniwersalna opowieść o człowieku

Makbet pochodził z zacnego rodu, odznaczał się licznymi cnotami, które winien posiadać zacny rycerz i dowódca. Nie obce mu było poświęcenie się dla dobra narodu i ojczyzny. Lecz metamorfoza głównego bohatera jaka pojawia z akcją rozdziela go na dwie kompletnie różniące się strony, tą dobrą i złą.

Dobra wspomina mu o moralności i etyce człowieka. Natomiast ta druga zachęca go do zdobycia tronu, a co za tym idzie sławy. Bohater tytułowy, dowódca wojsk króla Dunkana, tan Glamis i Kawdoru, królobójca i na końcu król Szkocji. Jego dobroć i honor rycerski zostaje zniszczony poprzez chęć władzy. Nadużycie zaufania przyjaciół, fałszywość, nieustanne kłamstwa... wszystko co dobre w Makbecie zostało zastąpione powyżej wymienionymi cechami, które w pełni zapanowały umysłem Makbeta.

Plejada wzorcowych cech naszego bohatera nie wskazuje na zdolność skrzywdzenia kogokolwiek i popełnienia jakiejkolwiek zbrodni.

Wraz z momentem kiedy słyszy przepowiednię czarownic i spełnieniu się jej pierwszej części, wierzy że zostanie królem Szkocji. Daje mu to wiele do myślenia, a kolejne sytuacje które potwierdzają prawdopodobieństwo spełnienia się owej wróżby, sprawiają iż ambicja bierze górę nad honorem. Opowiada żonie o zaistniałej sytuacji, która przekonuje go do popełnienia zbrodni. Makbet z zimną krwią zabija Dunakana. Tragizm postaci: świadomość okrucieństwa i niechęć do tego oraz wewnętrzne zagubienie.  Po mordzie rośnie w siły, jest zdeterminowany i gotowy do kolejnych zabójstw. Dotąd odwaga wypełniona uczciwością, zamienia się w niepohamowaną grę zbrodni. Zaskakujący jest fakt, że uważa się za niewinnego, skrytobójstwo staje się dla niego honorową walką z wrogiem.

Makbet usuwa z drogi kolejne osoby, które utrudniłyby mu dojście na tron. Aby, być królem traci ostatki swojej godności i moralności.

Do metamorfozy głównego bohatera, przyczyniły się osoby postronne. W głównej mierze jego żona oraz czarownice, które obiecały mu „gruszki na wierzbie”.

Lady Makbet która słynąca z przebiegłości, pokierowała mężem jak marionetką nie zważając na skutki zaplanowanego morderstwa. To ona była jego ostoją i w niej pokładał nadzieję, było to dla niego wyjątkowe, dlatego umocniło go to o słuszności tego czynu.

Dobroduszne czarownice które powiedziały mu o przepowiedni, rozwijają w nim ambicję i chęć osiągnięcia celu. To one były pośrednikiem tych mordów i to one przyczyniły się w głównej mierze do upadku Makbeta.

Makbet był dwiema duszami. Jedna dusza była dobra, a druga zła. Słabość i pycha zapoczątkowały chęć zdobycia korony. Przed popełnieniem zbrodni szarga nim honor i moralność, lecz bezlitosna małżonka pomaga mu szybko je rozwiać.

Może się wydawać, że to Lady Makbet spowodowała upadek bohatera... w końcu to ona zaplanowała i namówiła go do morderstwa króla, jednak gdyby głębiej zastanowić się nad tym problemem doszlibyśmy do wniosku iż to sam Makbet jest winien. Miał swój rozum a mimo to dał namówić się na ten godny potępienie czyn. Był zbyt słaby, aby przeciwstawić się swojej żądzy. Poniósł klęskę, ponieważ pozwoliła mu na to jego bezmyślność. Pozwolił sobą zawładnąć.. najpierw czarownicą, potem żonie która, aby zostać królową posłużyła się swoim mężem. Makbet był świadomy tego, że łamie kodeks rycerski, ale mimo to zabił króla dla własnej korzyści. Tak więc sam jest sobie winien bo gdyby nie pierwsze zabójstwo nie stoczyłby się niżej zabijając po kolei swoich przyjaciół.

Tragedia ta to opowieść o najpodlejszym upadku moralnym człowieka, który stoczył się do poziomu piekieł. Ze wzoru do naśladowania stał się człowiekiem godnym potępienia. Tak naprawdę sam przyczynił się do swojego upadku. Żona i wiedźmy był tylko postaciami postronnymi, które w pewien sposób pomogły mu „podjąć” decyzję. Makbet staczał się coraz niżej, tylko po to, aby zaspokoił swoją żądze władzy. Usprawiedliwiał sam siebie, uważając się za niewinnego. Ta sytuacja pokazuje jak słabo zna samego siebie i jak trudno oprzeć się pokusie, bo przecież wiele osób mając przed sobą takie perspektywy jak Makbet nie cofnęłyby się przed niczym, co oczywiście nie jest usprawiedliwieniem dla takiego postępowania.

Makbet - tekst

William Szekspir

Osoby występujące w Makbecie

• Dunkan – król szkocki
• Malkolm i Donalbein – synowie Duncana
• Makbet i Banko – wodzowie
• Makduf, Lennox, Rosse, Menteith, Angus, Caithness – panowie szkoccy
• Fleance – syn Banka
• Siward – hrabia Northumberland, dowódca wojsk angielskich
• Młody Siward – jego syn
• Sejton – oficer pod rozkazami Makbeta
• Chłopiec – syn Makdufa
• Lekarz angielski
• Lekarz szkocki
• Żołnierz
• Odźwierny
• Starzec
• Lady Makbet
• Lady Makduf
• Dama – na usługach Lady Makbet
• Hekate i Trzy Czarownice
• Lordowie,
• panowie,
• dowódcy wojsk,
• żołnierze,
• zbójcy,
• słudzy i gońcy.
• Duch Banka.

Miejsce akcji:

Szkocja, ale pod koniec czwartego aktu miejscem akcji jest Anglia.

Spis treści Makbeta

Akt I Makbeta

Scena pierwsza
Scena druga
Scena trzecia
Scena czwarta
Scena piąta
Scena szósta
Scena siódma

Akt II Makbeta

Scena pierwsza
Scena druga
Scena trzecia
Scena czwarta

Akt III Makbeta

Scena pierwsza
Scena druga
Scena trzecia
Scena czwarta
Scena piąta
Scena szósta

Akt IV Makbeta

Scena pierwsza
Scena druga
Scena trzecia

Akt V Makbeta

 Makbet a tragedia szekspirowska

Porównanie cech tragedii szekspirowskiej oraz Makbeta Wiliama Szekspira.

Makbet a tragedia szekspirowska i antyczna

Porównanie Makbeta Wiliama Szekspira z tragedią szekspirowską i tragedią antyczną 

Tragedia przekazująca uniwersalne wartości dla wszystkich ludzi i doszukująca się genezy zła. Co wpływa na postępowanie człowieka w jego życiu? Gdzie rodzi się zło? Czy człowiek panuje nad złem?

Zadanie maturalne: Charakteryzując Makbeta na podstawie danych fragmentów dramatu Szekspira, określ, na czym polega tragizm postaci i porównaj go z tragizmem bohatera ze znanego Ci dramatu antycznego.

Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego.

Tragedia szekspirowska, Makbet i Hamlet 

Porównanie cech tragedii szekspirowskiej, hamleta i Makbeta Wiliama Szekspira.