opowiadanie

Adam Mickiewicz REDUTA ORDONA. OPOWIADANIE ADIUTANTA

Nam strzelać nie kazano. - Wstąpiłem na działo

I spójrzałem na pole; dwieście armat grzmiało.

Artyleryi ruskiej ciągną się szeregi,

Prosto, długo, daleko, jako morza brzegi;

I widziałem ich wodza: przybiegł, mieczem skinął

I jak ptak jedno skrzydło wojska swego zwinął;

Wylewa się spod skrzydła ściśniona piechota

Długą czarną kolumną, jako lawa błota,

Nasypana iskrami bagnetów. Jak sępy

Czarne chorągwie na śmierć prowadzą zastępy.

Przeciw nim sterczy biała, wąska, zaostrzona,

Jak głaz bodzący morze, reduta Ordona.

Sześć tylko miała armat; wciąż dymią i świecą;

I nie tyle prędkich słów gniewne usta miecą,

Nie tyle przejdzie uczuć przez duszę w rozpaczy,

Ile z tych dział leciało bomb, kul i kartaczy.

Patrz, tam granat w sam środek kolumny się nurza,

Jak w fale bryła lawy, pułk dymem zachmurza;

Pęka śród dymu granat, szyk pod niebo leci

I ogromna łysina śród kolumny świeci.

Tam kula, lecąc, z dala grozi, szumi, wyje.

Ryczy jak byk przed bitwą, miota się, grunt ryje; -

Już dopadła; jak boa śród kolumn się zwija,

Pali piersią, rwie zębem, oddechem zabija.

Najstraszniejszej nie widać, lecz słychać po dźwięku,

Po waleniu się trupów, po ranionych jęku:

Gdy kolumnę od końca do końca przewierci,

Jak gdyby środkiem wojska przeszedł anioł śmierci.

Gdzież jest król, co na rzezie tłumy te wyprawia?

Czy dzieli ich odwagę, czy pierś sam nadstawia?

Nie, on siedzi o pięćset mil na swej stolicy,

Król wielki, samowładnik świata połowicy;

Zmarszczył brwi, - i tysiące kibitek wnet leci;

Podpisał, - tysiąc matek opłakuje dzieci;

Skinął, - padają knuty od Niemna do Chiwy.

Mocarzu, jak Bóg silny, jak szatan złośliwy,

Gdy Turków za Bałkanem twoje straszą spiże,

Gdy poselstwo paryskie twoje stopy liże, -

Warszawa jedna twojej mocy się urąga,

Podnosi na cię rękę i koronę ściąga,

Koronę Kazimierzów, Chrobrych z twojej głowy,

Boś ją ukradł i skrwawił, synu Wasilowy!

Car dziwi się - ze strachu. drzą Petersburczany,

Car gniewa się - ze strachu mrą jego dworzany;

Ale sypią się wojska, których Bóg i wiara

Jest Car. - Car gniewny: umrzem, rozweselim Cara.

Posłany wódz kaukaski z siłami pół-świata,

Wierny, czynny i sprawny - jak knut w ręku kata.

Ura! ura! Patrz, blisko reduty, już w rowy

Walą się, na faszynę kładąc swe tułowy;

Już czernią się na białych palisadach wałów.

Jeszcze reduta w środku, jasna od wystrzałów,

Czerwieni się nad czernią: jak w środek mrowiaka

Wrzucony motyl błyska, - mrowie go naciska, -

Zgasł - tak zgasła reduta. Czyż ostatnie działo

Strącone z łoża w piasku paszczę zagrzebało?

Czy zapał krwią ostatni bombardyjer zalał?

Zgasnął ogień. - Już Moskal rogatki wywalał.

Gdzież ręczna broń? - Ach, dzisiaj pracowała więcej

Niż na wszystkich przeglądach za władzy książęcej;

Zgadłem, dlaczego milczy, - bo nieraz widziałem

Garstkę naszych walczącą z Moskali nawałem.

Gdy godzinę wołano dwa słowa: pal, nabij;

Gdy oddechy dym tłumi, trud ramiona słabi;

A wciąż grzmi rozkaz wodzów, wre żołnierza czynność;

Na koniec bez rozkazu pełnią swą powinność,

Na koniec bez rozwagi, bez czucia, pamięci,

Żołnierz jako młyn palny nabija - grzmi - kręci

Broń od oka do nogi, od nogi na oko:

Aż ręka w ładownicy długo i głęboko

Szukała, nie znalazła - i żołnierz pobladnął,

Nie znalazłszy ładunku, już bronią nie władnął;

I uczuł, że go pali strzelba rozogniona;

Upuścił ją i upadł; - nim dobiją, skona.

Takem myślił, - a w szaniec nieprzyjaciół kupa

Już łazła, jak robactwo na świeżego trupa.

Pociemniało mi w oczach - a gdym łzy ocierał,

Słyszałem, że coś do mnie mówił mój Jenerał.

On przez lunetę wspartą na moim ramieniu

Długo na szturm i szaniec poglądał w milczeniu.

Na koniec rzekł; "Stracona". - Spod lunety jego

Wymknęło się łez kilka, - rzekł do mnie: "Kolego,

Wzrok młody od szkieł lepszy; patrzaj, tam na wale,

Znasz Ordona, czy widzisz, gdzie jest?" - "Jenerale,

Czy go znam? - Tam stał zawsze, to działo kierował.

Nie widzę - znajdę - dojrzę! - śród dymu się schował:

Lecz śród najgęstszych kłębów dymu ileż razy

Widziałem rękę jego, dającą rozkazy. -

Widzę go znowu, - widzę rękę - błyskawicę,

Wywija, grozi wrogom, trzyma palną świécę,

Biorą go - zginął - o nie, - skoczył w dół, - do lochów"!

"Dobrze - rzecze Jenerał - nie odda im prochów".

Tu blask - dym - chwila cicho - i huk jak stu gromów.

Zaćmiło się powietrze od ziemi wylomów,

Harmaty podskoczyły i jak wystrzelone

Toczyły się na kołach - lonty zapalone

Nie trafiły do swoich panew. I dym wionął

Prosto ku nam; i w gęstej chmurze nas ochłonął.

I nie było nic widać prócz granatów blasku,

I powoli dym rzedniał, opadał deszcz piasku.

Spojrzałem na redutę; - wały, palisady,

Działa i naszych garstka, i wrogów gromady;

Wszystko jako sen znikło. - Tylko czarna bryła

Ziemi niekształtnej leży - rozjemcza mogiła.

Tam i ci, co bronili, -i ci, co się wdarli,

Pierwszy raz pokój szczery i wieczny zawarli.

Choćby cesarz Moskalom kazał wstać, już dusza

Moskiewska. tam raz pierwszy, cesarza nie słusza.

Tam zagrzebane tylu set ciała, imiona:

Dusze gdzie? nie wiem; lecz wiem, gdzie dusza Ordona.

On będzie Patron szańców! - Bo dzieło zniszczenia

W dobrej sprawie jest święte, Jak dzieło tworzenia;

Bóg wyrzekł słowo stań się, Bóg i zgiń wyrzecze.

Kiedy od ludzi wiara i wolność uciecze,

Kiedy ziemię despotyzm i duma szalona

Obleją, jak Moskale redutę Ordona -

Karząc plemię zwyciężców zbrodniami zatrute,

Bóg wysadzi tę ziemię, jak on swą redutę.

Zestaw ćwiczeń - opowiadanie.

Ćwiczenie 1.

Wymyśl krótkie opowiadanie (w języku polskim), w którym każde słowo zaczyna się na b lub d.

Opowiadanie Kaprala

Artykuł przedstawia interpretację i tekst historii opowiedzianej Konradowi przez Kaprala w I scenie III części Dziadów Adama Mickiewicza.

Egzamin ósmoklasisty - umiejętność pisania - mapa myśli

Dowiedz się, co na egzaminie ósmoklasisty należy umieć napisać i jak to napisać (charakterystyka, CV, dedykacja, dialog, list, list, notatki, ogłoszenie, opis, opowiadanie, parafraza, plan, podanie, podziękowanie, przemówienie, recenzja, rozprawka, sprawozdanie, streszczenie, wywiad, zaproszenie, życzenia).

Zobacz też do działu: Pisanie i na stronę Egzamin ósmoklasisty

W

Znajdziesz tu informacje o tym jak pisać opowiadanie - wypowiedź twórczą na sprawdzian ósmoklasisty, cechy opowiadania, elementy opowiadania, kryteria oceny opowiadania.

Jak napisać dobre opowiadanie?

Celem artykułu jest odpowiedzieć między innymi na pytania: co to jest opowiadanie? Czym różni się opowiadanie z dialogiem od innych opowiadań? Jakie są rodzaje opowiadań? Jak pisać opowiadanie? Jakie mogą być opowiadania? Tekst ten ma jednak służyć tym, którzy chcą zmierzyć się z tym gatunkiem i wspomóc ich pisarskie wysiłki.

Co to jest opowiadanie? (definicja opowiadania)

gatunek epiki, odznaczający się niewielkimi rozmiarami, jednowątkową fabułą etc; to przedstawienie czegoś własnymi słowami, to podstawowa forma wypowiedzi narracyjnej; jeden z dwóch podstawowych elementów narracji (obok : opisu); bardziej rozbudowane opowiadanie to opowieść;

Opowiadania pisali: E. A. Poe, L. Tołstoj, I. Turgieniew, A. Czechow, F. Dostojewski, G. Flaubert

Cechy opowiadania:

• ma wzbudzić ciekawość odbiorcy
• swoboda kompozycyjna (wiele zawdzięcza takim gatunkom, jak: nowela, saga, powieść, reportaż, kronika, hagiografia, legenda)
• częste stosowanie komunikatów fatycznych (podtrzymujących kontakt z odbiorcą)
• wykorzystywanie ramowej kompozycji, retardacji, tajemniczości, puenty
• prosta, jednowątkowa, epizodyczna fabuła
• opowiadanie powinno zmierzać ku puencie
• przedstawia uporządkowany czasowo ciąg zdarzeń
• gramatyczna forma czasu przeszłego, określająca dystans czasowy
• narrator może ujawniać się w 1. os. l.p. lub w 3 os. l.p.
• sytuacja narracyjna (okoliczności towarzyszące narracji) jest ważna i powinna być porządnie wyeksponowana
• ważna jest dynamika, barwność, plastyka i logiczność (zatem istotny jest trafny dobór słów)
• zachowanie ciągu przyczynowo-skutkowego (uwypuklenie zależności między zdarzeniami)
• gramatyczna forma czasu przeszłego (tworząca dystans między czasem opisywanym, a czasem narracji)
• indywidualizacja opowiadanych zdarzeń
• obecność dygresji
• obecność partii opisowych i refleksyjnych

Rodzaje opowiadań

1. o. właściwe

2. o.informacyjne(narrator informuje o zdarzeniach typowych i uniwersalnych)

3. o.unaoczniające(plastyczność i obrazowość wraz z czasem teraźniejszym)

4. na podstawie lektury

   1. o.odtwórcze - o wydarzeniach w lekturze

   2. o.twórcze

      1. o dalszych losach bohaterów
      2. o wcześniejszych losach bohaterach
      3. o alternatywnych wydarzeniach

5. o.o własnych przeżyciach i przygodach

6. o. z elementami fikcji

7. o.ustne

8. o.pisemne

9. o.odtwórcze– bardzo bliskie streszczeniu i sprawozdaniu ustne, bądź pisemne odtworzenie przedstawionych wydarzeń lub czyjejś wypowiedzi.

   1. jest chronologiczne

   2. ogranicza się do elementów w pierwowzorze (mogą one zostać wzbogacone o jakieś inne pod warunkiem, że nie stoją z nimi w sprzeczności, nie zniekształcają wydarzeń, bohaterów) – obiektywizm

   3. rezygnuje z wątków pobocznych, dygresyjnych lub podporządkowuje je głównym wydarzeniom

   4. wymaga sporządzenia ramowego (lub szczegółowego, gdy uwzględniamy wątki poboczne) planu wydarzeń

10. o. twórcze– opiera się albo na doświadczeniu autora (zbliża się do opowiadania odtwórczego, sprawozdania poprzez zdawanie sprawy z jakiś wydarzeń) albo na jego fantazji (kreacjonizm)

    1. może być obiektywne lub subiektywne

    2. kompozycja opowiadania

       • układ chronologiczny

       • zmodyfikowany układ chronologiczny - retrospekcje i inwersje czasowe mogą rozbijać chronologię poszerzając czas akcji o przeszłość i przyszłość

       • jukstapozycja – symultaniczne zestawienie wielu różnych scen ze sobą (dziejących się w tym samym czasie, ale różnych miejscach)

11. o. z dialogiem– to sytuacja, w której monolog narratora rozbity zostaje rozmową bohaterów (lub monologiem jednej postaci),

    1. autor opowiadania może przytoczyć rozmowę bohaterów w oryginalnym brzmieniu – mowa niezależna (normalny dialog)

    2. zrelacjonować jej przebieg – mowa zależna

    3. połączyć wypowiedzi narratora z tekstem bohaterów – mowa pozornie zależna (bohater w myślach przedstawia dialog, w którym uczestniczył)

Z czego składa się opowiadanie?

Struktura opowiadań:

1. elementy statyczne:
   1. narrator – wypowiada się w 1 os. l. p. (pierwszoosobowy) lub w 3. os. l. p. (trzecioosobowy)
   2. bohaterowie – im mniej tym lepiej, nieskomplikowani, prości o wyraźnych cechach charakteru/postawach
   3. przedmioty,
   4. natura,
   5. elementy dynamiczne:
      1. akcja – zdarzenia (wspomnienie,wyznanie, podróż, rozmowa, spotkanie itp.)
      2. czas akcji
      3. miejsce akcji – przestrzeń przedstawiona w opowiadaniu
2. elementy dynamiczne
   1. fabuła

Język opowiadań:

1. czasowniki

   1. nazywają ruch; im ich będzie więcej w tekście, tym większy będą powodowały dynamizm; warto więc gromadzić je w partiach dramatycznych, by przyśpieszyć akcję i rezygnować z nich w partiach opisowych – by ją spowolnić (zastępując je kiedy to możliwe imiesłowami); za wszelką cenę unikaj wszelkich form czasownika „być” - jego obecność zubaża zdanie (wyraża tylko fakt istnienia czegoś, gdy każdy inny czasownik wyraża „być” + inne znaczenia)

   2. określają czas; najczęściej występują w czasie przeszłym, choć teoretycznie możliwe jest prowadzenie narracji w czasie teraźniejszym i przyszłym, przypadki takie należą do rzadkości; często zdarza się wplatanie w narrację prowadzoną w czasie przeszłym, zdań w czasie teraźniejszym i przyszłym – takie zabiegi zbliżają narratora, bohatera i odbiorcę, zmniejszają dystans między nimi;

   3. zwracaj uwagę na użycie czasowników dokonanych i niedokonanych. Pierwsze pozwalają czytelnikowi domyślać się co nastąpiło po nich. Drugie już nie dają takiej możliwości, bo odbiorcy nawet nie wiedzą czy dana czynność się zakończyła (tę niepewność też można odpowiednio wykorzystać)

   4. tryb czasowników ma ogromne znaczenie na ekspresję: tryb pytający i wykrzyknikowy będą zwiększały jej natężenie, powodowały dynamizm tekstu; tryb przypuszczający może pomóc w budowaniu napięcia, tworzeniu atmosfery tajemniczości; orzekający – pozostaje neutralny

2. rzeczowniki

   1. nazywają rzeczy, ich natłok powoduje, że obraz staje się bardzo złożony, bogaty w wiele elementów, czasem nawet chaotyczny;

   2. na ogół powodują większą statyczność tekstu (chyba, że są to rzeczowniki odczasownikowe), zwłaszcza, gdy połączone są z przymiotnikami, wtedy fantastycznie wypełniają spokojne partie opisowe, zwalniając akcję;

3. składnia - wykorzystanie różnych typów zdań jest trudną sztuką, ale umiejętność ta jest nie do przecenienia dla wartości opowiadania:

   1. zdania urywane, eliptyczne, minimalne będą do maksimum zwiększały emocjonalność wypowiedzi i jej dynamizm;

   2. zdania krótkie, proste będą zwiększały dynamizm tekstu, ilość wydarzeń, tempo akcji, a jednocześnie akcentowały kolejność zdarzeń;

   3. zdania złożone współrzędnie również będą dynamizowały akcję, jednocześnie jednak sprawiając wrażenie oralności (mówioności) opowiadania

   4. zdania złożone podrzędnie służą najczęściej podkreśleniu relacji czasowych (okolicznikowe czasu), przyczynowo-skutkowych (okolicznikowe przyczyny)

   5. zdania długie, wielokrotnie złożone najbardziej przydatne są do statycznych, spokojnych opisów (pamiętaj tylko dobrze wykształcony czytelnik sprawnie poradzi sobie z wielokrotnie złożonymi zdaniami) – w opowiadaniu ze względu na krótką formę lepiej unikać ich nadmiaru;

Słownictwo przydatne przy pisaniu opowiadania

1. słownictwo przydatne we wstępach
   1. opowiem wam co mi się przytrafiło/historię; było to; działo się to w; miało to miejsce; stało się to; nie uwierzycie; to niesamowita przygoda; dawno dawno temu; za siedmioma...; pewnego popołudnia; tego poranka, gdy;
2. słownictwo przydatne do dialogów:
   1. zabrał głos; zapytał; spytał; kontynuował; potwierdzał; podtrzymywał rozmowę; odpowiedział; zripostował; odrzekł; gorzko stwierdził; podsumował; skwitował; wykrzyknął ze zdumieniem; gorączkowo szeptał; krzyknął rozpaczliwie; błagalnie zawołał; grzecznie zapytał; pial z zachwytu; nie mógł sie powstrzymać; wydzierał się; darł się; wrzeszczał; wykrztusił; wydusił z siebie; wybełkotał; zaklinał się; odburknął; bąknął coś pod nosem; podniósł głos; zapytał zirytowanym głosem; wyjąkał; wydukał; dodał stanowczo/bezczelnie; wtrącił; zagadnął; zagadał; dopytał się; dopytywał się; wyraził wątpliwość, opinię; sądzi, nie zgadza się; popiera; sprzeciwia się;
3. słownictwo dynamizujące tekst opowiadania
   1. wtem; raptem; nagle; znienacka; ni stąd ni zowąd; jak grom z jasnego nieba; błyskawicznie;lotem błyskawicy; momentalnie; natychmiast; w jednej chwili; z nagła; niespodziewanie; nieoczekiwanie; gwałtownie;
4. słownictwo przydatne do opisu akcji opowiadania
   1. miejsce akcji
      1. w, obok, przy, nad, za, nieopodal,
   2. czas wydarzeń:
      1. dawno temu; niegdyś; przed laty; niedawno; wczoraj; pewnego dnia; w przeddzień; nazajutrz; jutro; gdy padał śnieg; podczas jesiennego popołudnia; w południe; pod koniec dnia; o świcie; rankiem; skoro świt, o brzasku; w nocy; nocą; po zmroku; gdy zapadł zmrok; o zachodzie słońca; w godzinę duchów; nad ranem;
   3. słownictwo określające następstwa czasowe
      1. wpierw, najpierw, na początku; później; następnie; potem; kolejno; z kolei; zarazem; zaraz; wtem; nagle; niespodziewanie; natychmiast; w chwilę później; lada moment; w ułamku sekundy; godzinę później; za kwadrans, w ciągu tygodnia; wkrótce po; od chwili gdy;
5. słownictwo przydatne w zakończeniach
   1. wiele mnie ta przygoda nauczyła; dzięki temu zdarzeniu; wydarzenie to; moja przygoda była; chciałbym, aby ta historia; mam nadzieję, że ten przypadek; pragnąłbym przeżyć to jeszcze raz; koniec i bomba, kto czytał ten trąba; i ja tam byłem; i żyli długo i szczęśliwie; wszystko dobrze się skończyło, sprawiedliwości stało się zadość;

Jak napisać opowiadanie?

Etapy pisania opowiadania:

Wymyśl fabułę

1. określ wydarzenia główne
2. określ wątki poboczne
3. określ miejsce akcji
4. określ czas akcji

Stwórz sylwetki głównych postaci (pamiętaj to nie muszą być zawsze ludzie)

1. narratora i bohaterów
   1. określ ich imiona
   2. zadecyduj o ich usposobieniu, osobowościach, postawach,
   3. zastanów się nad relacjami pomiędzy nimi

Kompozycja opowiadania

1. zastanów się nad kompozycją opowiadania, jaka najbardziej uatrakcyjni czytelnikowi opowiadanie.
2. zatroszcz się o zbudowanie napięcia dramatycznego
3. zatroszcz się o puentę, klamrę, a może na kompozycję otwartą?

Pisanie opowiadania

1. napisz opowiadanie
2. odłóż opowiadanie na kilka dni do szuflady (dzięki temu nabierzesz dystansu i korekta będzie skuteczniejsza)

Korekta opowiadania

1. popraw błędy językowe, zapisu ortograficznego
2. zastanów się nad stylistycznym ukształtowaniem poszczególnych partii tekstu, czy są dynamiczne, statyczne, czy język współgra z treścią?
3. zastanów się nad narracją czy ten narrator najlepiej pozwala ci osiągnąć zamierzany efekt?
4. zastanów się nad prawdopodobieństwem wydarzeń
5. prawdziwością postaci i ich zachowań
6. zastanów się nad przydatnością i poprawnością wstępu i zakończenia

Jak wpłynąć na atrakcyjność opowiadania:

• Długość zdania (należy je dostosowywać do treści, krótsze zdania= szybsze tempo wydarzeń)
• Ukazywanie uczuć autora (pośrednie, za pomocą opisów i ostrożniej-bezpośrednie)
• Opisy (ciekawe, dynamiczne lub statyczne – w zależności od treści)
• Fabuła – musi być punkt kulminacyjny, po którym następuje zwrot akcji
• Hiperbolizuj rzeczy, uczucia aby zbudować napięcie lub zastosuj mechanizm odwrotny, by ukryć ważność elementów fabuły
• Graj z czytelnikiem – nie mów wszystkiego wprost, pozwól mu się domyśleć, pozwól mu się cieszyć obcowaniem z tekstem
• Szkicuj wyraźne sylwetki bohaterów opowiadania (lub rozmazuj je w niektórych sytuacjach), ale nie przypadkowo!!!
• Wykorzystaj humor, zastosuj komizm, jeśli można
• Zadbaj o odpowiedni ładunek emocjonalny słów w dialogach i opisach (zabieg ten ubarwia i dynamizuje tekst)

Bibliografia:

1. Sławiński Janusz, Opowiadanie, w: Głowiński M., Kostkiewiczowa T., Okopień-Sławińska, Sławiński J., Słownik terminów literackich, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław 2000, s. 358-359.
2. Kuziak M., Rzepczyński S., Kasterski R., Jak pisać po polsku?, Bielsko-Biała, Park, 2004.
3. Stempel W. D., Opowiadanie, opis a wypowiedź historyczna, w: Znak, styl, konwencja, red. Głowiński M., 1977.

Obraz męczeństwa narodu polskiego

przedstawiony przez Jana Sobolewskiego

w III części Dziadów Adama Mickiewicza

Obraz męczeństwa narodu polskiego przedstawiony przez Jana Sobolewskiego w scenie 1, która rozgrywa się na korytarzu więziennym i dotyczy wywózki więźniów na Syberię.

Więźniami i jednocześnie ofiarami okrucieństwa cara są nieletni, jest to młodzież i dzieci "mali chłopcy (...), najmłodszy , dziesięć lat nieboże...". Cytat ten świadczy o bezwzględności i okrucieństwie caratu. Pomimo młodego wieku i bezbronności więźniów traktowano ich jak dorosłych np. łańcuchy na nogach " na nogach okuci", "skarżył sie łańcucha podźwignąć nie może" . Byli prowadzeni przez uzbrojonych żołnierzy: "wojsko z bronią z bębnami stało we dwa rzędy ". Każdy z młodocianych miał ogoloną głowę "...z ogolonymi głowami...". Z kolei o trudnych warunkach, w jakich byli więzieni wcześniej świadczy ich stan fizyczny i wygląd zewnętrzny "małe chłopcy, znędzniałe , wszyscy jak rekruci", "skarżył się, że łańcucha podnieść nie może i pokazywał nogę skrwawiona i nagą".

W opowiadaniu Jana wyróżniona zostaje postać Janczewskiego . Sobolewski ukazuje zmiany i różnice w wyglądzie Janczewskiego przed uwięzieniem i w czasie wywózki na Syberię "Wywiedli Janczewskiego - poznałem , oszpetniał , sczerniał , schudł , ale jakoś dziwnie wyszlachetniał . Ten przed rokiem swawolny , ładny chłopczyk mały dziś podglądał z kibitki, jak z odludnej skały "

Te zmiany dowodzą męczeństwa  jakie przeżywała w tym przypadku młodzież, która zostawała zniewolona i wywożona na Syberię.

Podsumowując ta pracę chciałbym dodać, że pomimo katorgi, jaką przeżywali więźniowie i ich młodego wieku wielokrotnie dawali dowody patriotyzmu i miłości do narodu np. Janczewski , dowodzą tego słowa: "On zdjął z głowy kapelusz , wstał i glos natężył, I trzykroć krzyknął ; Jeszcze Polska nie zginęła!

 "Medaliony" - opracowanie

Mapa myśli (mapa mentalna)

Zofia Nałkowska

Zofia Nałkowska "Medaliony" - opracowanie - mapa myśli (mapa mentalna).

Opowiadaniem posługujemy się na co dzień.

Opowiadanie: Rok 2030

Bardzo ciekawe opowiadanie pisane na konkurs: Opowiadania bytomskie.

Rok 2030, Bytom – miasto, które niecałe 20 lat temu było bogatym, prężnie rozwijającym się centrum gospodarczym Śląska, ale dziś jest miejscem, gdzie panuje totalny chaos, przestępczość jest na wysokim poziomie, a korupcja sięga nawet najwyższych szczebli urzędniczych. Kraj stoi na skraju bankructwa, bezrobocie sięga 75% społeczeństwa, a nad Europą wisi widmo wojny, która może wybuchnąć lada moment. Nastały trudne czasy dla obywateli, którzy zamiast się jednoczyć i pomagać sobie nawzajem - walczą o to by przetrwać, niestety kosztem innych. W obliczu panującej sytuacji nie można liczyć na sprawiedliwość, tym bardziej na współczucie.

Opowiadanie:

Diabelscy Święci

Swego czasu, na bytomskim osiedlu wybudowanym dla przyjeżdżających robotników, pełnym młodych a już w półrunie bloków, otoczonym zaśmieconym lasem z bagnami, gdzie lokalna młodzież alkoholizowała się, mieszkała przykładna katolicka rodzina Duchomskich: Henryk - ojciec Maria - matka z córką Judytą.

Weszli na czwarte piętro starego opustoszałego bloku z płyty betonowej. Stał pusty jak muzeum czasów zamierzchłych.
-To tu. - powiedział ściszonym głosem mężczyzna, stając przed brązowymi drzwiami, na których czas pozostawił swoje piętno. Następnie przekręcił gałkę i naparł na nie ramieniem. Ustąpiły, ale ich uchylenie kosztowało mężczyznę sporo wysiłku, gdyż drzwi rozdzierały się trąc o podłogę, zahaczały o dywan…

"PRZEBUDZENIE. Opowiadanie"

Tekst opowiadania

Deszczowy dzień, szyby pokryte kroplami deszczu, które kolejno spływają po szkle. Na zewnątrz mokną liście drzew i kwiaty. Wśród tych wszystkich kropel, w samym sercu Bytomia można było dostrzec samotną dziewczynkę siedzącą na ławce.  Ania, bo właśnie tak jej było na imię uwielbiała spędzać czas sama, podziwiać piękno miasta, niezależnie od pogody, jaka w nim panowała.

Kupiłem sobie zielony stół pod wpływem chwili. Miał to być komplet wypoczynkowy, ale w trakcie dokonywania pogłębionej analizy lokalnego rynku meblowego doszedłem do wniosku, że moje środki finansowe, które mogę zainwestować w tego typu dobro są zdecydowanie zbyt skromne, więc zielony stół posłużył za substytut mojego marzenia. Tuż po odejściu od kasy poczułem, że słońce jakoś przyjaźniej na mnie świeci a sam zefirek też zawsze wybiera ten sam wektor, co ja, oszczędzając moje oczy, choć w portfelu ledwie 2 złote zostało. Dumnym krokiem szczęśliwego zdobywcy marzenia skierowałem swe myśli w stronę własnej sadyby.

 "Pożegnanie z Marią. Opowiadania" - opracowanie

Mapa myśli (mapa mentalna)

Tadeusz Borowski "Opowiadania" - opracowanie w postaci mapy myśli (mapy mentalnej).

Wypracowanie maturalne - przykład: Zanalizuj i zinterpretuj opowiadanie Sławomira Mrożka Lolo, zwracając uwagę na sposób kreowania bohaterów i paraboliczny charakter sytuacji przedstawionej w tekście.

Wzorcowe wypracowanie maturalne - przykład

można uzyskać maksymalnie 25 punktów

Opowiadanie Sławomira Mrożka pt. Lolo wpisuje się w nurt satyry antysystemowej lat 60.-70. XX wieku, przyjmującej formułę paraboli. Doświadczenia totalitaryzmu, przetworzone przez Mrożkowską wyobraźnię i poczucie humoru, przynoszą opowieść uniwersalną, prostą, a mimo to pełną ukrytych znaczeń. Przyzwyczajeni jesteśmy odczytywać historyjki o zwierzętach w kontekście tradycji literackiej (bajka ezopowa) i poszukujemy pouczającej puenty. Tym razem jednak puenta nie brzmi jak morał. Jest raczej próbą refleksji nad światem, na co wskazuje niepokojące pytanie, kończące opowiadanie: