poezja

Dwudziestolecie międzywojenne. Poezja dwudziestolecia

Grupy poetyckie i ruchy poetyckie w dwudziestoleciu międzywojennym

W 1915 r. S. Żeromski wygłasza odczyt „Literatura a życie polskie", którego główne założenia to:

1. trzeba uwolnić literaturę z obowiązków obywatelskich
2. ukazuje dotychczasowe ograniczenia:
1. dydaktyzm
2. policentryzm
3. trzeba zrezygnować z politycznych obowiązków, wyzwolić ją ze służby sprawie narodowej

Nowa rzeczywistość niepodległej Polski powoduje odrodzenie, poruszenie i wielkie bogactwo pomysłów na poezję. Poeci wiążą się w grupy, krystalizuje się kilka wyraźnych grup poetyckich, które wypracowały swój własny program poetycki.

Awangarda krakowska tzw. Awangarda I

Przedstawiciele:

1. Tadeusz Peiper,
2. Jan Brzękowski,
3. Jalu Kurek,
4. Julian Przyboś

Awangarda II zwana Awangarda lubelska

to ruch poetycki, nie grupa

1. Józef Czechowicz,
2. Żagary
1. Czesław Miłosz,
2. Jerzy Putrament,
3. A. Rymkiewicz,
4. Józef Zagórski

Ekspresjonizm

Jan Hulewicz

Formizm

Leon Chwistek

Futuryzm

Przedstawiciele:

1. Bruno Jasieński,
2. Aleksander Stern,
3. Aleksander Wat,
4. Stanisław Młodożeniec,
5. Tytus Czyżewski

Skamandryci

Przedstawiciele:

1. Julian Tuwim,
2. Kazimierz Wierzyński,
3. Jarosław Iwaszkiewicz,
4. Jan Lechoń,
5. Antoni Słonimski

więcej o Skamandrytach znajdziesz w artykule: Skamandryci - program poetycki

Potocki Wacław Ogród nieplewiony...i inne wiersze

Tekst wierszy Wacława Potockiego.

Ogród nieplewiony - tekst

PRZEDŚPIEW

Czciciel gwiazd i mądrości, miłośnik ogrodów,
Wyznawca snów i piękna i uczestnik godów,
Na które swych wybrańców sprasza sztuka boska:
Znam gorycz i zawody, wiem, co ból i troska,
Złuda miłości, zwątpień mrok, tęsknot rozbicia,
A jednak śpiewać będę wam pochwałę życia –
Bo żyłem długo w górach i mieszkałem w lasach.
Pamięcią swe dni chmurne i dni w słońca krasach
Przechodzę, jakby jakieś wielkie, dziwne miasta,
Z myślą ciężką, jak z dzbanem na głowie niewiasta,
A dzban wino ukrywa i łzy w swojej cieśni.
Kochałem i wiem teraz, skąd się rodzą pieśni;
Widziałem konających w nadziejnej otusze
I kobiety przy studniach brzemienne, jak grusze;
Szedłem przez pola żniwne i mogilne kopce,
Żyłem i z rzeczy ludzkich nic nie jest mi obce.
Przeto myśli me, które stoją przy mnie w radzie,
Choć smutne, są pogodne jako starcy w sadzie.
I uczę miłowania, radości w uśmiechu,
W łzach widzieć słodycz smutną, dobroć chorą w grzechu,
I pochwalam tajń życia w pieśni i w milczeniu,
Pogodny mądrym smutkiem i wprawny w cierpieniu.

Źródło: 

https://literat.ug.edu.pl/staff/001.htm

SATYRA NA LENIWYCH CHŁOPÓW

Juliusz Słowacki ANIOŁ OGNISTY - MÓJ ANIOŁ LEWY...

Anioł ognisty - mój anioł lewy

Poruszył dawną miłości strunę.

Z tobą! o! z tobą - gdzie białe mewy,

Z tobą - w pod śnieżną sybirską trunę,

Gdzie wiatry wyją tak jak hyjeny,

Tam gdzie ty pasasz na grobach reny.

Z grobowca mego rosną lilije,

Grób jako biała czara prześliczna -

Światło po nocy spod wieka bije

I dzwoni cicha dusza - muzyczna.

Ty każesz światłom onym zagasnąć,

Muzykom ustać - duchowi zasnąć...

Ty sama jedna na szafir święty

Modlisz się głośno - a z twego włosa,

Jedna za drugą, jak dyjamenty,

Gwiazdy modlitwy - lecą w niebiosa.

Sofiówka

Miła oku, a licznym rozżywiona płodem,

Witaj, kraino, mlekiem płynąca i miodem!

W twych łąkach wiatronogów rżące mnóstwo hasa;

Rozroślejsze czabany twe błonie wypasa.

Baran, którego twoje utuczyły zioła,

Ciężary chwostu jego nosić muszą koła.

Nasiona, twych wierzone bujności zagonów,

Pomnożeniem dochodzą babilońskich plonów.

Czernią się żyzne role; lecz bryły tej ziemi

Krwią przemokły, stłuszczone ciały podartemi.

Dotąd jeszcze, wieśniaczą grunt sochą rozjęty,

Zębce słoniów i perskie wykazuje szczęty.

W tych gonitwach, od obcych we śrzodku poznany,

Szesnaście potem razy kraj odmienił pany.

W nim najsroższe z Azyją potyczki Europy,

W nim z szlachtą wielokrotnie łamały się chłopy.

Przeszły więc niwy w stepy, a trawa bez kosy

Pokrewne Pytonowi mnożyła połosy.

W leciech niższych, otwartej acz nie było wojny,

Utrapiał Ukrainę pokój niespokojny.

To sieczowe nachody, to tauryckiej ordy

Zdradne zawsze nad karkiem strzały, spisy, kordy,

Dzicz wnętrzna, częsty rozruch i sąsiad niemiły

Majętniejszych opodal mięszkać niewoliły.

Dozorca się panoszył, a posiadacz grodu

Za łaskę swego cząstki przyjmował dochodu.

Katarzyna, przez czyny nieśmiertelna swoje,

Gdy zniosła Zaporoża i Krymu rozboje,

Odtąd dopiero każdy swojej pewien właści,

Pod zbrojnym żyje prawem wolny od napaści.

Wygnała barbarzyństwo rzeczy postać inna

I obfita ziemica jest, czym być powinna.

Ciągną ninie ku sobie te pola karmiące

Przez niegościnne morze korabiów tysiące.

Ordessa zmartwychwstała i wymienia złotem

Uroszony rolniczym owoc ziemi potem.

Skutkiem przezornych rządów, zaniedbane wioski

Na wzór się przekształcają angielski i włoski;

Zapomnianego niegdyś przystrojeniem kąta

Gromadny obywatel pilnie się zaprząta.

Kliknijaby przeczytać całość

Fragment tekstu pochodzi ze strony:

Julian Tuwim: Poezja - tekst wiersza

Poezja Juliana Tuwima, jest to wiersz zawierający program poetycki poety, który był przedstawicielem skamandrytów. Jeżeli chce poznać program skamandrytów zapraszamy do artykułu: Skamandryci - program poetycki. 

Zapraszamy również do tekstu: Analiza wiersza Poezja Juliana Tuwima.

Adam Zagajewski (1945 –...)

polski poeta

Mieczysław Zbijewski

Tytuń

Chociaż tytuń jest dość drogi

Jednak go chętnie kupuje

Że za móy grosz zarobiony

Dym wychodzi z mojey gęby

I Kopciuszek napełniony

Przerywa Wenery stęby.

Gniewem uzbrojone kości

ułagodzą swoje fale,

Kiedy tytuń dam dla gości

I faykę z nimi zapale.

Chociaż grają dość wesoło

I po basach czucha smyk,

Ja się obrocę raz w koło

I z fajeczki: pyk, pyk, pyk.

Gdy mię trapi ucisk srogi

Jednym pykiem go zatruje.

Nic mię tak nie kontentuje:

Ani kwiaty, ani bale;

Jak gdy faykę naładuje

I z uwagą sobie pale

Dopaląc, odléwam parę

Tę, którą mi dym naskłada:

A za tę szczèrą ofiarę

Coś mi na myśl zaraz wpada.

Że dym z gęby wypuszczony

Jest podobien życiu memu

A ten w wodę obrócony

Wskazuje ziemię każdemu.¹

1835 r. "Zbiór pamiątkowy"

Zobacz też:

quasinaukowy artykuł mu poświęcony

Bibliogrfia:

Szymon Zimorowic

Roksolanki, to jest ruskie panny

UKOCHANYM OBLUBIEŃCOM

Te kwiatki zbioru mego, na polach uszczknione...

DZIEWOSŁĄB

Owoż ja, HYMEN, do was, wdzięczni oblubieńcy,

Spis pochodzi ze strony:
BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE