WIEDZA • ZROZUMIENIE • UMIEJĘTNOŚCI

Średniowiecze

Średniowiecze

  • Dramat średniowieczny - cechy

    Dramat średniowieczny

    Cechy dramatu średniowiecznego (dramat liturgiczny, misterium, moralitet) i jego krótka historia.

  • Dzieje Tristana i Izoldy


    Dzieje Tristana i Izoldy oprac. J. Bedier


    DZIECIĘCTWO TRISTANA

    Zapewne nazwano by cię lepiej:
    Piękna Młodości uśmiechnięta!
    Gotfryd ze Strasburga

    Panowie miłościwi, czy wola wasza usłyszeć piękną opowieść o miłości i śmierci? To rzecz o Tristanie i Izoldzie królowej. Słuchajcie, w jaki sposób w wielkiej radości, w wielkiej żałobie miłowali się, później zasię pomarli w tym samym dniu, on przez nią, ona przez niego.
    Za dawnych czasów król Marek panował w królestwie Kornwalii. Dowiedziawszy się, iż nieprzyjaciele niepokoją go, Riwalen, król ziemi lońskiej, przebył morze, aby mu spieszyć z pomocą. Służył mu mieczem i radą nie gorzej od szczerego lennika i tak wiernie, iż Marek dał mu w nagrodę piękną Blancheflor, swą siostrę, którą król Riwalen miłował przedziwną miłością.
    Pojął ją za żonę w klasztorze tyntagielskim. Ale ledwie ją zaślubił, doszła go wieść, iż dawny nieprzyjaciel, diuk Morgan, spadłszy na ziemię lońską pustoszy jego grody, pola i miasta. Riwalen narządził pośpiesznie okręty i powiódł Blancheflor, wówczas już brzemienną, ku swej dalekiej ziemi. Przybił do lądu naprzeciw zamku w Kanoel, powierzył królowę pieczy marszałka Rohałta, którego wszyscy dla jego wierności wołali pięknym mianem Rohałt Dzierżący Słowo; następnie zebrawszy baronów odjechał na wojnę.
    Blancheflor czekała go długo. Niestety, nie miał wrócić. Pewnego dnia dowiedziała się, że diuk Morgan zabił go zdradą. Nie płakała po mężu; nikt nie usłyszał krzyku ani lamentu; ale członki jej stały się wątłe i słabe; dusza żądała pilnym pragnieniem wydostać się z ciała. Darmo Rohałt silił się pocieszyć.
    - Królowo - mówił - nic się nie zyska przydając żałobę żałobie. Żali każdemu, kto się rodzi, nie jest pisane umierać? Niech Bóg przytuli umarłe, a ochrania żywe!...
    Ale ona nie chciała słuchać. Trzy dni czekała, aż podąży za swym drogim panem. Czwartego dnia wydała na świat syna; za czym wziąwszy go w ramiona:
    - Synu - rzekła - długo pragnęłam cię ujrzeć; i widzę najpiękniejszą istotę, jaką kiedykolwiek niewiasta nosiła w żywocie. Smutna zległam, smutne jest to pierwsze święto, które ci wyprawiam, z twojej przyczyny smutno mi jest umierać. Ze więc przybyłeś na ziemię przez smutek, imię twoje będzie Tristan.
    Rzekłszy te słowa ucałowała go i, ucałowawszy, natychmiast umarła.
    Rohałt Dzierżący Słowo przygarnął sierotę. Już ludzie diuka Morgana wdzierali się do zamku; w jakiż sposób Rohałt zdołałby długo wytrzymać bitwę? Słusznie powiadają: "Insza rzecz dzielność, insza szaleństwo", mus mu był zdać się na łaskę diuka Morgana. Ale z obawy, by Morgan nie zamordował Riwalenowego syna, marszałek podał go za własne dziecię i chował ze swymi.




  • Gałka Andrzej z Dobczyna - "Pieśń o Wiklefie"


    ANDRZEJA GAŁKI Z DOBCZYNA PIEŚŃ O WIKLEFIE

    Lachowie, Niemcowie,
    wszystcy językowie,
    wątpicie li w mowie
    i wszemu pisma słowie,
    Wiklef prawdę powie.

    Fragment pochodzi ze strony, na której znajdziesz ciąg dalszy:
    BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE

  • Legenda o św. ALeksym

    LEGENDA O ŚW. ALEKSYM

    Ach krolu wieliki nasz,
    Coż ci dzieją Maszyjasz,
    Przydaj rozumu k mej rzeczy,
    Me sierce bostwem obleczy,
    Raczy mię mych grzechow pozbawić,
    Bych mogł o twych świętych prawić:
    Żywot jednego świętego,
    Coż miłował Boga swego.
    Cztę w jednych księgach o nim;
    Kto chce słuchać, ja powiem.
    Fragment pochodzi ze strony, na której znajdziesz cały tekst utworu:
     
     

  • Mapa myśli - Średniowiecze. Powtórzenie wiadomości

    Średniowiecze - mapa myśli

    Powtórzenie wiadomości ze średniowiecza w postaci mapy myśli. Zawiera informacje m.in. o genezie, historii, społeczeństwie, filozofii, literaturze i sztuce średniowiecza.

  • Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią

    Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią - tekst

    Tekst Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią

    Średniowieczny tekst realizuje topos dances macabre i jest to dialog.

  • Rozmowy, które miał król Salomon mądry z Marchołtem

    ROZMOWY, KTÓRE MIAŁ KRÓL SALOMON MĄDRY Z MARCHOŁTEM GRUBYM A SPROSNYM,
    A WSZAKOŻ, JAKO O NIM POWIEDAJĄ BARZO Z WYMOWNYM, Z FIGURAMI I Z GADKAMI ŚMIESZNYMI.

    Gdy Salomon był na stolcu ojca swego Dawida, pełen mądrości i bogactw, uźrzał niektórego człowieka, imieniem Marchołta, przychodzącego od wschodu słońca, na obliczu żadnego i grubego, ale barzo wymownego. A żona jego była z nim, która była barzo straśliwa i głupia; które gdy Salomon kazał przed się przywieść, tedy stanęli oboje przed nim, społem na się patrzając. A wzrost Marchołtów był krótki, mały a miąszy, głowę miał wielką, czoło szyrokie, czyrwone a zmarszczone, uszy kosmate a zwieszone do pół lica, oczy miąsze a płynące, wargę spodnią mało niejako u wałacha, brodę smrodliwą a kosmatą jakoby u kozła, ręce jakoby klocki palce krótkie a wiąsze, nogi okrągłe, nos miąszy a garbaty, wargi wielkie a wiąsze, oblicze jakoby u osła, włosy jakoby na koźle, obów nóg jego była chłopska a barzo gruba, skóra jego kosmata a błotna, suknia jego krótka telko do lędźwi, nogawice jego fałdowne, odzienie jego farby barzo grubej. Żona też jego była malutka a barzo miąsza, z wielkimi cyckami, włosy jej były jakoby szczeciny, brwi wielkie, ostre a smrodliwe jakoby na grzbiecie u wieprza, brodę jakoby u kozła, uszy jakoby u osła, oczy pochmurne a płynące, wzrok wężowy, ciało czarne a zmarszczone, cycki sinie jakoby ołów, pałce miała krótkie, mając na nich żelazne pierścienie, nozdrze oboje, wierzchnie i spodnie, miała nieboga barzo wielkie; goleni krótkie a miąsze, a kosmate jakoby i u niedźwiedzia; suknia jej była kosmata a rozerwana.

     

    Ten fragment pochodzi ze strony, na której znajdziesz ciąg dalszy:
    BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE

  • Satyra na leniwych chłopów

    SATYRA NA LENIWYCH CHŁOPÓW


    Chytrze bydlą z pany kmiecie,
    Wiele się w jich siercu plecie.
    Gdy dzień panu robić mają,
    Częstokroć odpoczywają,
    A robią silne obłudnie:

    Fragment pochodzi ze strony, na której znajdziesz ciąg dalszy:
    BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE

  • Skarga umierającego

    SKARGA UMIERAJĄCEGO

    A.
    Ach! Moj smętku, ma żałości!
    Nie mogę się dowiedzieci,
    Gdzie mam pirwy nocleg mieci,
    Gdy dusza z ciała wyleci.

    B.
    Byłżem z młodości w rozkoszy
    Nie uznałem swojej duszy,
    Już stękam, już mi umrzeci,
    Dusza nie wie, gdzie się dzieci.

    Fragment pochodzi ze strony na której znajdziesz ciąg dalszy:
    BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE

  • Słoty Wiersz - "O zachowaniu się przy stole"

    WIERSZ SŁOTY:
    O ZACHOWANIU SIĘ PRZY STOLE

    Gospodnie, daj mi to wiedzieć,
    Bych mogł o tem cso powiedzieć,
    O chlebowem stole.
    Zgarnie na się wszytko pole,
    Cso w sto[do]le i w tobole,
    Cso le na niwie zwięże,
    To wszytko na stole lęże;
    Przetoć stoł wieliki świeboda,
    Staje na nim piwo i woda,
    I k temu mięso i chleb,
    I wiele jinych potrzeb,
    Podług dostatka tego,
    Kto le może dostać czego.
    Fragment pochodzi ze strony na której znajdziesz ciąg dalszy:
    BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE

  • Średniowiecze

    Średniowiecze to najdłuższa nowożytna epoka literacka.

  • Średniowiecze

    Teksty lektur, teksty wierszy, teksty dramatów czyli ogolnie mówiąc teksty utworów literackichtematycznie związnych ze średniowieczem.

  • Średniowiecze - bibliografia przedmiotowa

    Przykładowa bibliografia przedmiotowa, czasem zwana literaturą przedmiotu, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę w której wybrałeś teksty średniowieczne. Lista lektur zawiera najciekawsze i najprzydatniejsze pozycje, które można uznać za dobre i godne polecania opracowania średniowiecza.

  • Sztuka średniowiecza

    Sztuka średniowiecza

    Sztuka średniowiecza: średniowieczne malarstwo, średniowieczna rzeźba.

  • W kręgu literatury parenetycznej - „O zachowaniu się przy stole”.

    Scenariusz lekcji poświęconej analizie tekstu "O zachowaniu się przy stole" oraz współczesnemu bon ton.

    1. Szkoła: ZS nr 6 w Jastrzębiu Zdroju

    2. Klasa: 1 LA, 1C

    3. Przedmiot: język polski

    4. Prowadzący: Arkadiusz Żmij – stażysta

    5. Program: Pamiętajcie o ogrodach

    6. Temat lekcji: W kręgu literatury parenetycznej – wiersz „O zachowaniu się przy stole”.

  • Wiersz o zabiciu Andrzeja Tęczyńskiego

    Wiersz o zabiciu Andrzeja Tęczyńskiego - tekst

    Tekst Wiersza o zabiciu Andrzeja Tęczyńskiego.