syn - Język-polski.pl

Abraham — narodziny Izaaka i próba

Abraham — narodziny Izaaka i próba – historia biblijna

Abraham — narodziny Izaaka i próba – plan wydarzeń, bohaterowie, motywy, konteksty i interpretacja. Nawiązania literackie i kulturowe pomagają utrwalić materiał do matury.

Izaak

Izaak – Syn Abrahama i Sary, a później ojciec Jakuba i Ezawa. Łączy historię patriarchów z opowieścią o rywalizacji bliźniąt.

Bajki Ignacego Krasickiego są idealnym przykładem klasycystycznego podejścia do tego gatunku na gruncie polskim. Doskonale realizują przepisy bajki oświeceniowej. Świetnie przy tym wykorzystują zwięzłość pokazując możliwości tkwiące w literackim języku polskim.

ABUZEI I TAIR	"Winszuj, ojcze - rzekł Tair - w dobrym jestem stanie:
ALEGORIA	Wszędzie się znajdzie rozum, byle tylko szukać,
ATŁAS I KITAJ	Atłas w sklepie z kitaju żartował do woli;
BARAN DANY NA OFIARĘ	Widząc, że wieńce kładą, że mu rogi złocą,
BRYŁA LODU I KRYSZTAŁ	Bryła lodu spłodzona z kałuży bagnistéj...
CHŁOP I CIELĘ	Nie sztuka zabić, dobrze zabić sztuka...
CZAPLA, RYBY I RAK	Czapla stara, jak to bywa,
CZŁOWIEK I WILK	Szedł podróżny w wilczurze, zaszedł mu wilk drogę.
DEWOTKA	Dewotce służebnica w czymsiś przewiniła...
DO DZIECI
DOBROCZYNNOŚĆ	Chwaliła owca wilka, że był dobroczynny;
DRZEWO	Wielbił drzewo grzejąc się człowiek przy kominie.
DZIECIĘ I OJCIEC	Bił ojciec rózgą dziecię, że się nie uczyło;
FILOZOF I CHŁOP	Wielki jeden filozof, co wszystko posiadał,
FURMAN I MOTYL	Ugrzązł wóz, ani ruszyć już się nie mógł w błocie;
GĘSI	Gęsi, iż Rzym uwolniły,
JAGNIĘ I WILCY	Zawżdy znajdzie przyczynę, kto zdobyczy pragnie.
JASTRZĄB I SOKÓŁ	Niech zważa, z kim ma sprawę, kto chce być junakiem.
KAŁAMARZ I PIÓRO	Powadził się raz kałamarz na stoliku z piórem,
KOMAR I MUCHA	Mamy latać, latajmyż nie górnie, nie nisko.
KONIE	Koń maneżowy zszedł się z stadniczym,
KONIE I FURMAN	Koniom, co szły przy dyszlu, powtarzał woźnica:
KONIEC	Zmordował się na koniec ten, co bajki prawił,
KOT I KOGUT	Kot sprawiedliwy koguta dławił...
KULAWY I ŚLEPY	Niósł ślepy kulawego, dobrze im się działo;
LEW I ZWIERZĘTA	Gdy się wszystkie zwierzęta u lwa znajdowały,
LEW I ZWIERZĘTA	Lew, ażeby dał dowód, jak wielce łaskawy,
LWICA I MACIORA	Złe to, gdy się podli szczycą.
MALARZE	Dwaj portretów malarze słynęli przed laty...
MATEDORY	Póki trwała chapanka między kartowniki,
MŁOT Z KOWADŁEM	Raz zagadło...
MYSZY	Każdy się swoim zatrudnia kłopotem?
NIEDŹWIEDŹ I LISZKA	Rozumiejąc, że będzie towarzyszów bawił,
NOGA I BUT	Wiedli wojnę i srogą...
ORACZE I JOWISZ	Posiał jeden na górze, a drugi na dole...
ORZEŁ I JASTRZĄB	Orzeł, nie chcąc się podłym polowaniem bawić,
ORZEŁ I SOWA	Na jednym drzewie orzeł gdy z sową nocował,
OWIECZKA I PASTERZ	Strzygąc pasterz owieczkę nad tym się rozwodził,
PAN I PIES	Pies szczekał na złodzieja, całą noc się trudził;
PAW I ORZEŁ	Paw się dął, szklniące pióra gdy wspaniale toczył.
PIENIACZE	Po dwudziestu dekretach, trzynastu remisach,
POTOK I RZEKA	Potok, z wierzchołka góry lecący z hałasem,
PRZYJACIELE	Zajączek jeden młody...
PTASZKI W KLATCE	"Czegóż płaczesz? - staremu mówił czyżyk młody...
PUCHACZE	Małżonka puchaczowa, męża swego godna,
RYBKA MAŁA I SZCZUPAK	Widząc w wodzie robaka rybka jedna mała,
SKĄPY	Chciał się skąpy obwiesić, że talera stracił.
SŁOWIK I SZCZYGIEŁ	Rzekł szczygieł do słowika, który cicho siedział:..
SNYCERZ I STATUA	Snycerz za to, że nieraz na klocu odpoczął,
STARY PIES I STARY SŁUGA	Póki gonił zające, póki kaczki znosił,
SYN I OJCIEC	Każdy wiek ma goryczy, ma swoje przywary;
SZCZUR I KOT	"Mnie to kadzą" - rzekł hardzie do swego rodzeństwa...
WILCZKI	Pstry jeden, czarny drugi, a bury najmniejszy,
WILK I OWCE	Wilk, chociaż to ostrożny, przecie że żarłoczny,
WINO I WODA	Przymawiało jednego razu wino wodzie...
WINO SZAMPAŃSKIE	Niezłe to bywa czasem, co przymusi...
WÓZ Z SIANEM	Przy powrozie...
ŻÓŁW I MYSZ	Że zamknięty w skorupie niewygodnie siedział,

Spis pochodzi ze strony:
BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE

Skąpiec - fragment. Plany małżeńskie Harpagona wobec Marianny (Akt III)

„Skąpiec” – fragment. Plany małżeńskie Harpagona wobec Marianny. Rozmowa Harpagona z Kleantem, w której ojciec egzekwuje władzę nad synem. Kontekst, cytat (100–500 słów) i wyjaśnienie „dlaczego to ważne”.

Kontekst. Co wydarzyło się wcześniej?

Po spotkaniu z Marianną i jej matką Harpagon zatrzymuje Kleanta, aby wybadać jego opinię o dziewczynie. Wkrótce przechodzi do rzeczy i otwarcie stawia synowi warunki, ujawniając, że sam obrał Mariannę na żonę.

Fragment utworu — Harpagon wyjawia własne plany małżeńskie (AKT III)

HARPAGON: „I cóż, Kleancie, pomijając kwestię macochy, jak ci się wydaje ta młoda osoba?”

[…]

HARPAGON (po cichu, potem głośno): „Bardzom rad, że wiem, czego się trzymać; o to mi właśnie chodziło. — Otóż, synu, czy wiesz, co ci powiem? Że musisz z łaski swojej wybić sobie tę miłostkę z głowy, zaniechać wszelkich kroków względem osoby, którą ja dla siebie wybrałem, oraz jak najrychlej zaślubić tę, którą ci przeznaczam.”

KLEANT: „Więc tak, ojcze! […] oświadczam ci, ojcze, że nie poniecham Marianny; że nie ma ostateczności, do której bym się nie posunął, aby ci wydrzeć zdobycz…”

HARPAGON: „Jak to, obwiesiu! Ty byś śmiał ojcu stawać w drodze!”

[…]

HARPAGON (do Jakuba): „Kocham pewną osobę i pragnę ją zaślubić; a ten bezczelny obwieś durzy się w niej również i chce się o nią starać wbrew mej woli.”

[…]

HARPAGON (przez Jakuba do Kleanta): „Ach, jeśli o to chodzi, powiedz mu, Jakubie, że w ten sposób wszystko może uzyskać, i że wyjąwszy Marianny, zostawiam mu zupełną swobodę wyboru.”

Źródło cytatu: „Skąpiec”, tłum. T. Boy-Żeleński, Wolne Lektury.

Dlaczego to ważne?

Fragment wprost ujawnia własne plany matrymonialne Harpagona (ma poślubić Mariannę) oraz jego władzę nad dziećmi: zakazuje synowi starań o „osobę, którą ja dla siebie wybrałem”, a małżeństwo Kleanta traktuje jak narzędzie decyzji ojca. Widać konflikt pokoleń, przedmiotowe traktowanie uczuć dzieci i logikę interesu, która stoi za komizmem i napięciem całej komedii.

Słowacki Juliusz - "Genesis z Ducha"

Juliusz Słowacki GENEZIS Z DUCHA. MODLITWA

Dedykacje:

Temu, który nie słowami ani nauką - ale przyściem
swojém i zapowiedzeniem Sprawy Bożej - ducha mojego
z więzów cielesnych uwolnić się i przejrzeć w krainę
wiedzy dopmógł
Andrzejowi Towiańskiemu
niniejszy wyraz jako wywołaną z ducha mego odpowiedź
- i miarę wyrozumienia Sprawy Bożej
Ofiarowuję i poświęcam.

Narodu mego prosząc o uwagę dla człowieka, który słowa te-
że wszystko przez Ducha i dla Ducha stworzone jest,
wyrzekłszy... podobnie jak Kopernik, a więcej jeszcze, bo nie świat fizyczny
- ale świat wiedzy, na syntezie zatrzymał i postawił...

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Dzieło to
poświęcam Pułkownikowi
Kamieńskiemu,
bratu memu w Bogu,
który
z większą ode mnie mocą, polską i męczeńską, broni duchem
ostatnich szańców ducha... Sądzę, że Bóg go nie opuści - a ojczyzna
kiedyś cała uwielbi moc i piękność, którą okazał, jak prawdziwy wódz polski
- walcząc w ciemności - bez słońca nawet, które by zgon jego oświecić mogło.
A wy, o! Polacy, nie trwożcie się i nie rozpaczajcie,
a wierzcie, że ludzkość nie przez oszustwo kilku ludzi,
ale przez spokojne, a cierpieniem Bogu wydarte, powolne
rozwinięcie się prawdy postępuje; Sprawie Bożej więc
służąc trzeba przysiąc prawdzie - a sił dobyć z miłości.

GENEZIS Z DUCHA

Na skałach Oceanowych postawiłeś mię, Boże, abym przypomniał wiekowe dzieje ducha mojego, a jam się nagle uczuł w przeszłości Nieśmiertelnym, Synem Bożym, stwórcą widzialności i jednym z tych, którzy Ci miłość dobrowolną oddają na złotych słońc i gwiazd girlandach.

Albowiem duch mój przed początkiem stworzenia był wSłowie, aSłowo było w Tobie - ajambył w Słowie.

Kliknij w odnośnik, aby przeczytać całość.

Fragmenty i spis pochodzą ze strony:

BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE