Witold Gombrowicz

Witold Gombrowicz: Ferdydurke -ciotka Hurlecka - charakterystyka postaci

Ciotka Hurlecka z domu Lin

Celem artykułu jest charakterystyka postaci, jaką stanowi ciotka Hurlecka w "Ferdydurke".

Współczesność. Dramat współczesny.

Dramaturgia powojenna (po drugiej wojnie światowej)

Jerzy Szaniawski - dramat

Dwa teatry, 1946

1. dwie koncepcje sztuki

   1. Teatr Małego Zwierciadła

   2. Teatr Snów

Leon Kruczkowski - dramat

Niemcy, 1949

1. nowy, ludzki obraz prawdziwych Niemców

   1. bojących sie Hitlera

   2. ufających mu

   3. wierzących w niego

Witold Gombrowicz - dramat

Ślub, 1953

1. surrealizm

   1. akcja dramatu to sen

2. Henryk, żołnierz walczący we Francji przenosi się we śnie do domu rodzinnego

   1. tam wszystko zdegenerowane

   2. oddaje hołd ojcu

   3. następnie go znieważa i staje się tyranem

      1. nęka rodziców

      2. skłania przyjaciela do samobójstwa

   4. ogłasza się niewinnym i rozkazuje uwięzić siebie

Sławomir Mrożek - dramat

Tango, 1964
Emigranci, 1974

Cechy dramaturgii Mrożka

1. Teatr absurdu

2. tragizm bohatera - bohater odczuwa wyższą konieczność, ale jest ona pozbawiona sensu

3. groteskowość

4. zderzenie różnych stylów wypowiedzi

5. parodia różnych stylów wypowiedzi

6. bohaterowie wykreowani w oparciu o różne stereotypy

7. demaskacja groteskowych schematów życia

8. obnażanie strachu przed totalitaryzmem

9. elementy farsy

10. przeciwstawność zachowania i roli społecznej bohaterów

Tadeusz Różewicz - dramat

Kartoteka, 1960

1. bohater pozbawiony imienia

   1. ma wiele imion nadawanych przez innych

2. leży, śpi na łóżku

   1. zawieszenie akcji pomiędzy jawą a snem i niepewność z tego wynikająca

3. kolejne wydarzenia nie są ze sobą powiązane

4. wyskakują jak ze snu, z kartoteki przeżytych już wcześniej wydarzeń

5. bohater psychologicznie jest zależny od dawnych doświadczeń

6. tematem dramatu jest świadomość, psychika współczesnego człowieka

   1. niespójna

   2. rozdarta między wczoraj a dziś

   3. zdezintegrowana

7. chór pojawia się w podobnej funkcji co w tragedii antycznej

   1. to klasycy-strażnicy konwencji

   2. komentuje zachowanie bohatera

      1. w wypowiedziach autotematycznych

   3. nudzi się n scenie

   4. nie potrafi nic zaradzić, jest bezradny

   5. nie ma jednak już racji bytu

      1. jest bezużyteczne

8. sztuka przedstawia śmierć teatru we współczesnym świecie

   1. powstały w efekcie chaos jest jednak poczatkiem czegoś nowego

Grupa Laookona, 1961

Świadkowie, albo Nasza mała stabilizacja, 1962

Spaghetti i miecz, 1963

Wyszedł z domu, 1965

Stara kobieta wysiaduje, 1968

1. kultura, świat rozrasta się jak śmietnik

   1. zaśmieca ludzkie umysły, zamienia je w śmietnik

      1. np. umysł kelenera gromadzacego wycinki z gazet

   2. niszczy naturę

   3. pozbawia człowieka instynktu życia

2. dramat przetwarza mit eleuzyjski o Demeter i Kore

   1. współczesna Demeter to stara kobieta, ktora nie może już rodzić

      1. to także alegoria starej Europy z jej kulturą

         • niezdolną do rodzenia nowych idei

   2. współczesna Kora nie chce juz rodzić

      1. współczesny mit wiecznej młodości

         • jest przyczyną bezradności wobec śmierci

         • sprawia, że śmierć i przemijanie nas przerażają

   3. na śmietniku parki toczą spór o los młodzieńca - w micie obdarzonego ziarnem, tajemnicą życia

Do piachu, 1979

Cechy dramaturgii Różewicza

1. Teatr absurdu

2. teatr niemożliwy

   1. nic sie nie dzieje na scenie

3. teatr niekonsekwencji

   1. przedstawienie jest kompromisem

4. redukcja akcji

   1. brak zawiązania i rozwiąznia akcji

5. brak intrygi

6. realizm poetycki

   1. świat przedstawiony to elementy rzeczywistości

   2. poetyckość obrazowania

7. luźna kompozycja

8. przekorą i ironią demsakuje umowności sztuki

9. dwa systemy odniesień dla człowieka

   1. uklady społeczne, historia, kultura współczesna

   2. spór z konwencją sztuki, teatru, reguł dramatu

10. bohaterowie bez imion

11. bohaterowie atakowani są mnóstwem bodźców

    1. próbuja bronić się przed zatraceniem się

    2. nadmiar bodźców nie kształtuje, ale wyjaławia bohaterów

12. absurd

    1. pozbawianie celu

    2. pozbawianie sensu

Eugene Ionesco - dramat

Łysa śpiewaczka, 1950
Krzesła, 1952

Samuel Beckett - dramat

Czekając na Godota, 1953
Końcówka, 1957

Bibliografia:

1. Belczyk A., Płatek K., Żak M., Wydarzenia kulturalne ostatniego tysiąclecia, Videograf: Katowice 1993.

2. Burkot S. Literatura polska w latach 1939 -1989, WSiP: Warszawa 1993.

3. Matuszewski R., Polska literatura współczesna, WSiP: Warszawa 1986.

4. Rosiek S., Majchrowski Z., Między tekstami. Wiek XX. Współczesność, GWO: Gdańsk 2005.

5. Woroczyński T., Literatura polska po 1939 roku, WSiP: Warszawa 1994.

Dyrektor Piórkowski w FerdydurkeWitolda Gombrowicza

Celem artykułu jest charakterystyka postaci, jaką stanowi dyrektor Piórkowski w "Ferdydurke", opisanie znaczenia dyrektora Piórkowskiego w powieści Gombrowicza.

Witold Gombrowicz. Ferdydurke jako powieść awangardowa a powieść realistyczna - zestawienie

Debiut – Pamiętnik dojrzewania -1933 r. Ferdydurke – 1937 r. W latach 30. w Polsce rozwijały się dwa typy prozy:

• wzorzec realistyczny odnowiony przez twórczość M. Dąbrowskiej,
• proza psychologiczno-analityczna (Z. Nałkowska, M. Kuncewiczowa, M. Choromański).

Ferdydurke różni się od polskiej realistycznej powieści typem narracji i kreacją świata przedstawionego, który jest udziwniony, zdeformowany, funkcjonuje na pograniczu absurdu, występują w nim sprzeczności, brak logicznych zasada porządkowania zdarzeń. Panuje w nim zmienność nastrojów: od błazenady do powagi. W powieści dominuje parodia w stosunku do utrwalonych konwencji literackich, niejednorodność stylu; nieustannie zmusza do myślenia gra słów.

 "Ferdydurke" - opracowanie

Mapa myśli (mapa mentalna)

Witold Gombrowicz

Witold Gombrowicz "Ferdydurke" - opracowanie - mapa myśli (mapa mentalna)

Witold Gombrowicz Ferdydurke. Plan wydarzeń w Ferdydurke

Plan wydarzeń ułożony według rozdziałów "Ferdydurke". Gwiazdką (*) zostały oznaczone tytuły rozdziałów, które na poziomie podstawowym nie muszą być realizowane w szkole ponadpodstawowej.

Witold Gombrowicz Ferdydurke. Ferdydurke jako powieść awangardowa

1. Narrator w Ferdydurke:

wypowiedź narratora rozbita na trzy role będące ze sobą w sprzeczności:

• „ja” narratora odsyłające do autora w Przedmowie do Filidora i Filiberta, którego rolę Gombrowicz najwyżej sobie ceni; jest to jeden z głównych czynników nowoczesności jego powieści;

• trzecioosobowy narrator relacjonujący dzieje bohaterów w rozdz. Filidor…, Filibert dzieckiem podszyty;

• pierwszoosobowa narracja bohatera Józia Kowalskiego w przeważającej części powieści;

skutkiem różnych płaszczyzn narracji w utworze ujawnia się niejednorodność gatunkowa (pamiętnik, parodia, powiastka filozoficzna, poemat dygresyjny)

2. Charakter świata przedstawionego (czas, przestrzeń, postacie, zdarzenia)

udziwniony, zaskakujący czytelnika

A. Bohaterowie:

Przedstawieni w konwencji behawiorystycznej, tj. tylko w reakcjach zewnętrznych przez dialog, relacje o gestach, cytaty o zachowaniu się bohatera; Józio Kowalski to bohater nijaki, nieokreślony nosiciel stanów psychicznych, a nie treści ideowych

B. Wydarzenia (fabuła):

Pojawiają się epizody, które burzą ciąg przyczynowo-skutkowy, zbijają z tropu logiczności czytelnika, np. na początku powieści pojawia się element snu, czytelnik zaczyna więc myśleć o zdarzeniach w konwencji sennej przygody, ale szybko przekonuje się, ze te wydarzenia dzieją się naprawdę – Pimko rzeczywiście uprowadza Józia ze szkoły. tworzy się sytuacja dwuznaczna, niepewności;

czytelnika zaskakują w powieści także porwania, pojedynki, intrygi rodem z taniej powieści przygodowej, do których autor ma dystans;

wydarzenia te nie są dla niego ważne, wprowadza je do powieści nie dla nich samych, ale po to, by za ich przyczyną stworzyć własną filozofię stosunków międzyludzkich;

wymyka się możliwości streszczenia w rozdziałach o Filibercie i Filidorze, mających charakter dygresyjny

3. Styl:

pełen innowacji stylistycznych, sprawia wrażenie zabawy słownej

4. kompozycja:

Z jednej strony – luźna, otwarta, tworzy ją wprowadzenie dwu nowel o Filidorze i Filibercie, z drugiej strony – kompozycja jest matematycznie przemyślana, wszystko się ze sobą wiąże; jest przejrzysta, składa się z wyraźnych trzech części – pobyt Józia w szkole, na stancji, we dworze; do nich zostają symetrycznie wprowadzone dwie nowele i przemowy do nich (zwraca uwagę na to sam autor), które mają związek z sobą i całą powieścią;

Głowiński zwraca uwagę na budowę pierścieniową Ferdydurke, w której fabuła przebiega od porwania do porwania

Ferdydurke. Pytania do lektury

Witold Gombrowicz: "Ferdydurke" - pytania z treści lektury

Artykuł zawiera pytania z treści lektury Witolda Gombrowicza pt.: Ferdydurke ułożone według rozdziałów, które zgodnie z rozporządzeniem MEN obowiązują na maturę i są obowiązkowe dla każdego ucznia szkoły ponadgimnazjalnej (liceum i technikum) na poziomie podstawowym, ponieważ tak wskazuje podstawa programowa Rozdziały nieobowiązujące na poziomie podstawowym wyróżnione zostały gwiazdką (*).

Witold Gombrowicz Ferdydurke. Forma w Ferdydurke

Celem artykułu jest pokazanie problemu formy w "Ferdydurke", opisanie znaczeń formy i roli formy w powieści Gombrowicza.

Z pojęciem formy w Ferdydurke wiążą się pojęcia:

• pupa
• gęba
• łydka, noga
• parobek
• przyłapanie, przychwycenie

Witold Gombrowicz: Ferdydurke -Gałkiewicz - charakterystyka postaci

Celem artykułu jest charakterystyka postaci, jaką stanowi Gałkiewicz w "Ferdydurke".

Gęba w FerdydurkeWitolda Gombrowicza

Celem artykułu jest pokazanie problemu, jaki stanowi gęba w "Ferdydurke", opisanie znaczeń gęby i roli gęby w powieści Gombrowicza. Gęba stoi w opozycji do twarzy.

Język polski. Matura 2015. Poziom rozszerzony. Wypowiedź argumentacyjna.

Artykuł zawiera opracowane przez CKE i OKE przykładowe zadanie (poziom rozszerzony), składające się z tematu i fragmentu tekstu, które mogłoby się pojawić na maturze z języka polskiego od 2015 roku. Uczeń ma na jego podstawie sporządzić wypowiedź argumentacyjną. Znajdziesz tu również wzorcowe wypracowanie na ten temat.

Witold Gombrowicz: Ferdydurke. Joanna Młodziakowa- charakterystyka z cytatami

Charakterystyka Joanny Młodziakowej

Celem artykułu jest charakterystyka Joannny Młodziakowej - postaci z powieści Witolda Gombrowicza pt.: Ferdydurke.
Joanna Młodziakowa pojawia się w lekturze Gombrowicza, gdy Józio trafia do domu Młodziaków. Jest postacią bardzo stypizowaną - jej najważniejsza cecha to nowoczesność, która zastępuje jej utraconą młodość.

Witold Gombrowicz: Ferdydurke. Kopyrda - charakterystyka z cytatami

Charakterystyka Kopyrdy

Celem artykułu jest charakterystyka H. Kopyrdy - bohatera powieści Witolda Gombrowicza pt.: Ferdydurke.
Bohater ten pojawia się w lekturze Gombrowicza, gdy Józio trafia do szkoły. Jest bohaterem silnie stypizowanym. Jego atrybutem są nogi, które symbolizują nowoczesność.

Narracja i narrator w FerdydurkeWitolda Gombrowicza

Celem artykułu jest opisanie narracji i narratora "Ferdydurke". W Ferdydurke należy wyróżnić dwóch narratorów. Jeden pojawia się w trzech głównych częściach utworu (szkoła, Młodziakowie, Bolimowo), drugi w rozdziałach dygresyjnych.

Niedojrzałość w FerdydurkeWitolda Gombrowicza

Celem artykułu jest pokazanie problemu, jaki stanowi parobek w "Ferdydurke", opisanie znaczenia niedojrzałości w powieści Gombrowicza. Symbolem niedojrzałości i zdziecinnienia jest pupa.

Oniryzm w FerdydurkeWitolda Gombrowicza

Witold Gombrowicz: Ferdydurke - motyw snu

Celem artykułu jest pokazanie oniryzmu, jaki pojawia się w "Ferdydurke", opisanie znaczenia motywu snui roli oniryzmu w powieści Gombrowicza.

Parobek w FerdydurkeWitolda Gombrowicza

Celem artykułu jest pokazanie problemu, jaki stanowi parobek w "Ferdydurke", opisanie znaczenia parobka i roli parobka w powieści Gombrowicza. Parobek najprościej mówiąc oznacza prymitywizm, naturalność, wolność.

Język polski. Matura 2015. Poziom rozszerzony. Zadanie maturalne.

Artykuł zawiera opracowane przez CKE i OKE przykładowe zadanie maturalne (poziom rozszerzony), składające się z tematu i fragmentu tekstu, które mogłoby się pojawić na maturze z języka polskiego od 2015 roku w liceum i od 2016 roku w technikum. Uczeń ma na jego podstawie sporządzić wypowiedź argumentacyjną. Znajdziesz tu również wzorcowe wypracowanie na ten temat.

Pojedynek w FerdydurkeWitolda Gombrowicza

Celem artykułu jest opisanie tego, jak ukazana jest pojedynek w "Ferdydurke".