ćwiczenie

Notatka syntetyzująca. Natura człowieka w Biblii. 

Zadanie

Na podstawie obu tekstów sporządź notatkę syntetyzującą na temat natury człowieka w Biblii. Tekst powinien liczyć 60–90 wyrazów.

Teksty źródłowe:

• Rozprawka. Biblia ukazuje pozytywny obraz człowieka
• Rozprawka. Biblia ukazuje negatywny obraz człowieka

Postępuj według procedury opisanej w artykule: Notatka syntetyzująca - jak napisać? - szybciej się nauczysz i lepsze notatki będziesz pisać.

Ćwiczenie notatki syntetyzującej wykonuj samodzielnie.

Następnie porównaj efekty swojej pracy z przykładowym rozwiązaniem każdego z etapów pracy nad rozprawką.

Etap 1. Analiza wstępna

• Na podstawie obu tekstów – źródło informacji, z których korzystasz (dwie rozprawki).
• sporządź notatkę syntetyzującą – forma wypowiedzi, krótki tekst łączący treści obu tekstów.
• na temat natury człowieka – zagadnienie, na którym się koncentrujesz (jaki człowiek jest według autorów).
• Tekst powinien liczyć 60–90 wyrazów – pilnujesz długości wypowiedzi.
• Podkreśl w poleceniu słowa kluczowe: notatkę syntetyzującą, natura człowieka, 60–90 wyrazów.

Etap 2. Analiza właściwa

Pierwsza rozprawka – pozytywny obraz człowieka

• Człowiek stworzony na obraz i podobieństwo Boga, obdarzony godnością i wolną wolą.
• Grzech pierworodny nie niszczy ostatecznie jego wartości – Bóg obiecuje odkupienie.
• Abraham – przykład heroicznej wiary i zaufania wobec Boga.
• Miłosierny Samarytanin – dowód, że człowiek potrafi kochać bliźniego ponad podziałami.
• Hiob – pokazuje, że człowiek może być wierny mimo cierpienia.
• Kohelet – uczy mądrego korzystania z życia mimo świadomości przemijania.
• Syn marnotrawny – człowiek może się nawrócić i zostać przyjęty z miłością.

Druga rozprawka – negatywny obraz człowieka

• Grzech pierworodny jako symbol pychy i nieposłuszeństwa wobec Boga.
• Kain zabija Abla – zazdrość i nienawiść silniejsze niż braterska więź.
• Potop – powszechne zło ludzi prowadzi do katastrofy.
• Złoty cielec – niestałość wiary, skłonność do bałwochwalstwa i kultu rzeczy.
• Kohelet dostrzega bezsilność człowieka wobec losu i niesprawiedliwość świata.
• Judasz, Piotr i tłum – przykłady zdrady, tchórzostwa i chwiejności ludzi.

Etap 3. Odnalezienie stanowiska każdego autora

• Stanowisko autora pierwszej rozprawki:
  • Człowiek jest z natury dobry, stworzony na obraz Boga.
  • Ma zdolność do wiary, miłości, miłosierdzia i nawrócenia.
  • Nawet po upadku może wrócić na drogę dobra.
• Stanowisko autora drugiej rozprawki:
  • Człowiek jest słaby, grzeszny i skłonny do zła.
  • Łatwo ulega pysze, zazdrości, tchórzostwu i przemocy.
  • Sam z siebie nie potrafi oprzeć się złu, potrzebuje Boga.

Etap 4. Zestawienie i porównanie stanowisk

• Podobieństwa:
  • Obaj autorzy pokazują, że człowiek jest istotą wolną, dokonującą wyborów moralnych.
  • W obu tekstach człowiek potrzebuje Boga i Jego łaski.
  • Historia biblijna ujawnia napięcie między dobrem a złem w ludzkim sercu.
• Różnice:
  • Pierwszy autor koncentruje się na możliwościach dobra, miłości i nawrócenia.
  • Drugi autor podkreśla słabość, upadki, skłonność do przemocy i zdrady.
  • W pierwszym tekście dominuje nadzieja, w drugim – ostrzeżenie i pesymizm.

Etap 5. Pisanie notatki syntetyzującej

1. Ułóż zdanie wprowadzające, które ogólnie mówi o tym, jak Biblia ukazuje naturę człowieka w obu tekstach.
2. Następnie w 1–2 zdaniach przedstaw obraz człowieka z pierwszej rozprawki.
3. W kolejnych 1–2 zdaniach opisz obraz człowieka z drugiego tekstu.
4. Dodaj krótkie zdanie porównujące oba stanowiska (co je łączy, co różni).
5. Zakończ wnioskiem o naturze człowieka według Biblii.

Przykładowa notatka (63 wyrazy):

Autor pierwszej rozprawki pokazuje człowieka jako istotę dobrą z natury, stworzoną na obraz Boga, zdolną do wiary, miłości, zaufania i nawrócenia. Drugi autor podkreśla słabość ludzi: ich pychę, zazdrość, skłonność do zdrady i przemocy, powtarzanie grzechów od Adama po Judasza. Obie wizje łączy przekonanie, że człowiek nieustannie, także w codziennych wyborach, decyduje między dobrem a złem i potrzebuje Boga, aby przezwyciężyć własne ograniczenia.

Notatka syntetyzująca - ćwiczenie i przykład: Obraz współczesności

1. Polecenie 

Napisz notatkę syntetyzującą, w której przedstawisz obraz współczesności ukazany w obu tekstach. Ujmij całość zjawiska: tło historyczne, przemiany społeczne, rolę kultury i języka, najważniejsze nurty myślenia oraz wpływ technologii i globalizacji. Pisz własnymi słowami, w formie ciągłej (bez punktów i cytatów), 60–90 wyrazów.

2. Analiza właściwa (robocze notatki ucznia)

1. Hasło przewodnie: Pełny obraz współczesności (historia → społeczeństwo → kultura/język → filozofie → technologia/globalizacja).
2. Wspólne motywy (oba teksty): odpowiedzialny język; ambiwalencja sieci/globalizacji (szanse + ryzyka); potrzeba dialogu i myślenia krytycznego.
3. Różnice perspektywy:
   • Wolny świat – pluralizm, mobilność, ryzyko baniek/relatywizmu, algorytmizacja uwagi.
   • Żelazna kurtyna – od nowomowy i cenzury do „mówienia wprost”; dziś zagrożeniem jest informacyjny „szum”.
4. Hierarchia treści (co zostaje w 60–90 słowach): 1) wspólne uogólnienie; 2) skrót obrazu A; 3) skrót obrazu B; 4) wspólny mianownik + kluczowa różnica.

3. Stanowisko każdego autora (w jednym zdaniu na obszar)

4. Zestawienie i porównanie stanowisk

• Wspólne: język jako warunek wolności; globalizacja i sieć – jednocześnie szansa i ryzyko; potrzeba dialogu.
• Różne akcenty: dobrobyt/otwartość vs. biografia opresji; źródła zagrożeń: algorytmy/postprawda vs. dawna cenzura i dzisiejszy „szum”.

5. Notatka syntetyzująca przykład (60–90 słów)

Wzór 86 słów:

Oba teksty rysują współczesność jako splot historii, przemian społecznych, kultury i technologii. Perspektywa wolnego świata łączy pluralizm i globalną mobilność z ryzykiem algorytmicznej manipulacji oraz relatywizmem; receptą są krytyczne myślenie i dialog. Głos zza żelaznej kurtyny prowadzi od nowomowy i cenzury do mówienia wprost, przypominając, że dzisiejszą pułapką bywa informacyjny „szum”. Wspólny mianownik to odpowiedzialny język i czujność wobec propagandy. Różni punkt startu: dobrobyt kontra doświadczenie opresji.

Notatka syntetyzująca –  Przemiany we współczesności oraz ich skutki dla życia jednostki i wspólnoty. 

1. Polecenie

Napisz notatkę syntetyzującą, która pokaże w obu tekstach przemiany we współczesności oraz ich skutki dla życia jednostki i wspólnoty. Obejmij całość materiału (historia, społeczeństwo, kultura/język, filozofie, technologia/globalizacja). Pisz własnymi słowami, w formie ciągłej (bez punktów i cytatów), 60–90 wyrazów.

Teksty źródłowe:

• Esej. Współczesność wolnego świata
• Esej. Współczesność zza żelaznej kurtyny

Postępuj według procedury opisanej w artykule: Notatka syntetyzująca - jak napisać? - szybciej się nauczysz i lepsze notatki będziesz pisać.

Ćwiczenie notatki syntetyzującej wykonuj samodzielnie.

Następnie porównaj efekty swojej pracy z przykładowym rozwiązaniem każdego z etapów pracy nad rozprawką.

2. Analiza właściwa (robocze notatki ucznia)

1. Oś „przemiana → skutek”: dla każdego obszaru (H/S/K/F/T) dopisz po jednym skutku dla jednostki i wspólnoty.
2. Wolny świat – przykłady: globalizacja i sieć → mobilność, dostęp do wiedzy // skutki uboczne: bańki, rozproszenie, relatywizm.
3. Żelazna kurtyna – przykłady: od cenzury do wolnego obiegu słowa → emancypacja języka // zagrożenie: „szum” i półprawdy.
4. Selekcja do limitu słów: wybierz po 2 najbardziej nośne przemiany i ich skutki u każdego autora.

3. Stanowisko każdego autora (przemiana - skutek)

4. Zestawienie i porównanie stanowisk

• Wspólne skutki: wzrost znaczenia kompetencji informacyjnych i dialogu; język jako „infrastruktura” wolności.
• Różne drogi dojścia: Zachód – od dobrobytu do higieny informacyjnej; Wschód – od cenzury do czujności wobec „szumu”.

5. Notatka syntetyzująca - przykład (60–90 słów)

Wzór 81 słów:

Autorzy pokazują ciąg zmian od powojennego zniewolenia do świata cyfrowej globalizacji. W ujęciu Zachodu przemiany dają swobodę, mobilność i dostęp do wiedzy, ale skutkiem ubocznym są bańki informacyjne, rozproszenie i relatywizm. Perspektywa „kurtyny” akcentuje przejście od cenzury i nowomowy do wolnego obiegu słowa; dziś zagrożenie widzi w natłoku półprawd. W obu tekstach wynik jest podobny: wolność trwa, gdy pielęgnujemy odpowiedzialny język, sprawdzamy informacje i szukamy dialogu.

Notatka syntetyzująca. Rola Biblii w życiu człowieka. 

Zadanie

Na podstawie obu tekstów sporządź notatkę syntetyzującą na temat natury człowieka w Biblii. Tekst powinien liczyć 60–90 wyrazów.

Teksty źródłowe:

• Rozprawka. Biblia ukazuje pozytywny obraz człowieka
• Rozprawka. Biblia ukazuje negatywny obraz człowieka

Postępuj według procedury opisanej w artykule: Notatka syntetyzująca - jak napisać? - szybciej się nauczysz i lepsze notatki będziesz pisać.

Ćwiczenie notatki syntetyzującej wykonuj samodzielnie.

Następnie porównaj efekty swojej pracy z przykładowym rozwiązaniem każdego z etapów pracy nad rozprawką.

Notatka syntetyzująca o roli Biblii w życiu człowieka

Polecenie: Na podstawie obu tekstów sporządź notatkę syntetyzującą na temat roli Biblii w życiu człowieka. Tekst powinien liczyć 60–90 wyrazów.

Etap 1. Analiza wstępna

• Na podstawie obu tekstów – korzystasz z dwóch rozprawek jako materiału źródłowego.
• sporządź notatkę syntetyzującą – krótko i zwięźle łączysz informacje z obu tekstów.
• na temat roli Biblii w życiu człowieka – skupiasz się na tym, po co człowiekowi Biblia, do czego służy.
• Tekst powinien liczyć 60–90 wyrazów – dbasz o odpowiednią długość.
• Podkreśl słowa kluczowe: roli Biblii, w życiu człowieka, 60–90 wyrazów.

Etap 2. Analiza właściwa

Pierwsza rozprawka – Biblia jako pozytywny przewodnik

• Biblia to duchowy przewodnik, który pomaga zrozumieć siebie i świat.
• Objawia prawdę o naturze człowieka, jego powołaniu i godności.
• Przykłady biblijne uczą wiary, zaufania, miłości bliźniego i miłosierdzia.
• Pokazuje sens cierpienia i przemijania, zachęca do wdzięczności i mądrego życia.
• Daje nadzieję na nawrócenie i powrót do Boga po upadku.

Druga rozprawka – Biblia jako ostrzeżenie i lustro

• Biblia ostrzega przed skutkami grzechu, pychy, zazdrości, egoizmu i bałwochwalstwa.
• Pokazuje, jak zło niszczy człowieka i relacje międzyludzkie.
• Uświadamia słabość człowieka i jego bezsilność wobec losu.
• Uczy pokory, refleksji i odpowiedzialności za własne czyny.
• Pokazuje, że świadomość zła może prowadzić do dobra i nawrócenia.

Etap 3. Odnalezienie stanowiska każdego autora

• Stanowisko autora pierwszej rozprawki:
  • Biblia jest pozytywnym drogowskazem w życiu człowieka.
  • Pomaga odnaleźć sens, uczy miłości, wiary i odwagi.
  • Przypomina o godności człowieka i możliwości powrotu do Boga.
• Stanowisko autora drugiej rozprawki:
  • Biblia pełni rolę ostrzeżenia i lustra pokazującego ludzką słabość.
  • Demaskuje grzech, pychę, egoizm, zdradę i tchórzostwo.
  • Uczy pokory i odpowiedzialności, prowadzi do refleksji nad sobą.

Etap 4. Zestawienie i porównanie stanowisk

• Podobieństwa:
  • W obu tekstach Biblia jest ważna w życiu człowieka.
  • Autorzy widzą w niej księgę, która pomaga zrozumieć siebie i własne wybory.
  • Biblia łączy się z refleksją moralną, wzywa do zmiany postępowania.
• Różnice:
  • Pierwszy autor podkreśla głównie pocieszenie, nadzieję, wzorce dobra.
  • Drugi akcentuje przede wszystkim ostrzeżenie, demaskowanie zła i słabości.
  • W pierwszym tekście Biblia jest „drogowskazem”, w drugim – „lustrem i przestrogą”.

Etap 5. Pisanie notatki syntetyzującej

1. Zacznij od zdania wprowadzającego, w którym ogólnie określisz, jaką rolę odgrywa Biblia w obu tekstach.
2. W 1–2 zdaniach przedstaw, jak rolę Biblii widzi pierwszy autor (przewodnik, wsparcie, nadzieja).
3. W kolejnych 1–2 zdaniach pokaż ujęcie drugiego autora (ostrzeżenie, lustro, demaskowanie grzechu).
4. Dodaj jedno zdanie porównujące: co wspólne, co inne w obu stanowiskach.
5. Zakończ krótkim wnioskiem o znaczeniu Biblii w życiu człowieka.

Przykładowa notatka (64 wyrazy):

Pierwsza rozprawka ukazuje Biblię jako pozytywny drogowskaz: księgę, która przypomina człowiekowi o jego godności, uczy zaufania, miłości bliźniego, sensu cierpienia i możliwości nawrócenia. Drugi tekst podkreśla jej ostrzegawczą funkcję: Biblia demaskuje ludzką słabość, grzech, pychę i egoizm, ucząc pokory oraz odpowiedzialności za własne czyny. W obu ujęciach staje się ona lustrem i przewodnikiem, pomagającym na co dzień zrozumieć siebie, innych i relację z Bogiem.