biografia

Biografia Aldony

Biografia Aldony, bohaterki Konrada Wallenroda, powieści poetyckiej napisanej przez Adama Mickiewicza

Inny świat. Dimka - biografia w punktach

Postać z powieści Gustawa Herlinga-Grudzińskiego Inny świat - Dimka przedstawiona została przez autora w trakcie pobytu w Jercewie (patrz: Grudziński - biografia w punktach).

Inny świat. Gustaw Herling-Grudziński - biografia głównego bohatera w punktach i z cytatami. Jest to jednocześnie biografia narratora i biografia autora Innego świata.

Biografia Halbana

Biografia Halbana, bohatera Konrada Wallenroda, powieści poetyckiej napisanej przez Adama Mickiewicza

Ignacy Rzecki - biografia. Lalka B. Prus

Uzupełnienie artykułu: Ignacy Rzecki biografia stanowi artykuł: Ignacy Rzecki - charakterystyka.

Ignacy Rzecki. Biografia w czasie fabularnym "Lalki" Bolesława Prusa

Dzieciństwo Ignacego Rzeckiego

Dzieciństwo naznaczone piętnem ubóstwa „Mieliśmy na czwartym piętrze dwa pokoiki, gdzie niewiele było dostatków"; „Mieszkaliśmy na Starym Mieście z ciotką, która urzędnikom prała i łatała bieliznę." I. Rzecki w pamiętniku opisuje swoją przeszłość.

Dzieciństwo miał szczęśliwe „Pamiętam, że w pogodne dnie puszczałem na ulicy latawce, a w razie słoty wydmuchiwałem w izbie bańki mydlane", „dużo radości, przynajmniej dla mnie" - Ignacy Rzecki w pamiętniku opisuje swoją przeszłość.

W dzieciństwie ojciec urządzał mu musztrę żołnierską „Nieraz w nocy budził mnie ojciec krzykiem: "Do broni!...", musztrował pomimo wymyślań i łez ciotki" - by, jak pisze Ignacy Rzecki w pamiętniku, przygotować syna na nadejście napoleonidów.

1840 śmierć ojca Ignacego Rzeckiego

„Około roku 1840 ojciec zaczął niedomagać. Czasami po parę dni nie wychodził do biura, a wreszcie na dobre legł w łóżku." Stary subiekt o sobie.

1840 zatrudnienie w sklepie u Jana Mincla

„W parę miesięcy po śmierci ojca pan Raczek i pan Domański wraz z ciotką Zuzanną zebrali się na radę: co ze mną począć? (...) Lecz gdy zapytano mnie: do czego mam ochotę? odpowiedziałem, że do sklepu." Ignacy Rzecki w pamiętniku o sobie.

Dużo się nauczył „Stary Mincel i w niedzielę bywał w sklepie. Rano modlił się, a około południa kazał mi przychodzić do siebie na pewien rodzaj lekcji.

Sag mir - powiedz mi: was is das? co jest to? Das is Schublade - to jest szublada. Zobacz, co jest w te szublade. Es ist Zimmt - to jest cynamon. Do czego potrzebuje się cynamon? Do zupe, do legumine potrzebuje się cynamon. Co to jest cynamon? Jest taki kora z jedne drzewo. Gdzie mieszka taki drzewo cynamon? W Indii mieszka taki drzewo. Patrz na globus - tu leży Indii. Daj mnie za dziesiątkę cynamon... O, du Spitzbub!... jak tobie dam dziesięć raz dyscyplin, ty będziesz wiedział, ile sprzedać za dziesięć groszy cynamon...

W ten sposób przechodziliśmy każdą szufladę w sklepie i historię każdego towaru. Gdy zaś Mincel nie był zmęczony, dyktował mi jeszcze zadania rachunkowe, kazał sumować księgi albo pisywać listy w interesach naszego sklepu." "Pamiętnik...".

1846 Ignacy Rzecki subiektem – śmierć Jana Mincla - starszego

w 1846 r. został subiektem u Jana Mincla „W roku 1846 (...) zostałem subiektem, a nasz pryncypał, stary Jan Mincel, zakończył życie z powodów dosyć dziwnych." - Stary subiekt w pamiętniku.

8 lat terminował u Jana Mincla „W tym otoczeniu upłynęło mi ośm lat" - Ignacy Rzecki w pamiętniku.

„Rok 1846 i 1847 upłynęły w wielkim rozgardiaszu. Ukazywały się coraz to jakieś pisemka, a znikali ludzie. Nieraz i ja myślałem: czy już nie pora wytknąć głowę na szerszy świat? A kiedy mnie ogarnęły wątpliwości i niepokoje, po zamknięciu sklepu szedłem do wuja Raczka i opowiadałem, co mnie trapi, prosząc, ażeby poradził mi jak ojciec." Pamiętnik starego subiekta.

1848 opuszczenie pracy u Jana Mincla i podróż do Węgier

„Dopiero w lutym roku 1848, kiedy Ludwik Napoleon już był w Paryżu, ukazał mi się jednej nocy nieboszczyk ojciec, tak, jak widziałem go w trumnie. Surdut zapięty pod szyję, kolczyk w uchu, wąs wyszwarcowany (zrobił mu to pan Domański, ażeby ojciec byle jako nie wystąpił na boskim sądzie). Stanął we drzwiach mojej izdebki we front i rzekł tylko te słowa:

- Pamiętaj, wisusie, czegom cię uczył!...

"Sen mara - Bóg wiara", myślałem przez kilka dni. Ale już sklep mi obrzydł. Nawet do śp. Małgosi Pfeifer straciłem skłonność i ciasno zrobiło mi się na Podwalu tak, żem nie mógł wytrzymać." Stary subiekt o sobie w pamiętniku.

„Wróciwszy do sklepu, mimo spóźnionej pory, rozmówiłem się z Janem Minclem dziękując mu za obowiązek i opiekę. Ponieważ od roku już gadaliśmy o tych rzeczach, a on zawsze zachęcał mnie, ażebym szedł bić Niemców, więc zdawało mi się, że mój zamiar zrobi mu wielką przyjemność. Tymczasem Mincel jakoś posmutniał. Na drugi dzień wypłacił mi pieniądze, które miałem u niego, dał nawet gratyfikację, obiecał opiekować się pościelą i kufrem, na wypadek gdybym kiedy wrócił." Stary subiekt o sobie w pamiętniku.

„Wspólna podróż trwała niespodziewanie długo, bo aż do października 1849 roku, pamiętasz, Katz, niezapomniany przyjacielu? Pamiętasz te długie marsze na spiekocie, kiedy nieraz piliśmy wodę z kałuży; albo ten pochód przez bagno, w którym zamoczyliśmy ładunki ; albo te noclegi w lasach i na polach, kiedy jeden drugiemu spychał głowę z tornistra i ukradkiem ściągał płaszcz służący za wspólną kołdrę?..." Ignacy Rzecki o sobie w pamiętniku.

1849Wstąpienie Ignacego Rzeckiego i Augusta Katza do wojska węgierskiego.

Walna bitwa z Austriakami.

Upadek powstania węgierskiego i twierdzy w Komornie.

„W roku 1849 bywało goręcej, a przecie szedł człowiek naprzód!..." I. Rzecki o sobie.

Ucieczka Ignacego Rzeckiego i Augusta Katza do Turcji.

„W pięciu oddzieliliśmy się od reszty wojsk, połamaliśmy szpady, przebraliśmy się za chłopów i ukrywszy pod odzieżą pistolety wędrowaliśmy w stronę Turcji. Tropiła nas też, bo tropiła sfora Haynaua!...

Podróż nasza po bezdrożach i lasach trwała ze trzy tygodnie. Pod nogami błoto, nad głowami deszcz jesienny, za plecami patrole, a przed nami wieczne wygnanie - oto byli nasi towarzysze. Mimo to mieliśmy dobry humor." Pamiętnik....

1849 Samobójstwo Augusta Katza.

„Spojrzałem. Katz leżał na barłogu skurczony, z wystrzelonym pistoletem w ręku." Pamiętnik....

Dwuletnia tułaczka Ignacego Rzeckiego po Europie.

1850 Jan Mincel i Franz Mincel dzielą sklep

„1850 roku podzielili się w ten sposób, że Franc został na miejscu z towarami kolonialnymi, a Jan z galanterią i mydłem przeniósł się na Krakowskie" Stary subiekt w pamiętniku.

1851 pobyt urzędzie celnym w Tomaszowie

„w grudniu 1851 roku przejechawszy wzdłuż Galicję stanąłem na komorze w Tomaszowie" Stary subiekt w pamiętniku; komora – to urząd celny.

„Jedna mnie tylko myśl trapiła: "A nuż mnie i stąd wypędzą?..." Nigdy zaś nie zapomnę radości, jakiej doznałem usłyszawszy, że mam jechać do Zamościa. Właściwie, tom nawet nie bardzo jechał ; raczej szedłem, ale z jakąż uciechą!" Stary subiekt w pamiętniku.

1852 więzienie w Zamościu

Roczny pobyt w rosyjskim więzieniu w Zamościu. „W Zamościu bawiłem rok z czymś."

„Zdaje się jednak, że Jaś Mincel zrobił inną rzecz, choć nie wspomniał o niej do śmierci i nawet nie lubił o tym rozmawiać. Oto chodził on do różnych jenerałów, którzy odbyli węgierską kampanię, i tłumaczył im, że przecież powinni ratować kolegę w nieszczęściu. No i uratowali mnie, tak że już w lutym 1853 roku mogłem jechać do Warszawy. Zwrócono mi nawet patent oficerski, jedyną pamiątkę, jaką wyniosłem z Węgier nie licząc dwu ran: w piersi i w nogę." Stary subiekt w pamiętniku.

1853 luty powrót I. Rzeckiego do Warszawy

w 1853 r. powrócił zza granicy „kiedy w roku 1853 wróciłem z zagranicy".

„No i uratowali mnie, tak że już w lutym 1853 roku mogłem jechać do Warszawy. " O tym jak oficerowie polscy z kampanii węgierskiej na prośbę Jana Mincla młodszego przyczynili się do zwolnienia Ignacego Rzeckiego z więzienia w Zamościu.

1856 śmierć Franza Mincla

„Nawet zgon Franca, który w roku 1856 zmarł na karbunkuł, nie obszedł się bez awantury." Stary subiekt w pamiętniku.

1857 pierwsze spotkanie Ignacego Rzeckiego ze Stanisławem Wokulskim

„Pamiętam (był to rok 1857, może 58 ), zaszedłem raz do Hopfera, u którego pracował Machalski." Stary subiekt w pamiętniku.

1861 wspólne mieszkanie Ignacego Rzeckiego i Stanisława Wokulskiego

„W początkach roku 1861 Stach podziękował Hopferowi za miejsce. Zamieszkał u mnie (w tym pokoiku z zakratowanym oknem i zielonymi firankami), rzucił handel, a natomiast począł chodzić na akademickie wykłady jako wolny słuchacz. "

„Wszyscy widzieliśmy drugą gwiazdę napoleońską, która obudziła Włochy i Węgry; a chociaż spadła pod Sedanem". Ignacy Rzecki w pamiętniku opisuje swoją przeszłość. Chodzi o Napoleona III Bitwa pod Sedanem (wojny francusko-pruska) 1 września 1870 roku.

1863 Ignacy Rzecki cierpliwie znosi powstańcze dziwactwa Stanisława Wokulskiego

„Od tej pory zupełnie zmienił tryb życia. Swój balon z wiatrakiem rzucił w kąt, gdzie go niebawem zasnuła pajęczyna; butlę do robienia gazów oddał stróżowi na wodę, do książek nawet nie zaglądał. I tak leżały skarbnice ludzkiej mądrości, jedne na półce, inne na stole, jedne zamknięte, inne otwarte, a on tymczasem...

Niekiedy po parę dni nie bywał w domu, nawet na nocleg; to znowu wpadał z wieczora i w odzieniu rzucał się na nie posłane łóżko. Czasami zamiast niego przychodziło kilku nie znanych mi panów, którzy nocowali na kanapce, na łóżku Stacha, nawet na moim własnym, nie tylko nie dziękując mi, ale nawet nie mówiąc: jak się nazywają i w jakiej branży pracują. A znowu kiedy indziej zjawiał się sam Stach i siedział w pokoju parę dni bez zajęcia, rozdrażniony, ciągle nadsłuchujący, jak kochanek, który przyszedł na schadzkę z mężatką, lecz zamiast niej spodziewa się zobaczyć męża.

Nie posądzam, ażeby Małgosia Minclowa miała być tą mężatką, gdyż i ona wyglądała, jakby ją giez ukąsił." Pamiętnik....

1864 zniknięcie Stanisława Wokulskiego

„Nareszcie pewnego dnia Stach Wokulski całkiem zniknął mi z oczu."

1866 Ignacy Rzecki otrzymuje list od Stanisława Wokulskiego z Irkucka

„Dopiero we dwa lata napisał do mnie list z Irkucka prosząc, abym mu przysłał jego książki." Pamiętnik....

1870 jesień powrót Stanisława Wokulskiego z Syberii i śmierć Jana Mincla - młodszego

„W jesieni, w roku 1870 (właśnie wróciłem od Jasia Mincla, który już leżał w łóżku), siedzę sobie w moim pokoju po wieczornej herbacie, nagle ktoś puka do drzwi." Pamiętnik starego subiekta.

Ignacy Rzecki. Biografia w czasie akcji „Lalki"

1878 – początek akcji „Lalki"

„Ani jednak ciekawość ogółu, ani fizyczne i duchowe zalety trzech subiektów, ani nawet ustalona reputacja sklepu może nie uchroniłaby go od upadku, gdyby nie zawiadował nim czterdziestoletni pracownik firmy, przyjaciel i zastępca Wokulskiego, pan Ignacy Rzecki."

1878 maj - nowy sklep i nowe mieszkanie Ignacego Rzeckiego

Dobry przyjaciel. Wykupił Rzeckiemu nowe mieszkanie i urządził luksusowa, ale jeden pokój urządził identycznie jak stary „Z książek byłem bardzo kontent, ale ten salon, muszę wyznać, zrobił na mnie przykre wrażenie. Staś spostrzegł to i uśmiechnąwszy się, nagle otworzył drugie drzwi.

Boże miłosierny!... ależ ten drugi pokój to mój pokój, w którym mieszkałem od lat dwudziestu pięciu. Okna zakratowane, zielona firanka, mój czarny stół... A pod ścianą naprzeciw moje żelazne łóżko, dubeltówka i pudło z gitarą..." - sprawił tym Rzeckiemu ogromną radość.

Sekundowanie w pojedynku Stanisława Wokulskiego z baronem Krzeszowskim (1878 czerwiec)

1878 lipiec Ignacy Rzecki dokonuje przeglądu kamienicy Stanisława Wokulskiego

Poznał się z Wirskim

Poznał Helenę Stawską, baronową Krzeszowską, studentów

1879 Choroba Ignacego Rzeckiego

„Jakoś z moim zdrowiem nie jest dobrze. (...) Chodzić wiele nie mogę, apetyt straciłem, nawet nie bardzo chce mi się pisać." Ignacy Rzecki o sobie w pamiętniku po zniknięciu S. Wokulskiego.

„I to ma być wiek, który nastąpił po XVIII, po tym XVIII wieku, co napisał na swoich sztandarach: wolność, równość, braterstwo?... Za cóż ja się, u diabła, biłem z Austriakami?... Za co ginęli moi kamraci?.." I. Rzecki o sobie w pamiętniku po zniknięciu S. Wokulskiego.

„Muszę jednak pierwej trochę sił nabrać. Wciąż brak mi apetytu, chudnę, źle sypiam, choć przez cały dzień jestem senny; miewam jakieś zawroty, bicia serca... Ech! wszystko to przejdzie..." I. Rzecki o sobie w pamiętniku po zniknięciu S. Wokulskiego.

„Pan Rzecki istotnie niedomagał; według własnej opinii z powodu braku zajęcia, według Szumana z powodu sercowej choroby, która nagle rozwinęła się w nim i szła dosyć szybko pod wpływem jakichś zmartwień."

„Stary subiekt był bardzo mizerny i ledwie podniósł się z fotelu."

„Widzisz, Stachu, ja już miarkuję, że mi czas iść do Katza i do moich piechurów" Ignacy Rzecki do Stanisława Wokulskiego.

1879 sierpień Odrzucenie oferty zastąpienia S. Wokulskiego

„W parę dni po wizycie Szumana zjawił się u Wokulskiego Rzecki. Był bardzo mizerny, podpierał się laską i tak zmęczył się wejściem na pierwsze piętro, że zadyszany upadł na krzesło i z trudnością mówił." narrator.

„Nie ma dnia, ażeby nie odwiedził mnie Szuman albo Szlangbaum, a każdy namawia, ażebym ja po tobie prowadził spółkę..." Ignacy Rzecki do S. Wokulskiego.

„Z tego widzę, że Szuman należy do jednej partii, a Szlangbaum do drugiej i że potrzebują sztromanów... Przede mną jeden na drugiego wiesza psy, ale wczoraj słyszałem, że obie partie już mają się porozumieć." Ignacy Rzecki do S. Wokulskiego.

1879 październik śmierć Ignacego Rzeckiego

„- Przypatrz mu się pan... - rzekł doktór wskazując na zwłoki.- Ostatni to romantyk!... Jak oni się wynoszą... Jak oni się wynoszą..." Szuman do Juliana Ochockiego o Ignacym Rzeckim.

„Ochocki ujął zimną już rękę Rzeckiego i pochylił się, jakby chcąc mu coś szepnąć do ucha. Nagle w bocznej kieszeni zmarłego spostrzegł wysunięty do połowy list Węgiełka i machinalnie przeczytał nakreślone wielkimi literami wyrazy: Non omnis moriar...

- Masz rację... - rzekł jakby do siebie."

Kontekst biograficzny -  Inny świat 

Gustaw Herling - Grudziński to urodzony w 1919 r. w Kielcach, współzałożyciel jednej z pierwszych w okupowanej Polsce organizacji konspiracyjnych: Polskiej Ludowej Akcji Niepodległościowej.

Iwan Bezdomny - Życiorys

Biografia Iwana Nikołajewicza Ponyriowa i życiorys Iwana Bezdomnego to tak naprawdę historia (wątek) tego samego bohatera powieści Michaiła Bułhakowa "Mistrz i Małgorzata", który naprawdę nazywał się Iwan Nikołajewicz Ponyriow, a posługiwał się pseudonimem Iwan Bezdomny.

Biografia Izabeli Łęckiej

"Lalka" B. Prusa

Niniejsza biografia I. Łęckiejstanowi uzupełnienie {ln: Izabela Łęcka - charakterystyka ' szczegółowej charakterystyki z cytatami I. Łęckiej}. W serwisie znajdziesz też fragmenty "Lalki" Bolesława Prusa, zawierające przydatne dla zrozumienia córki Tomasza Łęckiego informacje.

Jadwiga Barykowa - biografia w punktach z cytatami

Artykuł to biografia Jadwigi Barykowej z domu Dąbrowskiej, bohaterki powieści politycznej Stefana Żeromskiego "Przedwiośnie", która powstała w dwudziestoleciu międzywojennym. To jest biografia w punktach z cytatami.

Uzupełnieniem tego tekstu jest artykuł: Jadwiga Barykowa - charakterystyka.

Józio Kowalski - biografia w punktach (z cytatami)

Witold Gombrowicz "Ferdydurke" - biografia Józia Kowalskiego

Uzupełnieniem tej biografii stanowi artykuł z opracowania lektury Witolda Gombrowicza pt. Ferdydurke: Józio Kowalski - charakterystyka z cytatami.

Marek Edelman - biografia

Kim był?

Bojowiec ŻOB w getcie warszawskim. Współdowodził na terenie „fabryki szczotek”. Świadek powstania.
Po wojnie lekarz-kardiolog. Swoją rolę lekarską rozumiał jak rolę na Umschlagplatzu: stać „przy bramie” i wyciągać jednostki z tłumu skazanych. „Pan Bóg już chce zgasić świeczkę, a ja muszę szybko osłonić płomień”.

Co robił? (chronologicznie)

A. „Akcja” 1942 — Umschlagplatz

Był gońcem szpitalnym przy bramie. Wyprowadzał wytypowane osoby jako „chorych”, od pierwszego do ostatniego dnia. Sens: odraczać wyrok, choćby o kilka czy kilkanaście lat.
Komu wtedy pomógł (konkretnie):

• Zosia (łączniczka ŻOB): cztery razy wyprowadził ją z kolumny. Skutek: za każdym razem znów ją łapano, ale próbował ratować ją wielokrotnie.
• Pola Lifszyc: jednego dnia wyprowadził ją z placu. Następnego dnia Pola pobiegła za kolumną, w której pędzono jej matkę, wmieszała się w tłum i weszła z matką do wagonu. Skutek: zginęła w Treblince.
• Wielu bezimiennych „chorych”: wyciągał „jednostki z tłumu skazanych”. Skutek: realne odroczenia śmierci (to „nie jest mało”).
• Dodatkowy kontekst (decyzje nie jego, lecz opisane przez niego): „numerki na życie” dzieliła Hellerowa; numerek dostała m.in. Frania; przy Zamenhofa ustawiano posiadaczy numerków, wokół kłębił się tłum. Dylemat „komu należy się życie”.

B. Przed wybuchem powstania

• Oddział ulokowany na terenie „fabryki szczotek”, brama zaminowana.
• Chłopak, który przyniósł broń z aryjskiej strony, prosił Edelmana, by po wojnie odnalazł jego córkę ukrywaną u zakonnic w Zamościu. Prośba ta została po wojnie spełniona.

C. Powstanie w getcie (kwiecień–maj 1943)

• Walki na „szczotkach”, noc podpaleń, konieczność przebicia się do getta centralnego. Przy wyłomie w murze reflektor oświetlał przejście; po zgaszeniu reflektora ich grupa przebiegła. Skutek: ocalenie i dalszy marsz oddziału.
• Na podwórzu przy Franciszkańskiej spotkania z Abraszą Blumem i Abramem Gepnerem (Gepner odrzucił możliwość wyjścia, „został do końca”).
• 1 maja: grób dla pięciu zabitych chłopców na Franciszkańskiej 30; szeptem odśpiewana pierwsza zwrotka „Międzynarodówki”. Doświadczenie ciężaru dowodzenia.
• Miła 18: wiadomość o samobójstwie Anielewicza i wielu osób. Z bunkra zabrano „parę osób i dwie dziewczyny (prostytutki)”. Następnego dnia, przy zejściu do kanałów, tym dwóm kobietom Edelman odmówił wyjścia ze swoją grupą.
• Wyjście kanałami: „Kazik” przyszedł z kanalarzami; przewodników dał „Witold” (Jóźwiak). 10 maja około 10:00 otwarto klapę przy Prostej. Wyszli w „oślepiające, majowe światło”, tłum zamilkł. Skutek: ocalenie części grupy.

D. Po wojnie — lekarz (interwencje i skutki)

• Etos: „wyścig ze śmiercią”, jak na Umschlagplatzu.

Komu i jak pomógł?

W czasie wojny

• Zosia (łączniczka): wielokrotne wyprowadzenia z kolumny → chwilowe ocalenia, znów łapana.
• Pola Lifszyc: wyprowadzenie z placu → następnego dnia wraca do matki i ginie.
• Bezimienni „chorzy” spod bramy: wyciąganie jednostek → odroczenia wyroku (czasem o lata).
• „Parę osób” z Miłej 18: wyprowadzenie z bunkra po samobójstwie → przeniesienie do jego grupy; dwóch kobiet nie zabrał kanałami.
• Własny oddział w pożarach: decyzje taktyczne (przejście przez wyłom po zgaszeniu reflektora; zasypanie otworu, by nie udusić setek) → ocalenie wielu przy tragicznej cenie jednostkowych śmierci.
• Kanały (Prosta, 10 maja): doprowadzenie zespołu do wyjścia → ocalenie części grupy.

Po wojnie

• Urszula (9 lat): rozpoznał bezpośrednie zagrożenie życia, ściągnął Profesora samolotem, operacja tego samego dnia; potem zorganizował operację oczu. Skutek: żyje, dorasta, kończy szkołę, bywa u nich.

• Teresa: ciężka niewydolność („obrzęk jak beczułka”), wizyty w domu, po porodzie wyciągana z obrzęku płuc, dalsze prowadzenie. Skutek: żyje, ma męża i dziecko, wychodzi „z pokoiku za sklepem”.

• Rudny (ostry zawał): doprowadził do zabiegu mimo „podręcznikowych” zakazów. Skutek: żyje; przypadek głośny.

• Pani Bubnerowa: przekonał do operacji i współwymyślił zmianę strategii („odwrócenie krwiobiegu”). Skutek: żyje; metoda opisana i doceniona; dyskutowana przez profesorów; naśladowana w USA.

• Rzewuski: gdy Profesor się wahał, Edelman nie pozwolił odłożyć decyzji (dosłownie „zablokował” wyjście, siedząc w drzwiach). Skutek: wymuszenie próby ratowania; podjęcie ryzyka.

• Inni po zawale (np. Wilczkowski): prowadzenie, leczenie i kształtowanie standardu postępowania; „sobotnia cisza pod kroplówką”. Skutek: kolejne ocalenia.

• Spełniona po wojnie prośba bojowca: odnalazł córkę kolegi ukrywaną w klasztorze w Zamościu („Tak, udało”). Dalszy los dziewczyny (Elżuni): adopcja w USA i późniejsze samobójstwo.

Cytaty-klucze

• „Stałem przy bramie i wyciągałem jednostki z tłumu skazanych.”
• „Pan Bóg już chce zgasić świeczkę, a ja muszę szybko osłonić płomień.”

Życiorys Michała Aleksandrowicza Berlioza

Plan przedstawiający wątek Michała Aleksandrowicza Berlioza, bohatera powieści Michaiła Bułhakowa "Mistrz i Małgorzata". Zobacz też: Michał Aleksandrowicz Berlioz - charakterystyka z cytatami.

Biografia Miętusa z Ferdydurke

Witold Gombrowicz: Ferdydurke. Miętalski - biografia w punktach

Artykuł zawiera wyliczenie w punktach najważniejszych wydarzeń w życiu Miętusa. Każdy element biografii Miętusa jest poparty cytatem z Ferdydurke Witolda Gombrowicza. Stanowi on uzupełnienie tekstu: Józio Kowalski - charakterystyka.

Poznajemy go w szkole, do której trafia Józio Kowalski. Miętalski jest to chyba najbardziej pokraczny i tajemniczy bohater Ferdydurke. Przechodzi przedziwną i przerażającą metamorfozę, która jest konsekwencją gęby, która niszczy Miętusa.

Seweryn Baryka - biografia w punktach

Znajdziesz tu biografię Seweryna Baryki ułożoną w punktach i z cytatami. Pokaże Ci ona koleje losu tego bohatera Przedwiośnia S. Żeromskiego. Biografia w punktach to przejrzysta forma, która pozwoli Ci szybko przejrzeć całą biografię.

William Shakespeare

Życiorys

William Shakespeare został ochrzczony 26 kwietnia 1564 (dokładna data urodzenia nie znana) . Ten wybitny twórca zmarł 23 kwietnia 1616. Szekspir był poetą i dramatopisarzem. Pochodził z miejscowości Stratford-upon-Avon. Żył w czasach Elżbiety I i Jakuba I, kiedy to powstał teatr elżbietański. Miał siedmioro rodzeństwa, trzech braci i cztery siostry. Pochodził z chłopskiej rodziny. Ciekawostką jest fakt, że jego rodzice byli kuzynostwem, bo wtedy było to dopuszczalne. Od 1571 roku uczęszczał do szkoły grammar school, gdzie uczył się humanizmu. W 1582 roku ożenił się ze starszą od siebie Anne Hathaway. Miał troje dzieci. Pociągał go teatr od młodych lat. Gdy narodziły mu się bliźniaki, to niewiadomo co się z nim działo przez 7 lat, bo nie ma o tych czasach informacji.

W wieku 24 lat porzucił żonę i dzieci, by wyjechać do Londynu. Są pogłoski, że małżeństwo rozbiły jego biseksualne zainteresowania. W Londynie, aby przeżyć chwytał się różnych prac, aby w końcu znaleźć lepsze zajęcia jak skryba, aktor, autor przeróbek scenicznych oraz współautor dzieł w teatrze. Później stał się czołową postacią grupy teatralnej Lorda Szambelana. W Londynie został współwłaścicielem teatru „The Globe”. Szekspir cieszył się uznaniem królowej Elżbiety I. W 1596 roku pomógł ojcu uzyskać tytuł szlachecki. Szekspir prawdopodobnie ubierał się skromnie, był dość wysoki, miał piwne oczy i był ciemnym blondynem z kolczykiem w uchu.

W roku 1582 w wieku siedemnastu lat, ożenił się ze starszą od siebie kobietą o osiem lat – Anną Hathaway. Pół roku później, przyszło na świat pierwsze jego dziecko –Zuzanna; później narodzili się bliźniaki: Judyta i Hamnet.
Sześć lat później Szekspir opuścił swoją żonę i dzieci, przenosząc się do Londynu, gdzie spędził dwadzieścia lat. 

Pracował w teatrze, pisał kolejne swoje utwory i szybko stał się bardzo popularnym dramatopisarzem w okolicy. Pobyt w stutysięcznym mieście zaowocował również kilkoma utworami: Komedia omyłek, Dwaj panowie z Werony, Tytus Andronikus, Stracone zachody miłości. Dużymi sukcesami dla Szekspira były poematy: Wenus i Adonis, Lukrecja, oraz liczne sonety. W latach 1592-1594 William Szekspir był zmuszony opuścić Londyn, który ogarnęła zaraza. W 1594 roku powrócił do miasta, gdzie razem z zespołem Słudzy Lorda Szambelana wystąpił w teatrze przed królową Elżbietą, w swej sztuce: Komedia omyłek. W tym okresie napisał: Romeo i Julia, Sen nocnej letniej, Kupiec wenecki.

W 1596 roku zmarł jego jedyny syn – Hamnet. Szekspirowi nie przeszkodziło to w dalszych sukcesach na scenie Londynu. W 1598 roku wzniesiono nowy teatr: The Globe („Pod Kulą Ziemską”), którego William był udziałowcem. W owym teatrze, poeta wystawił wiele swoich największych sztuk: Hamlet, Jak wam się podoba, Juliusz Cezar, Wieczór Trzech Króli, Życie Henryka V.
Najlepsze lata twórczości Szekspira, jednak dopiero się rozpoczynały. Zespól posiadał teatr The Globe i pierwszą w Londynie salę teatralną. W tym czasie Szekspir stworzył swoje największe tragedie: Król Lear, Makbet, Otello.

Wielki majątek, który posiadał, zdobył dzięki licznym przedstawieniom, ale i również dzięki swoim inwestycją, które przynosiły mu pokaźne dochody, oraz dużą część jego majątku stanowiły pieniądze z odszkodowań i z licznych procesów, jakie prowadził przeciwko swoim dłużnikom. Wielką sławę zdobył już za życia, w 1609 roku okazał się cykl jego 154 sonetów.
W 1610 roku William Szekspir powrócił na stałe do swojej rodzinnej miejscowości. W 1613 roku podczas spektaklu Szekspira (już bez jego udziału), spłonął teatr The Globe, rok później został odbudowany, a w 1644 roku rozebrany.

23 kwietnia 1616 roku w Stratfordzie zmarł William Szekspir. Jego ciało zostało złożone w prezbiterium kolegiaty Świętej Trójcy. Istnieją liczne spekulacja na temat prawdziwości autora wszystkich dzieł dzięki testamencie w którym Szekspir nie wspomniał o swoich dziełach.

Charakterystyka 

Szekspir był osobą cichą a zarazem tajemniczą. Jego dzieła wskazywały na fakty, iż posiadał bardzo ciekawe wnętrze. Pisarz zastanawiał się głęboko nad tematem życia człowieka, trudach jakie napotyka w swojej wędrówce

 po świecie,  przeciwnościach oraz nie uniknionych cierpieniach. Ważną rolę w jego życiu odgrywał jego ojciec związując się z nim nawet jak najlepsi przyjaciele. Większość swojej ziemskiej wędrówki poświęcił sztuce. W dużym stopniu prezentował się jako osoba zaangażowana w życie teatralne jako dramaturg,aktor i akcjonariusz. Wielką popularnością cieszył się wśród innych artystów renesansowej literatury. Wielką tajemnicą nadal pozostaje jednak wygląd artysty. Żadne informacje zaczerpnięte z źródeł tam tych wspaniałych lat nie mówią, aby Wiliam kiedy kolwiek zamówił własny portret. Nadal pozostaje wielką tajemnicą dokładny opis fizyczny Szekspira. Istnieją dwa dzieła przypominające postać pisarza, której jednak zostały wykonane dopiero po śmierci dramaturga. Jednym z dzieł jest popiersie w pomniku grobowym Szekspira, które przedstawia postać posiadającą zniekształcenia na twarzy co jednak nie jest poparte źródłami pisanymi. Drugim obrazem Szekspira jest portret Droeshout przedstawiający postać posiadającą czarne falujące włosy, aż do płatków uszu lub barków i starannie przycięte wąsy. Nikt nie potwierdził czy te dzieła naprawde przypominają Wiliama Szekspira w pełnej okazałości.

Cechy Twórczości

Szekspir zaskakuje nas różnorodnością formalną i tematyczną. Znajdujemy tu tragedie i komedie, utwory o podłożu psychologicznym i o charakterze baśniowym. Objętościowo obszerny cykl tworzą dramatyczne kroniki historyczne, których tytuły wskazują na osobę głównego bohatera, króla uwikłanego w intrygi polityczne i walkę o władzę (m. in. Ryszard III, Henryk IV, Henryk VIII).

 

Dramat szekspirowski - rodzaj dramatu wykreowanego przez Williama Szekspira. Uważany za preskursora nowego stylu dramatycznego.

 
Szekspir na tle literatury renesansowej jest wyjątkiem. Nie podporządkował się trwającej wtedy modzie, która wzorowała się na antyku. Burzył tradycje nakazujące trzymać się schematów klasycznych w budowaniu utworów dramatycznych. Nie przestrzegał jedności czasu, miejsca, akcji, tworząc zupełnie coś innego, nowego bohatera, wybiegał daleko poza swoje stulecie. Dramaty Szekspira są niezwykle nowoczesne, zawierają ponadczasowa tematykę, tworzą bohaterów, którzy wyrażają niepokoje człowieka każdego czasu, nawet człowieka współczesnego. Jest on poetą rzeczywistości. W swych utworach wprowadzając wiele postaci, mówi właściwie o jednej, ukazując jej psychikę, motywy działania, charakter, wewnętrzne zmagania.

Cechy dramatu szekspirowskiego:

-brak zasady trzech jedności
-niezachowanie zasady decorum - (język potoczny, komizm zmieszany z powagą - połączenie tragizmu, komizmu i liryzmu)

-sceny zbiorowe

-brak chóru w utworze
-kompozycja - akty i sceny (brak prologu i epilogu)
-tematyka historyczna
-sceny framatyczne (ukazujące emocje)
-fantastyka (złamanie zasady mimesis)
-moralne przesłanie
-pobudzenie uczuć i wyobraźni
-Brak farum, możliwość własnego wyboru
-skłócenie głównego bohatera z otoczeniem przez co jest ukarany

   

Dzieła literackie Szekspira

Badacze i historycy literatury dzielą twórczość Szekspira na trzy okresy: tzw. optymistyczny (1590 – 1599), tragiczny (1600 – 1608) i okres romantyczny (1608 - 1613).

William Szekspir napisał 9 Kronik.
Kroniki:
Król Jan -King John; ok. 1595–1596 
Henryk VI, część 1 -King Henry VI, Part 1; ok. 1591 
Henryk VI, część 2 -King Henry VI, Part 2; ok. 1591 
Henryk VI, część 3 -King Henry VI, Part 3; ok. 1591 
Ryszard III -King Richard III; 1590–1593 
Henryk V -King Henry V; 1599 
Henryk IV, część 2 -King Henry IV, Part 2; 1597 
Ryszard II-King Richard II; 1595 
Henryk VIII-King Henry VIII or All Is True; 1596–1598

William Szekspir jest twórcą 17-tu komedii. 
Komedie :
Komedia omyłek -The Comedy of Errors; ok. 1591 
Stracone zachody miłości -Loves' Labour's Lost; 1594 
Poskromienie złośnicy -The Taming of The Shrew; 1594 
Dwaj panowie z Werony -The Two Gentlemen of Verona; 1590–1595 
Sen nocy letniej -A Midsummer Night's Dream; 1595 
Kupiec wenecki -The Merchant of Venice; 1596 
Wiele hałasu o nic -Much Ado about Nothing; ok. 1598–1599 
Jak wam się podoba-As You Like It; 1599–1600 
Wieczór Trzech Króli -Twelfth Night or What You Will; 1600 
Wesołe kumoszki z Windsoru-The Merry Wives of Windsor; 1602 
Perykles, książę Tyru -Pericles, Prince of Tyre; 1608 
Wszystko dobre, co się dobrze kończy-All's Well That Ends Well; 1602–1603 
Miarka za miarkę -Measure for Measure; 1604 
Cymbelin -Cymbeline; 1609 
Opowieść zimowa-The Winter's Tale; 1610–1611 
Burza -The Tempest; 1611 
Dwóch szlachetnych krewnych -Two Noble Kinsmen, 1614

Z pod pióra pisarza wyszło 11 tragedii.
Tragedie:
Tytus Andronicus -Titus Andronicus; 1593 
Romeo i Julia -Romeo and Juliet; 1595 
Juliusz Cezar -The Tragedy of Julius Caesar; 1600
Troilus i Kresyda -Troilus and Cressida; 1601 
Hamlet -Hamlet, Prince of Denmark; 1600 
Otello -Othello; 1605 
Król Lear -King Lear; 1605 
Makbet -Macbeth; 1606 
Antoniusz i Kleopatra -Antony and Cleopatra; 1606–1607 
Koriolan -Coriolanus; 1607 
Tymon Ateńczyk -Timon of Athens; 1608


William Szekspir pisał także wiersze, poematy i sonety.
Wiersze i poematy:
Sonety -Shakespeare's sonnets; 1609 
Wenus i Adonis-Venus and Adonis; 1593
Gwałt na Lukrecji -The Rape of Lucrece; 1594 
Namiętny pielgrzym -The Passionate Pilgrim; 1599
Feniks i gołąb-The Phoenix and Turtle; 1601 
Skarga zakochanej -A Lover's Complaint; 1610

Pióra Williama Szekspira zaginęły utwory takie jak:
Cardenio –rok nieznany
Zyskane(zwycieskie) zachody miłości- Loves’ Lobour’s Won; rok nieznany.

Bibliografia

http://pl.wikipedia.org/wiki/Przegl%C4%85d_dzie%C5%82_Williama_Szekspira
http://romantyzm.fm.interia.pl/html/3/szekspir-biografia.html
matura.memento.pl/dramaty_szekspirowskie-art-28.html

www.bryk.pl/teksty/liceum/jezyk_polski/r...eta_lub_makbeta.html

www.sciaga.pl/tekst/431-1-william_shakespeare_i_jego_tworczosc

pl.wikipedia.org/wiki/William_Szekspir

sciaga.nauka.pl/index.php/id=index/dept=...are_i_jego_tworczosc

wiki.answers.com/Q/What_was_William_Shak...9;s_personality_like

www.classzone.com/novelguides/authors/shakespea.cfm

www.enotes.com/william-shakespeare/what-...hakespeare-look-like

en.wikipedia.org/wiki/William_Shakespeare

www.cummingsstudyguides.net/Guides2/Appearance.html

ma.ostatnidzwonek.pl/t-239.html

www.bryk.pl/teksty/liceum/j%C4%99zyk_pol...peare_biografia.html

i-ksiazka.pl/view_autor.php?a_id=1825

M. Morozow „Szekspir”

Created by Lezuros ( Jacek C.) ©

B. Prus Lalka. Stanisław Wokulski - biografia w punktach

Biografia Stanisława Wokulskiego jest bardzo szczegółowa. Jest to biografia z cytatami. Dzięki temu można scharakteryzować Stanisława Wokulskiego z uwzględnieniem dynamizmu tej postaci. Warto sięgnąć również do artykułu charakterystyka Stanisława Wokulskiego.

Walter Alf (Konrad Wallenrod) - biografia bohatera powieści poetyckiej Adama Mickiewicza

Walter Alf to Litwin, który podszywa się pod Konrada Wallenroda.  Jego biografia jest w tekście podana we fragmentach niezgodnie z chronologią i przedstawiona przez różne osoby mówiące w tekście. Czytelnik, czytając: Rozdział I, Pieśń Wajdeloty, Powieść Wajdeloty i wnioski ze śledztwa przeprowadzonego przez tajne zgromadzenie zakonników przeciwko mistrzowi krzyżackiemu, sam musi poskładać te puzzle w całość.