matura
matura
-
Dziady IV. Różne koncepcje miłości
Zadanie maturalne:Różne koncepcje miłości i różne sposoby mówienia o niej. Dokonaj analizy i interpretacji porównawczej Przypomnienia dawnej miłości Franciszka Karpińskiego oraz danego fragmentu IV części Dziadów Adama Mickiewicza.
Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego było zadanie maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego. na poziomie rozszerzonym.
-
Dziecko. Motyw dziecka i relacji z rodzicami
Przykładowa bibliografia, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę , której temat wykorzystuje motyw dziecka lub podobne w literaturze, malarstwie, filmie...
Uważaj jednak na definicje w temacie!!!! Niekiedy temat może być węższy niż zakres proponowanej niżej bibliografii.
-
Dżuma. Postawa człowieka wobec cierpienia
Język polski. Matura 2015. Poziom podstawowy. Zadanie maturalne.
Artykuł zawiera opracowane przez CKE i OKE przykładowe zadanie, składające się z tematu i fragmentu tekstu, które mogłoby się pojawić na maturze z języka polskiego od 2015 roku. Uczeń ma na jego podstawie sporządzić wypowiedź argumentacyjną. Zadanie maturalne z języka polskiego poziom podstawowy z 22 sierpnia 2017 r.
-
Dżuma. Postawy i wartości
Język polski. Matura 2015. Poziom podstawowy. Zadanie maturalne.
Artykuł zawiera opracowane przez CKE i OKE przykładowe zadanie, składające się z tematu i fragmentu tekstu, które mogłoby się pojawić na maturze z języka polskiego od 2015 roku. Uczeń ma na jego podstawie sporządzić wypowiedź argumentacyjną. Zadanie maturalne z języka polskiego poziom podstawowy z maja 2007 r.
-
Egzaminy
Podstawowe informacje o egzaminach z języka polskiego przeprowadzanych w polskim systemie edukacji na poziomie szkoły podstawowej - egzamin ósmoklasisty (E8) i szkoły ponadpodstawowej (liceum i technikum) - matura.
-
Esej. Jak napisać rozprawkę - okiem ucznia
Jak napisać rozprawkę – okiem ucznia
Jestem zeszłorocznym maturzystą, który ma już za sobą dwie ostateczne rozprawki – z poziomu podstawowego i rozszerzonego.
W moim osobistym doświadczeniu, rozprawka „idealna” różni się znacząco od rozprawki maturalnej. Oczywiście rozprawka napisana na miarę dobrej pracy naukowej będzie bardzo wysoko oceniona, jednakże łatwiejszym sposobem na uzyskanie jak największej ilości procentów jest pisanie konkretnie pod maturę.
Poradnik
Celem tego poradnika jest ułatwienie czytelnikowi napisania wypracowania maturalnego na jak największą ilość punktów i tym samym uzyskania wymarzonego wyniku na maturze. Na poziomie podstawowym, praca pisemna stanowi co prawda tylko część wyniku, ale na rozszerzeniu jest już jedynym kryterium oceny.
Warto zaznaczyć, że artykuł skupia się głównie na technicznych elementach pisania rozprawki, takich jak organizacja pracy czy „podrasowywanie” wyniku. Jeśli chodzi o podstawowe umiejętności zwiazane z pisaniem rozprawki, jak i z pisaniem w ogóle, tekst daje tylko instrukcje postępowania. Jest to zabieg zamierzony, gdyż prawdziwa umiejętność przychodzi wraz z praktyką.
Strategia nauki
Przeglądając internet w poszukiwaniu porad i strategii pisania rozprawek, natknąłem się na wypowiedź osoby, która pisała rozprawkę trzy razy w tygodniu. Jest to oczywiście świadectwo wielkiej pracowitości, ale lepiej jest stawiać na jakość niż na ilość. Dla przykładu, w swojej całej „karierze” napisałem około 7-8 rozprawek. Nie jest to imponująca liczba, biorąc pod uwagę czas, jaki miałem na przygotowanie się. Jednakże każda z tych rozprawek była napisana najlepiej jak potrafiłem. Nad każdą przesiedziałem jakieś 3 godziny (początkowo nawet i 4); po napisaniu każdej byłem totalnie wyczerpany umysłowo. Każda z tych rozprawek została sprawdzona przez mojego polonistę. Na początku poprawek było oczywiście najwięcej; dla przykładu, pierwszą rozprawkę poprawiałem 3 razy. Potem było już lepiej. W ostatniej błędy były tylko kosmetyczne.
Na początku zapragnąłem ogarnąć wszystko. Przeczytałem artykuł "Jak napisać rozprawkę" i wydrukowałem go sobie, by spełnić w swojej rozprawce każde założenie. Rozprawka, którą napisałem w klasie, była bardzo mierna (dostała 2, o ile mnie pamięć nie myli). Wprawy nie można osiągnąć za jednym zamachem; moim błędem była zła organizacja pracy. Potem zmieniłem podejście. Na przykład w kolejnej rozprawce skupiłem się tylko na akapitach. W następnej koncentrowałem się na innej rzeczy. Polecam Ci robić tak samo.
Z perspektywy czasu, najważniejszą, podstawową umiejętnością jest budowanie akapitów. Akapity są jak osie w zegarku; jeśli nie są dobre, cały mechanizm nie działa. Akapity to podstawa kompozycji. Najpierw najlepiej przeczytać artykuł [Rozprawka. Jak napisać rozprawkę?] i napisać rozprawkę, by wiedzieć, na czym się stoi. Następnie wykonać ćwiczenia [Rozprawka]. Te niepozorne zadania tak naprawdę są bardzo ważne. Sam zrobiłem je wszystkie i była to opłacalna inwestycja w swoje umiejętności.
Umiejętność sprawnego pisania, czy tak zwana „lekkość pióra”. Jak ją zdobyć? Przede wszystkim, należy dużo czytać. Jeśli stosunek czasu przeznaczonego na czytanie do czasu przeznaczonego na pisanie będzie wyniosił 3:1, to idealnie. Umiejętność sprawnego pisania jest ważna, ale ważniejsze jest powiększanie swojego zasobu słownictwa przez czytanie.
Organizacja pracy
Na nasze szczęście, czasu na rozszerzony polski jest pod dostatkiem. To 180 minut, czyli aż trzy godziny! Dlatego nie trzeba się śpieszyć. Zalecana jest przesadna dokładność i drobiazgowość, dopracowanie najlepszych szczegółów. Dołóżcie wszelkich starań, by ta ostatnia, maturalna rozprawka, była najlepszą, jaką kiedykolwiek napisaliście. Jeśli po tych trzech godzinach będziecie maksymalnie zmęczeni, ale i zadowoleni z wykonanej pracy, przepowiadam wam dobry wynik.
Brak potrzeby do pośpiechu nie oznacza braku potrzeby do dobrej organizacji pod względem czasowym. Ja przeznaczałem zwykle maksymalnie półtorej godziny na przygotowania. Po upływie tego czasu zaczynałem pisać, tak więc miałem na to kolejne półtorej godziny. Polecam przećwiczyć sobie pisanie rozprawek z zegarkiem w ręku, a potem zrobić próbę generalną na maturze próbnej. Wtedy podczas tej najważniejszej, decydującej rozprawki, nie będzie ogromnej paniki, gdy upłynie połowa czasu, a wy nie zaczniecie jeszcze pisać. Będziecie wiedzieć, że spokojnie zdążycie, i zostanie wam jeszcze nawet do 15-30 minut.
Poradnik „Jak napisać rozprawkę” (link podany wcześniej) zakłada dwie czynności przed rozpoczęciem pisania: analizę i sporządzenie planu. Ja natomiast omijałem zawsze pisanie planu, gdyż był on dla mnie pustą formalnością, z której i tak nie korzystałem. Mój plan pisania był zawarty w analizie. Oznaczałem i numerowałem ją, gdy była już gotowa, a następnie korzystałem z niej jak z planu. Ja, i tylko ja mogłem się w tym wszystkim zorientować. Wyglądało to bardzo chaotycznie, ale był w tym zrozumiały dla mnie wzór. Udawało mi się nie utonąć w tych wszystkich zapiskach, dlatego że każdą cząstkę analizy zapisywałem w osobnym polu – bohaterowie w tej wydzielonej kratce, język w tej... Gdybym chciał na podstawie mojej analizy napisać plan, straciłbym bardzo dużo czasu na porządkowanie, no i myślę, że nie miałbym cierpliwości tego wszystkiego przepisywać.
Podaję tutaj swoje własne doświadczenia zamiast określonych wskazówek, gdyż ta część rozprawki jest sprawą indywidualną. Z moim charakterem najlepiej pracowało mi się w opisany wyżej, chaotyczny sposób. Z twoim może być inaczej, choć nie musi. Dlatego eksperymentuj. Jedynym wyjściem, którego absolutnie nie możesz wybrać, jest pisanie rozprawki bez rozpisania sobie uprzednio analizy, czyli tego, na podstawie czego będziesz pisać. Zrobienie analizy w głowie jest niedopuszczalne. Zbyt wiele szczegółów umknie twojej uwadze. Gdy zaczniesz pracować nad kolejnym i kolejnym zagadnieniem, stopniowo będziesz zapominać szczegóły poprzedniego. Analizy nie można robić na bieżąco – za bardzo ucierpi na tym struktura pracy. Nikt nie jest bezbłędny. Musisz pamiętać, że rozprawka to test dla twojej umiejętności ogranizacji pracy. Nawet jeśli jesteś głównie spontaniczną osobą, warto tutaj wszystko dokładnie rozplanować.
Czasu jest na rozszerzeniu pod dostatkiem, miejsca na tekst i notatki – wręcz przeciwnie. Od razu podzielę się z czytelnikiem ważną wskazówką. Jeśli planujesz stworzyć bardzo bogatą pracę, pewnie będzie ona bardzo długa i tym samym zajmie dużo miejsca. No chyba, że jesteś osobą, która potrafi pisać bardzo zwięźle – to cenna umiejętność, której nie posiadam. Wszystkich innych, bez naturalnej umięjętności do pisania zwięźle, proszę o zapamiętanie: absolutnie nie notować w brudnopisie. Praca wasza przekroczy wyznaczone na nią miejsce. Przekreślicie wtedy napis „Brudnopis” i dopiszecie obok „ciąg dalszy czystopisu”. Strona A4 może być zbawienna. Gdzie w takim razie notować? W przestrzeniach obok tekstów źródłowych. Jeśli jednym z nich będzie wiersz, miejsca będzie więcej. Przygotujcie się na pisanie małą czcionką. Plusem pisania w tych przestrzeniach jest naturalne rozdzielenie zagadnień, o którym pisałem wcześniej. Pod tekstem analizujesz bohatera, po prawej tekstu język, po lewej wypisujesz konteksty itd. Pod koniec arkusz będzie wyglądał jakby przeszła nad nim burza, ale notowanie na tekście jest dozwolone i nie ma wpływu na estetykę pracy. Ważne, żeby właściwy tekst był schludny.
Przestrzegam przed wcięciami akapitów. Być może, ostrzeżeni przed ograniczonym miejscem na tekst, będziecie zwężać zdania. Być może będziecie chcieli zaoszczędzić na wcięciach akapitów. To niestety, jeśli popełnicie błąd, o który bardzo łatwo (mając bardzo wąskie akapity, możecie nieumyślnie stworzyć kolejny akapit w miejscu, w którym nie zamierzaliście), może was kosztować kilka cennych procentów. Także nie polecam wyjeżdzania tekstem spoza przeznaczonych na niego linijek. Na próbnej maturze sam „poszerzałem” sobie w ten sposób linijki i niestety, w pewnym momencie zapomniałem poszerzyć kolejne kilka, w rezultacie czego moje wcześniejsze akapity przestały na nie wyglądać... Może trudno to sobie wyobrazić, ale rezultatem było odjęcie punktów za kompozycję (z powodu braku akapitów, które jednak tam były).
Swp czyli szczególne walory pracy
Punktów za walor możemy uzyskać na maturze pięć. Dodają się one do końcowego wyniku. Weźmy dla przykładu poziom rozszerzony. Jeśli uzyskaliśmy 25 punktów (62,5%) za treść i język, oraz do tego udało nam się zdobyć 5 punktów za walor, ostateczny wynik wyniesie 30 punktów (75%). Jeśli nasza praca była świetna pod względem treści, ale słabsza językowo, bardzo możliwe, że naszym wynikiem będzie 35 punktów (87,5%). Dodajmy do tego pięć punktów za walor, a nasz wynik będzie równy 40 punktom (100%). Z drugiego przykładu wynika, iż możliwe jest zdobycie maksimum punktów nawet przy popełnieniu kilku błędów. Jeśli uda się nam uzyskać komplet punktów za szczególne walory pracy, za każdym razem, niezależnie od tematu, nasz wynik będzie wyższy o 12,5 procenta.
Walor to coś dodatkowego, rzecz spoza wymaganych od maturzysty w określonym zadaniu. Na poziomie podstawowym, czymś ponadprogramowym będzie na przykład analiza języka. Z kolei na rozszerzeniu rozpracowanie języka to norma; tutaj walor dadzą nam na przykład konteksty.
Można to porównać do zadania na szóstkę; musisz popisać się czymś spoza programu lub po prostu być lepszym od rówieśników. Na maturze oba warianty znajdują zastosowanie. W teorii swp otrzymamy za rzeczy o których wspomniałem w poprzednim akapicie. W praktyce natomiast, punkt za walor można otrzymać nawet za cytat – i to na poziomie rozszerzonym. Po prostu w natłoku wypracowań, które przechodzą przez ręce egzaminatora, praca z cytatami bardzo się wyróżnia. Jeśli, do tego, wypracowanie będzie nimi wręcz najeżone, autor pracy ujdzie za erudytę. Tymczasem, będzie to po prostu sprytny maturzysta, który przeczytał ten poradnik.
Już się domyślasz? Pierwszym sposobem na swp jest nauczenie się wielu cytatów i użycie ich w swojej rozprawce. Musimy znaleźć 40 aforyzmów na różne tematy: miłość, dobro i zło, natura, wojna, śmierć, człowiek itd. Dostępne są gotowe publikacje ze zbiorami aforyzmów – dostępne nawet na stoisku tanich książek w hipermarketach. Najbardziej uniwersalne są sentencje myślicieli antyku, takich jak Seneka Młodszy czy Seneka Starszy. Dobrze jest też mieć w swoim zbiorze cytaty lubianego przez nas autora/autorki, łatwiej jest się wtedy ich nauczyć. Najważniejsza jest różnorodność. Nie znamy tematu matury, dlatego warto mieć cytaty do różnych motywów literackich.
Następnie „wkuwamy” cytaty. Zadanie pozornie trudne, w praktyce wyzywające jedynie dla pamięci. „Wkuwamy” dlatego, by sentencje zapisały się w pamięci krótkotrwałej. Nie ma sensu poświęcać zbyt wielu sił i czasu na to zadanie. Musimy pamiętać, że naszym głównym celem jest dobra praca maturalna, nie swp, które są tylko dodatkiem. Dlatego cytatów najlepiej zaczać uczyć się dzień przed maturą, a bezpośrednio przed egzaminem (mam na myśli oczekiwanie pod salą) powtórzyć je sobie. Teraz nasuwa się pytanie: Jak ogarnąć taki natłok? Cytaty są w naszej „bazie danych”, naszym umyśle, ale jak nimi żonglować? Warto skorzystać w tym celu z mnemotechnik. Zainteresowanych odsyłam na bloga. Po wejściu na salę od razu zapisujemy cytaty, tak by nie musieć się nimi dłużej przejmować.
Kolejną kwestią jest sposób używania cytatów. Dobrym pomysłem jest zatytułowanie wypracowania pasującym do tematu aforyzmem. Jednakże szansa na to, że któryś z cytatów będzie odpowiadał od razu naszej tezie, jest mała. Nie ma zatem sensu robić niczego na siłę. Mocą naszych sentencji jest możliwość używania ich na zasadzie wolnych skojarzeń. Nie muszą nawet mieć nic wspólnego z głównym tematem! Kiedy będziemy analizować, wdrobnimy się w szczegóły i konteksty, do których pasować będą niektóre cytaty. Co więcej, już podczas pisania, sentencje będą wchodziły w idealne związki ze zdaniami i sformułowaniami, których używamy. Po prostu wyrazy ułożą nam się tak, że cytat będzie pasował idealnie. W ten sposób użyjemy jakichś 8-15 cytatów w całej pracy.
Kolejnym sposobem na walor jest szczególny wymiar kontekstu: filozoficzny. Skupimy się tylko na filozofii antycznej. Cała nasza kultura opiera się na tym dorobku, tak więc szansa, że tekst maturalny będzie można przyrównać do jednej z filozofii, jest ogromna. Zaryzykowałbym stwierdzenie, że można to zrobić w 70% przypadków. Stoicy, cynicy, epikurejczycy, Heraklit z Efezu, Sokrates, Platon, Arystoteles. Filozofii Sokratesa i Arystotelesa być może trudniej będzie użyć, gdyż ich myśl obejmowała wiele zagadnień i dlatego nie są wystarczająco charakterystyczni. Platon natomiast to dualizm, jaskinia platońska. Tak samo charakterystyczni będą Heraklit, epikurejczycy i stoicy.
To byłoby na tyle, jeśli chodzi o łatwe punkty za walor. Konteksty biograficzne, literackie i historycznoliterackie muszą po prostu stanowić naszą bazę danych, którą wynieśliśmy ze szkoły. Warto się uczyć biografii każdej poznawanej na języku polskim postaci, dobrze jest też mieć wiedzę o nurtach literackich. Jeśli naprawdę zależy Ci na dobrym wyniku z matury z języka polskiego i uczysz się w miarę systematycznie, do każdego tematu powinieneś mieć 2-4 konteksty.
Stosując się do tych zaleceń, zdobędziesz 5 punktów za walor, czyli 12,5 procent. Nie gwarantuję, że same cytaty i konteksty filozoficzne wystarczą byś zdobył wymarzony wynik, ale jest taka możliwość.
Ostatnie uwagi
Jestem świadomy „podstępności” mojej filozofii pisania wypracowania maturalnego, lecz wychodzę z założenia, iż liczy się końcowy wynik, nie sposób jego osiągnięcia. Tak jak wielokrotnie wspominałem, poradnik ów nie powinen być traktowany samodzielnie, ale jako suplement do „Jak napisać rozprawkę”.
Powodzenia na maturze!
-
Gdy tu mój trup, Światło w ciemnościach
Zadanie maturalne: Analizując wiersze Gdy tu mój trup… Adama Mickiewicza oraz Światło w ciemnościach Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, porównaj ukazane w nich obrazy świata marzeń i rzeczywistości. Wykorzystaj właściwe konteksty.
Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego na poziomie podstawowym, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego były częściowo zadania maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego.
-
Granica. Obraz Justyny
Zadanie maturalne: Analizując podane fragmenty powieści Zofii Nałkowskiej Granica, przedstaw obraz Justyny i jej związku z Zenonem w oczach różnych bohaterów powieści. W kontekście całej powieści wyjaśnij, jakie konsekwencje wynikają z zestawienia odmiennych spojrzeń na bohaterów i relacje między nimi.
Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego na poziomie podstawowym, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego były częściowo zadania maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego. Matura 2011
-
Herostrates. Artysta – tradycja romantyczna, artysta - ojczyzna*
Zadanie maturalne: Dokonaj analizy i interpretacji wiersza Jana Lechonia Herostrates ze szczególnym uwzględnieniem relacji artysta – tradycja romantyczna i artysta – ojczyzna. Zwróć uwagę na konteksty historyczne i nawiązania literackie.
Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego było zadanie maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego na poziomie rozszerzonym.
-
Hymn. Dwie postawy wobec Boga
Zadanie maturalne: Dwie postawy człowieka wobec Boga i Jego dzieła. Porównaj pieśń Jana Kochanowskiego Czego chcesz od nas, Panie... i Hymn Juliusza Słowackiego. Zwróć uwagę na nastrój obydwu utworów.
Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego było zadanie maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego.
-
Jak napisać dobre wypracowanie maturalne?
Jak napisać dobre wypracowanie maturalne?
Faktem jest, że na maturze z języka polskiego musisz napisać wypracowanie. Faktem jest, że nie masz narzuconej formy (w poleceniu nie ma terminów: rozprawka, esej, felieton, reportaż, list, opowiadanie, wywiad, sprawozdanie, opis, charakterystyka itp.). Wielu maturzystów uważa jednak, że skoro nie ma narzuconej formy wypracowania maturalnego, to mogą pisać jak im się żywnie podoba. Nic bardziej mylnego.
-
Język polski – lektury, matura, egzamin ósmoklasisty i pisanie
Wiedza
Lektury, epoki literackie, autorzy i wiedza o języku.
- Antygona
- Balladyna
- Biblia
- Chłopi
- Cierpienia młodego Wertera
- Dekameron
- Dziady
- Dzieje Tristana i Izoldy
- Dżuma
- Ferdydurke
- Fraszki
- Giaur
- Gloria victis
- Granica
- Hamlet
- Hobbit, czyli tam i z powrotem
- Inny świat
- Jądro ciemności
- Kazania sejmowe
- Kamienie na szaniec
- Konrad Wallenrod
- Kordian
- Król Edyp Sofoklesa
- Lalka
- Ludzie bezdomni
- Makbet
- Mały Książę
- Medaliony
- Mendel Gdański
- Mistrz i Małgorzata
- Mitologia
- Moralność pani Dulskiej
- Nad Niemnem
- Nana
- Nie-Boska komedia
- Odprawa posłów
- Opowiadania T. Borowskiego
- Opowieść wigilijna
- Pan Tadeusz
- Pani Bovary
- Pieśń o Rolandzie
- Pieśni
- Potop
- Przedwiośnie
- Przemiany
- Przypadki Robinsona Cruzoe
- Skąpiec
- Sklepy cynamonowe
- Szewcy
- Świętoszek
- Tango
- Trans-Atlantyk
- Treny
- Wesele
- Wierna rzeka
- Zbrodnia i kara
- Zdążyć przed Panem Bogiem
- Zemsta
- Żywot człowieka poczciwego
- Lista lektur szkolnych
Umiejętności
Pisanie, czytanie, analiza, uczenie się i mówienie.
Egzaminy
Przygotowanie, wymagania, zadania i materiały egzaminacyjne.
Kursy i narzędzia
Kursy, gry i interaktywne sposoby nauki języka polskiego.
Na teraz
Aktualne możliwości nauki i najnowsze informacje.
Już wkrótce.Konsultacje i korepetycje
Usługa w przygotowaniu.Nowości
Nowa szata graficzna.
Polityka prywatnościWiedza • Zrozumienie • UmiejętnościLektury i wiedza z języka polskiego
Język-polski.pl to serwis wspierający naukę języka polskiego w szkole podstawowej i ponadpodstawowej. Znajdziesz tu opracowania lektur, informacje o bohaterach, motywach i problematyce utworów, a także materiały dotyczące epok literackich, pisarzy i poetów.
Serwis pomaga przygotować się do lekcji i sprawdzianu oraz samodzielnie uporządkować wiedzę z literatury i języka polskiego. Obejmuje również zagadnienia z gramatyki, ortografii, interpunkcji, historii języka i komunikacji.
Pisanie, czytanie i analiza tekstu
Nauka języka polskiego to nie tylko znajomość lektur. Materiały i ćwiczenia pomagają rozwijać czytanie ze zrozumieniem, argumentowanie oraz analizę i interpretację tekstu.
Znajdziesz tu wskazówki dotyczące pisania rozprawki, opowiadania, streszczenia, notatki syntetyzującej i innych form wypowiedzi, a także materiały wspierające przemawianie, uczenie się i przygotowanie własnej wypowiedzi.
Matura i egzamin ósmoklasisty z języka polskiego
Osobne działy wspierają przygotowanie do egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego oraz matury z języka polskiego na poziomie podstawowym i rozszerzonym.
Znajdziesz w nich materiały dotyczące wymagań egzaminacyjnych, lektur, typów zadań, pracy z tekstem oraz tworzenia wypowiedzi pisemnych. Informacje o egzaminach publikuje również Centralna Komisja Egzaminacyjna .
Kursy, quizy i gry edukacyjne
Języka polskiego możesz uczyć się również interaktywnie. Serwis rozwija kursy online, quizy, gry edukacyjne i ćwiczenia, które pomagają utrwalać wiedzę i ćwiczyć praktyczne umiejętności.
Wśród rozwijanych projektów znajdują się Ogarnij Polski i Lektury bez spiny, a także inne narzędzia wspierające samodzielną naukę lektur, pisania i przygotowanie do egzaminów.
-
Kamień na kamieniu, Słowa. Rola słów w relacjach*
Zadanie maturalne: Rola słów w relacjach międzyludzkich. Analizując i interpretując fragment powieści Wiesława Myśliwskiego Kamień na kamieniu oraz wiersz Tadeusza Różewicza Słowa, zwróć uwagę na przedstawione sytuacje i sposoby kreowania podmiotu mówiącego.
Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego było zadanie maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego na poziomie rozszerzonym.
-
Kamień na kamieniu. Metaforyczne znaczenia drogi*
Zadanie maturalne: Na podstawie fragmentu powieści Wiesława Myśliwskiego Kamień na kamieniu przedstaw metaforyczne znaczenia drogi. Zwróć uwagę na kreację narratora
Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego było zadanie maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego. na poziomie rozszerzonym.
-
Kobieta. Motyw kobiety w literaturze i sztuce
Kobieta. Motyw kobiety w literaturze, malarstwie, filmie i muzyce
Przykładowa bibliografia, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc wypracowania na temat, który wykorzystuje motyw (temat, topos) kobiety w literaturze, malarstwie, filmie i muzyce. Jest to temat bardzo obszerny. Funkcjonowanie motywu kobiety w kulturze europejskiej jest uwarunkowane z jednej strony uwielbieniem kobiet i fascynacją ich pięknem, a z drugiej patriarchalnym charakterem kultury oraz mizoginizmem. W konsekwencji topos kobiety stanowi całe spektrum ujęć od kobiety - matki, która daje życie, po femme fatale, która niszczy itd.Polecamy również lekturę artykułu: Obraz kobiety we współczesnej literaturze -
Kordian, Nie-Boska. Porównaj postawę Kordiana i Męża
Zadanie maturalne: Analizując wypowiedzi bohaterów romantycznych, porównaj postawę Kordiana i Męża. W interpretacyjnych wnioskach wykorzystaj wiedzę o utworach, z których pochodzą fragmenty ("Kordian", "Nie-Boska komedia")
Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego było zadanie maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego.
-
Kordian. Obraz Zachodu w oczach romantyka
Zadanie maturalne:Obraz Zachodu w oczach romantyka. Zwróć uwagę na znaczenie podróży po Europie w życiu bohatera.
Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego było zadanie maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego.
-
Kryteria oceny matury ustnej z języka polskiego
Kryteria oceny ustnej części egzaminu maturalnego z języka polskiego
PREZENTACJA MATURALNA
ROZMOWA
Maturzysta:
pkt JĘZYK
Maturzysta:
pkt REALIZACJA TEMATU
Maturzysta:
pkt KOMPOZYCJA WYPOWIEDZI
Maturzysta:
pkt zna, rozumie i na ogół poprawnie interpretuje materiał rzeczowy; trafnie dobiera materiał rzeczowy
prezentuje podstawowe zagadnienia w związku z tematem (rozumie temat);
podejmuje częściowo udaną argumentację;
poprawnie odtwarza interpretacje, sądy, opinie;
formułuje na ogół poprawne wnioski
wykorzystuje materiał pomocniczy (o ile temat tego wymaga)
1 buduje wypowiedź na ogół uporządkowaną i spójną (dopuszczalne zachwiania logicznego ciągu lub proporcji poszczególnych części wypowiedzi) 1 formułuje na ogół adekwatne do pytań i poprawne merytorycznie odpowiedzi, wykorzystując przygotowaną bibliografię i/lub materiały pomocnicze
2 przestrzega zasad poprawności właściwych dla języka mówionego w zakresie: ortofonii, fleksji, leksyki, frazeologii, składni (dopuszczalne usterki językowe) posługuje się stylem komunikatywnym, stosownym do sytuacji (dopuszczalna
schematyczność), wystarczającym słownictwem
posługuje się terminologią specjalistyczna w zakresie niezbędnym do realizacji tematu
2 zna i rozumie materiał rzeczowy, poprawnie go interpretuje, wykorzystując podstawowe konteksty (o ile temat tego wymaga) wykorzystuje w funkcji argumentacyjnej trafnie dobrany materiał rzeczowy (selekcjonuje materiał)
prezentuje zagadnienia w ścisłym związku z tematem (rozumie temat)
jasno formułuje główną myśl wypowiedzi i trafnie dobiera argumenty
formułuje wnioski, sądy i opinie
funkcjonalnie wykorzystuje materiał pomocniczy (o ile temat tego wymaga)
2 formułuje na ogół adekwatne do pytań i poprawne merytorycznie odpowiedzi, wykorzystując przygotowaną bibliografię i/lub materiały pomocnicze uzasadnia własne stanowisko (rozumie stanowisko rozmówcy); uczestniczy w rozmowie
dostosowuje do pytania stopień szczegółowości (ogólności) odpowiedzi
2formułuje na ogół adekwatne do pytań i poprawne merytorycznie odpowiedzi, wykorzystując przygotowaną bibliografię i/lub materiały pomocnicze
uzasadnia własne stanowisko (rozumie stanowisko rozmówcy); uczestniczy w rozmowie
dostosowuje do pytania stopień szczegółowości (ogólności) odpowiedzi
5przestrzega zasad poprawności właściwych dla języka mówionego w zakresie: ortofonii, fleksji, leksyki, frazeologii, składni (dopuszczalne usterki językowe) posługuje się komunikatywnym, stosownym do sytuacji stylem
posługuje się słownictwem stosownym i zróżnicowanym
przestrzega zasad etykiety językowej
posługuje się terminologią właściwą do realizacji tematu
stosuje środki językowe typowe dla rozmowy
4 przestrzega zasad poprawności właściwych dla języka mówionego w zakresie: ortofonii, fleksji, leksyki, frazeologii, składni posługuje się komunikatywnym, stosownym do sytuacji stylem; bogatym słownictwem
przestrzega zasad etykiety językowej
posługuje się terminologią specjalistyczną
stosuje środki językowe typowe dla rozmowy
6 zna i rozumie wybrany materiał, wnikliwie go interpretuje, przywołując różnorodne konteksty wykorzystuje w funkcji argumentacyjnej trafnie dobrany materiał (selekcjonuje materiał)
prezentuje zagadnienia w ścisłym związku z tematem (rozumie temat)
formułuje i rozwiązuje problemy badawcze, hierarchizuje argumenty
formułuje wnioski, sądy i opinie, wartościuje, uogólnia, syntetyzuje
funkcjonalnie wykorzystuje materiał pomocniczy (o ile temat tego wymaga)
3 formułuje na ogół adekwatne do pytań i poprawne merytorycznie odpowiedzi, wykorzystując przygotowaną bibliografię i/lub materiały pomocnicze przekonująco uzasadnia własne stanowisko (rozumie stanowisko rozmówcy), swobodnie uczestniczy w rozmowie
dostosowuje do pytania stopień szczegółowości (ogólności) odpowiedzi
7 przestrzega zasad poprawności właściwych dla języka mówionego w zakresie: ortofonii, fleksji, leksyki, frazeologii, składni posługuje się stylem stosownym do sytuacji, komunikatywnym, o wyraźnych cechach indywidualnych
przestrzega zasad etykiety językowej
posługuje się bogatym słownictwem,
posługuje się bogatą terminologią (unikając pseudonaukowości)
swobodnie stosuje środki językowe typowe dla rozmowy
8 Punkty przyznaje się za całość opisaną na danym poziomie, nie przyznaje się punktów cząstkowych. Wytłuszczone zostały kryteria, które zdający musi spełnić, aby uzyskać liczbę punktów z danego poziomu. Jeśli wypowiedź zdającego nie spełnia kryteriów opisanych na poziomie I, nie przyznaje się punktów. Wypowiedź zdającego może być oceniona np. tak: za sposób realizacji tematu – 3pkt, za kompozycję wypowiedzi – 2pkt, za rozmowę – 5pkt, za język – 8pkt, razem 18pkt na 20 możliwych do uzyskania.
Opracowano na podstawie "Aneksu" do egzaminu maturalnego wydanego przez CKE
-
Kryteria oceny prezentacji maturalnej
Kryteria oceny prezentacji maturalnej na ustnej maturze z języka polskiego
Pamiętaj, że oprócz prezentacji egzamin maturalny składa się jeszcze z rozmowy, w czasie której jest również oceniana umiejętność posługiwania się odmianą mówioną języka polskiego.
PREZENTACJA MATURALNA
REALIZACJA TEMATU
Maturzysta:
pkt KOMPOZYCJA WYPOWIEDZI
Maturzysta:
pkt zna, rozumie i na ogół poprawnie interpretuje materiał rzeczowy; trafnie dobiera materiał rzeczowy
prezentuje podstawowe zagadnienia w związku z tematem (rozumie temat);
podejmuje częściowo udaną argumentację;
poprawnie odtwarza interpretacje, sądy, opinie;
formułuje na ogół poprawne wnioski
wykorzystuje materiał pomocniczy (o ile temat tego wymaga)
1 buduje wypowiedź na ogół uporządkowaną i spójną (dopuszczalne zachwiania logicznego ciągu lub proporcji poszczególnych części wypowiedzi) 1 zna i rozumie materiał rzeczowy, poprawnie go interpretuje, wykorzystując podstawowe konteksty (o ile temat tego wymaga) wykorzystuje w funkcji argumentacyjnej trafnie dobrany materiał rzeczowy (selekcjonuje materiał)
prezentuje zagadnienia w ścisłym związku z tematem (rozumie temat)
jasno formułuje główną myśl wypowiedzi i trafnie dobiera argumenty
formułuje wnioski, sądy i opinie
funkcjonalnie wykorzystuje materiał pomocniczy (o ile temat tego wymaga)
2 formułuje na ogół adekwatne do pytań i poprawne merytorycznie odpowiedzi, wykorzystując przygotowaną bibliografię i/lub materiały pomocnicze uzasadnia własne stanowisko (rozumie stanowisko rozmówcy); uczestniczy w rozmowie
dostosowuje do pytania stopień szczegółowości (ogólności) odpowiedzi
3zna i rozumie wybrany materiał, wnikliwie go interpretuje, przywołując różnorodne konteksty wykorzystuje w funkcji argumentacyjnej trafnie dobrany materiał (selekcjonuje materiał)
prezentuje zagadnienia w ścisłym związku z tematem (rozumie temat)
formułuje i rozwiązuje problemy badawcze, hierarchizuje argumenty
formułuje wnioski, sądy i opinie, wartościuje, uogólnia, syntetyzuje
funkcjonalnie wykorzystuje materiał pomocniczy (o ile temat tego wymaga)
3 Punkty przyznaje się za całość opisaną na danym poziomie, nie przyznaje się punktów cząstkowych. Wytłuszczone zostały kryteria, które zdający musi spełnić, aby uzyskać liczbę punktów z danego poziomu. Jeśli wypowiedź zdającego nie spełnia kryteriów opisanych na poziomie I, nie przyznaje się punktów. Wypowiedź zdającego może być oceniona np. tak: za sposób realizacji tematu – 3pkt, za kompozycję wypowiedzi – 2pkt, za rozmowę – 5pkt, za język – 8pkt, razem 18pkt na 20 możliwych do uzyskania.
Opracowano na podstawie "Aneksu" do egzaminu maturalnego wydanego przez CKE
-
Kryteria oceny wypracowania maturalnego z polskiego
Kryteria oceny wypracowania maturalnego z języka polskiego
W sumie za pisemną maturę z języka polskiego możesz otrzymać 70 punktów (20 za test z czytania ze zrozumieniem + 50 za wypracowanie maturalne).
Strona 2 z 8