narrator

Przykładowe analizy i interpretacje dzieł epickich, fragmentów epiki. Jak analizować epikę? Opracowania lektur jednak znajdziesz w dziale WIEDZA.

Ignacy Rzecki - narrator w "Pamiętniku starego subiekta". "Lalka" B. Prusa

Ignacy Rzecki pisze pamiętnik „Dobrowolnie odcięty od natury i ludzi, utopiony w wartkim, ale ciasnym wirze sklepowych interesów, czuł coraz mocniej potrzebę wymiany myśli. A ponieważ jednym nie ufał, inni go nie chcieli słuchać, a Wokulskiego nie było, więc rozmawiał sam z sobą i - w największym sekrecie pisywał pamiętnik." - narrator pokazuje osamotnienie Rzeckiego i terapeutyczną funkcję pisania pamiętnika.

Narrator. "Lalka" Bolesława Prusa

"Lalka" - narracja

Pamiętaj, że w "Lalce" Bolesława Prusa narracja prowadzona jest przez dwóch narratorów:

1. pierwszosobowy - Ignacy Rzecki w "Pamiętniku starego subiekta" ({ln: Rzecki jako narrator ' Ignacy Rzecki - narrator w "Lalce"}) 
2. trzecioosobowy, realistyczny - typowy dla powieści pozytywistycznej.

Ten artykuł opisze głównego narratora w powieści Bolesława Prusa pt. "Lalka".

 Maria Konopnicka: Mendel Gdański - narracja w noweli

Narrator w "Mendlu Gdańskim" wypowiada się w 3. os. l. p., jest wszechwiedzący, ale wyraźnie rezygnuje z obiektywizmu - to efekt tendencyjności pozytywistycznego obrazka.

Gustaw Herling-Grudziński Inny świat - narracja, narrator

Celem artykułu jest wyjaśnienie, jak wygląda ukształtowanie narracji i języka narratora w "Innym świecie" Gustawa Herlinga- Grudzińskiego

Narracja w Opowiadaniach T. Borowskiego

Narrator, język narracji w Opowiadaniach Tadeusza Borowskiego realizują założenia narracji behawioralnej i są kluczowe dla zrozumienia całego cyklu.

Narracja w Panu Tadeuszu Adama Mickiewicza

Kreacja narracji w "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza polega na tym, że w tej romantycznej epopei występuje 2 narratorów. Przejścia między jednym typem narracji, a drugim są bardzo subtelne i nieomal niezauważalne:

Narracja i narrator w FerdydurkeWitolda Gombrowicza

Celem artykułu jest opisanie narracji i narratora "Ferdydurke". W Ferdydurke należy wyróżnić dwóch narratorów. Jeden pojawia się w trzech głównych częściach utworu (szkoła, Młodziakowie, Bolimowo), drugi w rozdziałach dygresyjnych.

Jak opisać narratora w utworze literackim?

Ponieważ niemożliwe jest całkowite rozdzielenie narratora i narracji. Artykuł ten wraz z tekstem: {ln: Narracja - jak opisać? ' Jak opisać narrację?} stanowi całość i podejmując się analizy narratora, bądź narracji dobrze jest znać oba teksty.

Kto to jest narrator?

to fikcyjna postać, która opowiada jakąś historię - opowiadacz. Snuje ona opowieść - narrację, w której mieszczą się: świat przedstawiony, wydarzenia, bohaterowie... Opisując narratora należy uwzględnić dwa podstawowe aspekty:

Stopień widoczności narratora

gramatyczne ujawnianie się

narracja autorska(trzecioosobowa) – narrator znajduje się na zewnątrz świata przedstawionego, różny jest tu stopień obiektywizmu. Jej formy:

• narracja auktorialna – przezroczysta, narrator pozostaje w ukryciu i zachowuje obiektywny dystans wobec opisywanych wydarzeń i świata, dając tym samym czytelnikowi możliwość własnej interpretacji.
• narracja personalna – pokazanie świata z perspektywy bohatera, bohaterów (tak jak oni go widzą)

narracja pamiętnikarska(pierwszoosobowa) narrator, opowiadając o zdarzeniach, w których uczestniczył lub których był świadkiem, wypowiada się w 1 os. lp. (może też czasem przyjmować formę 1 os. lm.) - jest więc jednocześnie i narratorem, i bohaterem powieści. Mogą w tym typie narracji występować elementy narracji zarówno auktorialnej, jak i personalnej

sytuacja narracyjna

informacja o sytuacji opowiadania, tzw. sytuacja narracyjna (Chodzi tu o przyczyny, dla których narrator opowiada swoją historię i okoliczności, które temu opowiadaniu towarzyszą; narracja może być również nieumotywowana)

obecność bezpośrednich zwrotów do czytelnika

komunikaty metajęzykowe

oceny i komentarze do świata przedstawionego i świata realnego

Pozycja narratora wobec świata

punkt widzenia

• wewnątrz świata przedstawionego,
• zewnętrzny

postawa narratora

• sprawozdawcza i informacyjna
• oceniająca i interpretacyjna
• dygresyjna

dystans wobec postaci 

• przezroczysty - obiektywna lub subiektywna,
• wartościujący - narracja spersonalizowana, uczestnicząca

konwencjonalny sposób przedstawienia postaci i świata:

• realizm (mimetyzm)
• behawioryzm
• naturalizm
• psychologizm
• kreacjonizm (fantastyka)

sposób udzielania głosu bohaterom (sposób przytaczania wypowiedzi postaci literackiej)

• mowa niezależna (oratio recta) to wypowiedź składniowo niezależna od osoby ją cytującej (narratora); jest ona wyraźnie wydzielona z narracji (np. myślnikiem); na ogół przybiera formę pierwszoosobową (lp. lub lm.); w mowie niezależnej utrzymane są dialogi.

• mowa pozornie zależna to wypowiedź innej postaci włączona w wypowiedź narratora; ma również formę trzecioosobową (jak narrator), pozwala autorowi na bezpośrednią ekspresję postaci literackiej, na pokazanie jej psychiki (myśli, emocji) „in vivo". Wskaźniki mowy pozornie zależnej:

• czasowniki nazywające mówienie, myślenie, odczuwanie
• forma gramatyczna i stylistyczna, która nie pasuje to wypowiedzi narratora, a odpowiada językowi i punktowi widzenia (perspektywie) postaci, której myśli są przytaczane (wówczas nie ma żadnego innego sygnału świadczącego, że nie są to słowa narratora)

• mowa zależna (oratio obliqua) to wypowiedź postaci literackiej przywołana przez narratora; składniowo jest zależna od narracji (stanowi zdanie podrzędne); narrator zdaje relację z tego co powiedział bohater.

dystans wobec zdarzeń

• czasowa odległość (uczestnictwo lubobserwacja bieżących wydarzeń, wspomnienie - restrospekcja, profetyzm)
• wartościowanie (np. subiektywizm, ironia, obiektywizm),
• zakres wiedzy o świecie przedstawionym (wszystkowiedzący lub nie mający wiedzy o świecie przedstawionym)
• zasada ograniczenia wiedzy i motywacji wiedzy o świecie przedstawionym (wiarygodny, niewiarygodny)
• wykorzystanie środków narracyjnych

Przykładowy opis narracji w powieści z XIX w.:

3 os. l. p., ukryty za ś. p., nieumotywowana wszechwiedza, jednolitość punktu widzenia, stały dystans poznawczy i moralistyczny wobec przedmiotu narracji

Bibliografia:

Analiza i interpretacja - bibliografia

Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata - narrator

Narrator w Mistrzu i Małgorzacie Michaiła Bułhakowa to postać mająca wiele oblicz. Zobacz też informację o Narracji w "Mistrzu i Małgorzacie" Michaiła Bułhakowa.

Tadeusz Borowski: Opowiadania. Tadek - charakterystyka z cytatami