pieśń

Baka Józef - "Poezje"

Zbiór odnośników do utworów zgromadzonych w dwóch tomikach poezji księdza Józefa Baki. Ciekawa, oryginalna, zabawna i poruszająca. Warto wiec po nią sięgnąć po lekcja języka polskiego...

Dziady 3. Pieśń zemsty - interpretacja

Pieśń bluźniercza Konrada

Artykuł zawiera interpretację pieśni zemsty zaśpiewanej przez Konrada w więzieniu w klasztorze Bazylianów w 1. scenie III części Dziadów Adama Mickiewicza. Ta pieśń spowodowała opętanie Konrada i jest pierwszym przejawem, że bohater ten wybrał drogę potępieńca.

Dziady 3. Pieśń zemsty - tekst

Pieśń bluźniercza Konrada

Artykuł zawiera tekst pieśni zemsty zaśpiewanej przez Konrada w więzieniu w klasztorze Bazylianów w 1. scenie III części Dziadów Adama Mickiewicza. Ta pieśń spowodowała opętanie Konrada i jest pierwszym przejawem, że bohater ten wybrał drogę potępieńca.

Dziady 3. Piosenka Jankowskiego

Piosenka Jankowskiego

Artykuł zawiera tekst piosenki (pieśń bluźnierczą) zaśpiewanej przez Jankowskiego w więzieniu w klasztorze Bazylianów w I scenie III części Dziadów Adama Mickiewicza. Ta pieśń spowodowała, że Konrad się zdenerwował i stanął w obronie Maryi.

Dziady 3. Piosenka Jankowskiego - interpretacja

Interpetacja Piosenki Jankowskiego

Artykuł zawiera interpretację piosenki Jankowskiego zaśpiewanej w więzieniu w klasztorze Bazylianów w I scenie III części Dziadów Adama Mickiewicza. Ta pieśń spowodowała, że Konrad się zdenerwował i stanął w obronie Maryi.

Dzieje Tristana i Izoldy

Dzieje Tristana i Izoldy oprac. J. Bedier

DZIECIĘCTWO TRISTANA

Zapewne nazwano by cię lepiej:

Piękna Młodości uśmiechnięta!

Gotfryd ze Strasburga

Panowie miłościwi, czy wola wasza usłyszeć piękną opowieść o miłości i śmierci? To rzecz o Tristanie i Izoldzie królowej. Słuchajcie, w jaki sposób w wielkiej radości, w wielkiej żałobie miłowali się, później zasię pomarli w tym samym dniu, on przez nią, ona przez niego.

Za dawnych czasów król Marek panował w królestwie Kornwalii. Dowiedziawszy się, iż nieprzyjaciele niepokoją go, Riwalen, król ziemi lońskiej, przebył morze, aby mu spieszyć z pomocą. Służył mu mieczem i radą nie gorzej od szczerego lennika i tak wiernie, iż Marek dał mu w nagrodę piękną Blancheflor, swą siostrę, którą król Riwalen miłował przedziwną miłością.

Pojął ją za żonę w klasztorze tyntagielskim. Ale ledwie ją zaślubił, doszła go wieść, iż dawny nieprzyjaciel, diuk Morgan, spadłszy na ziemię lońską pustoszy jego grody, pola i miasta. Riwalen narządził pośpiesznie okręty i powiódł Blancheflor, wówczas już brzemienną, ku swej dalekiej ziemi. Przybił do lądu naprzeciw zamku w Kanoel, powierzył królowę pieczy marszałka Rohałta, którego wszyscy dla jego wierności wołali pięknym mianem Rohałt Dzierżący Słowo; następnie zebrawszy baronów odjechał na wojnę.

Blancheflor czekała go długo. Niestety, nie miał wrócić. Pewnego dnia dowiedziała się, że diuk Morgan zabił go zdradą. Nie płakała po mężu; nikt nie usłyszał krzyku ani lamentu; ale członki jej stały się wątłe i słabe; dusza żądała pilnym pragnieniem wydostać się z ciała. Darmo Rohałt silił się pocieszyć.

- Królowo - mówił - nic się nie zyska przydając żałobę żałobie. Żali każdemu, kto się rodzi, nie jest pisane umierać? Niech Bóg przytuli umarłe, a ochrania żywe!...

Ale ona nie chciała słuchać. Trzy dni czekała, aż podąży za swym drogim panem. Czwartego dnia wydała na świat syna; za czym wziąwszy go w ramiona:

- Synu - rzekła - długo pragnęłam cię ujrzeć; i widzę najpiękniejszą istotę, jaką kiedykolwiek niewiasta nosiła w żywocie. Smutna zległam, smutne jest to pierwsze święto, które ci wyprawiam, z twojej przyczyny smutno mi jest umierać. Ze więc przybyłeś na ziemię przez smutek, imię twoje będzie Tristan.

Rzekłszy te słowa ucałowała go i, ucałowawszy, natychmiast umarła.

Rohałt Dzierżący Słowo przygarnął sierotę. Już ludzie diuka Morgana wdzierali się do zamku; w jakiż sposób Rohałt zdołałby długo wytrzymać bitwę? Słusznie powiadają: "Insza rzecz dzielność, insza szaleństwo", mus mu był zdać się na łaskę diuka Morgana. Ale z obawy, by Morgan nie zamordował Riwalenowego syna, marszałek podał go za własne dziecię i chował ze swymi.

kliknij, aby przeczytać całość znajdującą się w zbiorach PBI

Gałka Andrzej z Dobczyna - "Pieśń o Wiklefie"

ANDRZEJA GAŁKI Z DOBCZYNA PIEŚŃ O WIKLEFIE

Lachowie, Niemcowie,
wszystcy językowie,
wątpicie li w mowie
i wszemu pisma słowie,
Wiklef prawdę powie.

Fragment pochodzi ze strony, na której znajdziesz ciąg dalszy:
BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE

Interpretacja porównawcza: Pieśń XXV, Drogi kąciku porad*

Język polski. Matura 2015. Poziom rozszerzony. Wypowiedź argumentacyjna - interpretacja porównawcza utworów literackich.

Artykuł zawiera opracowane przez CKE i OKE przykładowe zadanie, składające się z tematu i fragmentu tekstu, które mogłoby się pojawić na maturze z języka polskiego od 2015 roku. Uczeń ma na jego podstawie sporządzić wypowiedź argumentacyjną. Znajdziesz tu również interpretację porównawczą 2 utworów poetyckich - przykład wypowiedzi argumentacyjnej.

Karpiński Franciszek - "Dumy i elegie"

Kolejny przejaw sentymentalnej postawy oświeceniowego poety jakim był Franciszek Karpiński, czyli "Dumy i elegie" napisane w języku polskim.

Karpiński Franciszek - "Pieśni nabożne"

Prawdziwy i nieomal kompletny zbiór pieśni nabożnych Franciszka Karpińskiego.

Franciszek Karpiński: Pieśni nabożne - tekst

Karpiński Franciszek jest autorem wielu doskonale znanych pieśni kościelny (w tym kolęd). Trwałość jego utworów świadczy o wielkiej sile jego słowa poetyckiego i w pewnym stopniu również o uniwersalności przedstawianych w tych tekstach prawd.

Karpiński Franciszek - "Sielanki i wiersze miłosne"

W szkole na języku polskim poznaje się Franciszka Karpińskiego jako wybitnego przedstawiciela sentymentalizmu, czyli oświeceniowego nurtu zwiastującego nową epokę. Oto teksty, które w największym stopniu pozwalają na taką opinię.

SIELANKI I WIERSZE MIŁOSNE
DO JUSTYNY. TĘSKNOŚĆ NA WIOSNĘ	Już tyle razy słońce wracało...
POŻEGNANIE Z LINDORĄ W GÓRACH	Pódźmy na koniec smutnego Kluczowa.
ROZSTANIE SIĘ MEDONA	Rzucając trzodę i dawne koszary,
KORYDON SMUTNY NA ŚMIERĆ PALMIRY	Korydon dopadł pożądanej ciszy,
LAURA I FILON	Już miesiąc zeszedł, psy się uśpiły,
PASTERZ DO OWIECZKI STRACONEJ	Na te bezdroża, owco ulubiona,
NICE DO NIESTATECZNEGO	Już wiosna kończy odmiany,
DO MOTYLA	O jakież skrzydełka jego!
DO SKOWRONKA	Skowronku, cóż cię tak rano zbudziło?
PIEŚN PASTERSKA DO ZOSI	W Zosi wszystkie me żądze,
MAZUREK	Dobranoc, Jacenta,
PRZYPOMNIENIE DAWNEJ MIŁOŚCI	Potok płynie doliną,
PIEŚŃ MAZURSKA	Dla hożej swojej żony...
SZCZĘŚCIE PRZY DORYDZIE	Kiedy ja usiędę koło mej Dorydy,
DO MOJEJ PRZYSZŁEJ	Ty, co mym będziesz przywarom ulegać...
JUŻ JA NIE TEN	Lata moje ustąpiły,

Spis pochodzi ze strony:

BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE

Kim był wajdelota, czym była pieśń? - Konrad Wallenrod

Konspekt (scenariusz) lekcji języka polskiego

Szkoła: ZS nr 6 w Jastrzębiu Zdroju
Klasa: II B
Przedmiot: język polski
Prowadzący: Arkadiusz Żmij – nauczyciel kontraktowy
Program: Między tekstami
Temat lekcji: Kim był wajdelota, czym była pieśń?
Cele lekcji:
1. ogólny: budowanie wiedzy o romantyzmie
2. cele szczegółowe:
  - uczeń potrafi wyjaśnić jaką rolę przypisują romantycy pieśni gminnej (literaturze) i łączyć ją z pojęciem tożsamości narodowej
  - rozumieć nowe – romantyczne stanowisko w kwestii narodu polskiego
  - uczeń potrafi opisać cechy pieśni gminnej
  - uczeń zna, rozumie i poprawnie stosuje pojęcia: arka przymierza, wajdelota, pieśń/wieść gminna
Metody dydaktyczne:
1. analizy i interpretacji
2. pracy w grupach metodą kart pracy
3. heurezy
Środki dydaktyczne:
1. Podręcznik (fragment pieśni Wajdeloty o wieści gminnej),
2. "Biblia Tysiąclecia"
3. „Słownik mitów i tradycji kultury” Władysława Kopalińskiego
Formy pracy:
1. zbiorowa
2. wykładu
Bibliografia:
1. T. Renk, T. Witkowska: Między tekstami, język polski, poradnik dla nauczyciela cz.3, Gdańsk: GWP, 2004 r.
2. S. Rosiek, E. Nawrocka, B. Oleksewicz, G. Tomaszewska: Między tekstami, język polski, poradnik dla nauczyciela cz.3, Gdańsk: GWP, 2004 r.

Konspekt właściwy:

I Ogniwo wstępne: ok. 7'

-etap organizacyjny

-stworzenie sytuacji problemowej:

Krótkie przypomnienie podstawowych informacji o „Konradzie Wallenrodzie” Adama Mickiewicza. (cena spiskowania, makiawelizm, symbolika sceny śmierci, walka A. Mickiewicza z cenzurą)
Czym jest pieśń w Wielkiej Improwizacji?

II Ogniwo centralne

Podział klasy na grupy zadaniowe i rozdanie kart pracy.
Praca w grupach ok. 10'
1. G1 – Słownikowe znaczenie „arki przymierza”
  1. Odnajdź w termin „arka przymierza” w „Słowniku mitów i tradycji kultury” Władysława Kopalińskiego
  2. przeczytaj fragment „Konrada Wallenroda” A. Mickiewicza z podręcznika i dokonaj szkicowej analizy interpretacji
  3. kontroluj poprawność prezentacji poszczególnych grup
2. G2 – Kontekst Biblijny
  1. analiza fragmentów Biblii zawierających frazę „arka przymierza”: K. Sędziów 20:24-30; 1. K. Samuela 4:2-7
  2. czym jest tu „arka przymierza”? Jaką funkcję pełni w społeczeństwie?
  3. przeczytaj fragment Konrada Wallenroda z podręcznika
3. G3 – Arka przymierza w „Konradzie Wallenrodzie” A. Mickiewicza
  1. jak rozumiana jest tu „arka przymierza”
  2. wynotuj jej cechy
  3. określ jaką rolę ma spełnić „arka przymierza”
  4. przeczytaj cały fragment „Konrada Wallenroda” A. Mickiewicza z podręcznika
4. G4 – Kim byli wajdeloci?
  1. przeczytaj definicję Kazimierza Władysława Wojcickiego i odnajdź w niej funkcje jakie pełnili w społeczeństwie litewskim wajdeloci
  2. Kto w „Konradzie Wallenrodzie” jest wajdelotą?
  3. Przeczytaj cały fragment „Konrada Wallenroda” A. Mickiewicza z podręcznika
5. G5 – Pieśń gminna strofy 1-3
  1. co dają porównania pieśni gminnej do Arki przymierza, Archanioła, apostrofy i jaką funkcję pełnią?
  2. wynotuj cechy pieśni gminnej
  3. Przeczytaj cały fragment „Konrada Wallenroda” A. Mickiewicza z podręcznika
6. G6 – Pieśń gminna strofy 4-5
  1. kto ją wykonuje w przedostatniej strofie? Dlaczego? Kim są „ojcowie bezdzietni”?
  2. Jaki efekt uzyskuje poeta porównując w ostatniej strofie pieśń gminną do trąby archanioła?
  3. Przeczytaj cały fragment „Konrada Wallenroda” A. Mickiewicza z podręcznika
Prezentacja wniosków (maksymalnie pięciominutowe wystąpienia) ok. 25'

III Ogniwo końcowe:

Wnioski ogólne, które mają odpowiedzieć na pytania:

Kto wg romantyków stanowi naród polski? Jak było do tej pory?
Co (zdaniem romantyków) jest źródłem tożsamości narodowej Polaków?
Czy zdaniem A. Mickiewicza Polska przetrwa mimo że spłonęła i obróciła się w ruinę?
***Przeanalizujcie również drzeworyt zamieszony w podręczniku.

Kochanowski Jan - "Pieśń Świętojańska o Sobótce"

Jan Kochanowski
Pieśń Świętojańska o Sobótce

Gdy słońce Raka zagrzewa,
A słowik więcej nie spiewa,
Sobótkę, jako czas niesie,
Zapalono w Czarnym Lesie.

Tam goście, tam i domowi
Sypali się ku ogniowi;
Bąki za raz troje graty
A sady się sprzeciwiały.

Fragment pochodzi ze strony na której znajdziesz ciąg dalszy:
BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE

Kochanowski Jan - "Pieśni"

Jan Kochanowski Pieśni - tekst

Teksty Pieśni Jana Kochanowskiego.

Nikomu, albo raczej wszytkim, swoje księgi
Daję. By kto nie mniemał (strach to bowiem tęgi),
Że za to trzeba co dać, wszyscy darmo miejcie.
O drukarzu nie mówię, z tym się zrozumiejcie.

KSIĘGI PIERWSZE	KSIĘGI WTÓRE
PIEŚŃ I	PIEŚŃ I
Byś wszystko złoto posiadł, które - powiadają -	Przeciwne chmury słońce nam zakryły...
PIEŚŃ II	PIEŚŃ II
Serce roście patrząc na te czasy!	Nie dbam, aby zimne skały...
PIEŚŃ III	PIEŚŃ III
Dzbanie mój pisany,	Nie wierz Fortunie, co siedzisz wysoko;
PIEŚŃ IV	PIEŚŃ IV
Złota to strzała i krom wszego jadu była,	W twardej kamiennej wieży i za troistymi...
PIEŚŃ V	PIEŚŃ V
Kto ma swego chleba,	Wieczna sromota i nienagrodzona...
PIEŚŃ VI	PIEŚŃ VI
Acz mię twa droga, miła, barzo boli,	Królewno lutnie złotej i rymów pociesznych,
PIEŚŃ VII	PIEŚŃ VII
Trudna rada w tej mierze: przyjdzie się rozjechać,	Słońce pali, a ziemia idzie w popiół prawie,
PIEŚŃ VIII	PIEŚŃ VIII
Gdzieśkolwiek jest, Bożeć, pośli dobrą godzinę!	Nie frasuj sobie, Mikołaju, głowy,
PIEŚŃ IX	PIEŚŃ IX
Chcemy sobie być radzi?	Nie porzucaj nadzieje,
PIEŚŃ X	PIEŚŃ X
Kto mi dał skrzydła, kto mię odział pióry...	Może kto ręką sławy dostać w boju,
PIEŚŃ XI	PIEŚŃ XI
Stronisz przede mną, Neto nietykana,	Stateczny umysł pamiętaj zachować,
PIEŚŃ XII	PIEŚŃ XII
Muszę wyznać, bo się już nie masz na co chować:	Nie masz, i po drugi raz nie masz wątpliwości,
PIEŚŃ XIII	PIEŚŃ XIII
O piękna nocy nad zwyczaj tych czasów,	Panu dzięki oddawajmy,
PIEŚŃ XIV	PIEŚŃ XIV
Patrzaj, jako śnieg po górach się bieli,	Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie,
PIEŚŃ XV	PIEŚŃ XV
Nie za staraniem ani prze mą sprawę,	Nie zawżdy Apollo strzela,
PIEŚŃ XVI	PIEŚŃ XVI
Królom moc na poddane i zwierzchność dana,	Nic po tych zbytnich potrawach; nic po tym...
PIEŚŃ XVII	PIEŚŃ XVII
Słońce już padło, ciemna noc nadchodzi,	Niegodzien tego ten świat zawikłany,
PIEŚŃ XVIII	PIEŚŃ XVIII
Czołem za cześć, łaskawy mój panie sąsiedzie,	Ucieszna lutni, w której słodkie strony...
PIEŚŃ XIX	PIEŚŃ XIX
Żal mi cię, niebogo,	Jest kto, co by wzgardziwszy te doczesne rzeczy...
PIEŚŃ XX	PIEŚŃ XX
Miło szaleć, kiedy czas po temu,	Jaką, rozumiesz, zazdrość zjednałeś sobie,
PIEŚŃ XXI	PIEŚŃ XXI
Ty spisz, a ja sam na dworze...	Srogie łańcuchy na swym sercu czuję;
PIEŚŃ XXII	PIEŚŃ XXII
Rozumie mój, prózno się masz frasować:	Proszę, jesli się z tobą co śpiewało,
PIEŚŃ XXIII	PIEŚŃ XXIII
Nieźle czasem zamilczeć, co człowieka boli,	Nie zawżdy, piękna Zofija,
PIEŚŃ XXIV	PIEŚŃ XXIV
Zegar, słyszę, wybija,	Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony...
PIEŚŃ XXV	PIEŚŃ XXV
Użałuj się, kto dobry, a potłucz zawiasy	Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary?

Fragment i spis pochodzi ze strony:
BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE

Krasicki Ignacy - "Antymonachomachia"

Ignacy Krasicki "Antymonachomachia"

To kolejny po "Monachomachii" poemat heroikomiczny, który w zamyśle krytyki mial być odwołaniem swego pierwozoru. Za sprawą geniuszu i odwagi autora w istocie rzeczy staje się jednak kolejnym ciosem wymierzonym w kler i bezlitośnie obnażającym słabości ówczesnego Kościoła. Niestety, o tym dziele na języku polskim już się raczej nie mówi, a szkoda...

PLAN ANTYMONACHOMACHII

PIEŚŃ PIERWSZA

PIEŚŃ DRUGA

PIEŚŃ TRZECIA

PIEŚŃ CZWARTA

PIEŚŃ PIĄTA

PIEŚŃ SZÓSTA

Spis pochodzi ze strony:
BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE

Krasicki Ignacy - "Monachomachia"

Ignacy Krasicki "Monachomachia"

Ten (poznawany na jezyku polskim) oświeceniowy poemat heroikomiczny napisany przez XBW (Księcia Biskupa Warmińskiego) został wydrukowany wbrew woli autora (dlaczego? - przeczytaj, choć fragment, a bedzie to dla Ciebie oczywiste!) i stał sie przyczyną potężnej fali krytyki wobec Krasickiego (zmuszono go, by napisał kolejny tekst, w którym to wszystko odwoła, czyli Antymonchomachię. Jest on jednocześnie świadectwem otwartości oświeceniowych umysłów i gotowości do krytyki i naprawy nawet takiej instytucji jak Kościół...

PIEŚŃ PIERWSZA

PIEŚŃ DRUGA

PIEŚŃ TRZECIA

PIEŚŃ CZWARTA

PIEŚŃ PIĄTA

PIEŚŃ SZÓSTA

Spis pochodzi ze strony:
BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE

Pieśń o Rolandzie

Autor nieznany

Pieśń słoneczna albo pochwała stworzeń

Pieśń słoneczna albo
pochwała stworzeń

¹Najwyższy, wszechmogący, dobry Panie,
Twoja jest sława, chwała i cześć,
i wszelkie błogosławieństwo (por. Ap 4, 9. 11).
²Tobie jednemu, Najwyższy, one przystoją
i żaden człowiek nie jest godny wymówić Twego Imienia
³Pochwalony bądź, Panie mój,
ze wszystkimi Twymi stworzeniami (por. Tb 8, 7),
szczególnie z panem bratem słońcem,
przez które staje się dzień i nas przez nie oświecasz.
⁴I ono jest piękne i świecące wielkim blaskiem:
Twoim, Najwyższy jest wyobrażeniem.

Ciąg dalszy znajdziesz na stronie, z której pochodzi ten fragment:
http://www.ofmconv.pl/Franciszek/modl007.html

Racje Rolanda - Pieśń o Rolandzie

Racje Rolanda

Czy Roland postąpił słusznie? Jakie alternatywy miał do wyboru Roland?

Celem tego opracowania w postaci tabeli jest ukazanie trudności wyboru rycerza hrabiego Rolanda oraz wskazanie alternatyw wraz z ich konsekwencjami dla bohatera i świata, w którym żył.