sielanka

W szkole na języku polskim poznaje się Franciszka Karpińskiego jako wybitnego przedstawiciela sentymentalizmu, czyli oświeceniowego nurtu zwiastującego nową epokę. Oto teksty, które w największym stopniu pozwalają na taką opinię.

Spis pochodzi ze strony:

Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Melodia mgieł nocnych 

(Nad Czarnym Stawem Gąsienicowym)

Cicho, cicho, nie budźmy śpiącej wody w kotlinie,
lekko z wiatrem pląsajmy po przestworów głębinie…
Okręcajmy się wstęgą naokoło księżyca,
co nam ciała przezrocze tęczą blasków nasyca,
i wchłaniajmy potoków szmer, co toną w jeziorze,
i limb szumy powiewne, i w smrekowym szept borze,
pijmy kwiatów woń rzeźwą, co na zboczach gór kwitną,
dźwięczne, barwne i wonne, w głąb wzlatujmy błękitną.
Cicho, cicho, nie budźmy śpiącej wody w kotlinie,
lekko z wiatrem pląsajmy po przestworów głębinie…
Oto gwiazdę, co spada, lećmy chwycić w ramiona,
lećmy, lećmy ją żegnać, zanim spadnie i skona,
puchem mlecza się bawmy i ćmy błoną przezroczą,
i sów pierzem puszystym, co w powietrzu krąg toczą,
nietoperza ścigajmy, co po cichu tak leci,
jak my same, i w nikłe oplątajmy go sieci,
z szczytu na szczyt przerzućmy się jak mosty wiszące,
gwiazd promienie przybiją do skał mostów tych końce,
a wiatr na nich na chwilę uciszony odpocznie,
nim je zerwie i w pląsy pogoni nas skocznie…

Źródło:

Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Melodia mgieł nocnych (Nad Czarnym Stawem Gąsienicowym), [w:] tegoż, Poezje, Warszawa 1980, s. 230.

I. DAFNISKozy; ucieszne kozy, ma trzodo jedyna!

II. WESELETyrsis:Powiedz nam, Morson - wszak to za pochwałę dają,

III. SILENUSPrzedsię wy, leśne Muzy, przedsię w pieśni swoje!

IV. KOSARZEMiłko:Kosarzu, robotniku dobry, co-ć się stało?

V. BABYAlkon:I tak-li nasza Nice na swe stare lata...

VI. MOPSUSMopsus:W południe, kiedy słońce nagorętsze pali,

VII. ALKONStarzec Alkon, ostatniej w leciech doźrzałości,

VIII. DZIEWKADafnis:Piękna była Helena, co się Parysowi...

IX. KIERMASZTyrsis:To z kiermaszu, Menalka?

X. WIERZBYNais:Stojąc nad cichym Purem, Nais żałościwa...

XI. ŚLUBPięknego Sieniawskiego cne Muzy chowały...

XII. KOŁACZEPanny:Sroczka krzekce na płocie, będą goście nowi.

XIII. ZALOTNICYMopsus: Przyjdzie-li ten czas kiedy, że ja swe zabawy...

XIV. POMARLICAPańko:Co się dzieje, Wontonie, że cię nie widamy...

XV. CZARYŻona:Już to trzecia noc, jako doma nie masz mego,

XVI. ORFEUSMenalkas:Nie zawżdy, o Licyda, nie zawżdy do gałek!

XVII. PASTUSZYSoboń:Symichu, co urzędnik wczora mówił z wami?

XVIII.  ŻEŃCYOluchna:Już południe przychodzi, a my jeszcze żniemy.

XIX. ROCZNICADziś rocznica przychodzi, jakeśmy schowali...

XX. EPITALAMIUM HELENYKiedy piękną Helenę Atryda pojmował,

Spis pochodzi ze strony: http://monika.univ.gda.pl/

Wieś. Motyw wsi, motywy rustykalne w literaturze, malarstwie, filmie i muzyce

W kulturze europejskiej wieś zajmuje ważne miejsce. Dowodzi tego ogromna liczba tekstów kultury podejmująca tematykę rustykalną (motywy rustykalne), czyli wiejską. Zarówno w sztuce jak i w literaturze można spotkać dwa podstawowe ujęcia wsi. Z jednej strony pisarze, malarze, filmowcy poddają wieś idealizacji, mitologizacji, przedstawiając ją jako idyllę, arkadię, sielankę, często przy tym korzystając z konwencji wspomnienia. Jednocześnie jednak przedstawiają wieś w sposób realistyczny czy wręcz naturalistyczny. Poniżej znajdziesz wybrane przykłady realizacji motywu wsi w literaturze, malarstwie i filmie.