zbrodnia

Kain i Abel – historia biblijna

Kain i Abel – plan wydarzeń, bohaterowie, motywy, konteksty i interpretacja. Nawiązania literackie i kulturowe pomagają utrwalić materiał do matury.

Makbet Wiliama Szekspira jako studium zbrodni i uniwersalna opowieść o człowieku

Makbet pochodził z zacnego rodu, odznaczał się licznymi cnotami, które winien posiadać zacny rycerz i dowódca. Nie obce mu było poświęcenie się dla dobra narodu i ojczyzny. Lecz metamorfoza głównego bohatera jaka pojawia z akcją rozdziela go na dwie kompletnie różniące się strony, tą dobrą i złą.

Dobra wspomina mu o moralności i etyce człowieka. Natomiast ta druga zachęca go do zdobycia tronu, a co za tym idzie sławy. Bohater tytułowy, dowódca wojsk króla Dunkana, tan Glamis i Kawdoru, królobójca i na końcu król Szkocji. Jego dobroć i honor rycerski zostaje zniszczony poprzez chęć władzy. Nadużycie zaufania przyjaciół, fałszywość, nieustanne kłamstwa... wszystko co dobre w Makbecie zostało zastąpione powyżej wymienionymi cechami, które w pełni zapanowały umysłem Makbeta.

Plejada wzorcowych cech naszego bohatera nie wskazuje na zdolność skrzywdzenia kogokolwiek i popełnienia jakiejkolwiek zbrodni.

Wraz z momentem kiedy słyszy przepowiednię czarownic i spełnieniu się jej pierwszej części, wierzy że zostanie królem Szkocji. Daje mu to wiele do myślenia, a kolejne sytuacje które potwierdzają prawdopodobieństwo spełnienia się owej wróżby, sprawiają iż ambicja bierze górę nad honorem. Opowiada żonie o zaistniałej sytuacji, która przekonuje go do popełnienia zbrodni. Makbet z zimną krwią zabija Dunakana. Tragizm postaci: świadomość okrucieństwa i niechęć do tego oraz wewnętrzne zagubienie.  Po mordzie rośnie w siły, jest zdeterminowany i gotowy do kolejnych zabójstw. Dotąd odwaga wypełniona uczciwością, zamienia się w niepohamowaną grę zbrodni. Zaskakujący jest fakt, że uważa się za niewinnego, skrytobójstwo staje się dla niego honorową walką z wrogiem.

Makbet usuwa z drogi kolejne osoby, które utrudniłyby mu dojście na tron. Aby, być królem traci ostatki swojej godności i moralności.

Do metamorfozy głównego bohatera, przyczyniły się osoby postronne. W głównej mierze jego żona oraz czarownice, które obiecały mu „gruszki na wierzbie”.

Lady Makbet która słynąca z przebiegłości, pokierowała mężem jak marionetką nie zważając na skutki zaplanowanego morderstwa. To ona była jego ostoją i w niej pokładał nadzieję, było to dla niego wyjątkowe, dlatego umocniło go to o słuszności tego czynu.

Dobroduszne czarownice które powiedziały mu o przepowiedni, rozwijają w nim ambicję i chęć osiągnięcia celu. To one były pośrednikiem tych mordów i to one przyczyniły się w głównej mierze do upadku Makbeta.

Makbet był dwiema duszami. Jedna dusza była dobra, a druga zła. Słabość i pycha zapoczątkowały chęć zdobycia korony. Przed popełnieniem zbrodni szarga nim honor i moralność, lecz bezlitosna małżonka pomaga mu szybko je rozwiać.

Może się wydawać, że to Lady Makbet spowodowała upadek bohatera... w końcu to ona zaplanowała i namówiła go do morderstwa króla, jednak gdyby głębiej zastanowić się nad tym problemem doszlibyśmy do wniosku iż to sam Makbet jest winien. Miał swój rozum a mimo to dał namówić się na ten godny potępienie czyn. Był zbyt słaby, aby przeciwstawić się swojej żądzy. Poniósł klęskę, ponieważ pozwoliła mu na to jego bezmyślność. Pozwolił sobą zawładnąć.. najpierw czarownicą, potem żonie która, aby zostać królową posłużyła się swoim mężem. Makbet był świadomy tego, że łamie kodeks rycerski, ale mimo to zabił króla dla własnej korzyści. Tak więc sam jest sobie winien bo gdyby nie pierwsze zabójstwo nie stoczyłby się niżej zabijając po kolei swoich przyjaciół.

Tragedia ta to opowieść o najpodlejszym upadku moralnym człowieka, który stoczył się do poziomu piekieł. Ze wzoru do naśladowania stał się człowiekiem godnym potępienia. Tak naprawdę sam przyczynił się do swojego upadku. Żona i wiedźmy był tylko postaciami postronnymi, które w pewien sposób pomogły mu „podjąć” decyzję. Makbet staczał się coraz niżej, tylko po to, aby zaspokoił swoją żądze władzy. Usprawiedliwiał sam siebie, uważając się za niewinnego. Ta sytuacja pokazuje jak słabo zna samego siebie i jak trudno oprzeć się pokusie, bo przecież wiele osób mając przed sobą takie perspektywy jak Makbet nie cofnęłyby się przed niczym, co oczywiście nie jest usprawiedliwieniem dla takiego postępowania.

Danaos, Ajgiptos - mit grecki 

Mit o Danaidach (plan wydarzeń), toposy literackie (motywy, tematy) oraz bohaterowie - z krótkim ich opisem, oto co znajdziesz w tym artykule. Znajdziesz tu plan wydarzeń mitu o Danaidach z mitologii greckiej został opracowany na podstawie "Mitologii" J. Parandowskiego i "Mitologii" Z. Kubiaka.

Mojżesz – Hebrajskie dziecko ocalone przed eksterminacją, wychowanek egipskiego dworu, zabójca i uchodźca, pasterz, niechętny posłaniec, a wreszcie przywódca Izraelitów.

Fiodor Dostojewski

Fiodor Dostojewski: Zbrodnia i kara - plan wydarzeń (szczegółowy)

Plan wydarzeń Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego ułożony według części powieści.

Test ze Zbrodni i kary

Zadanie maturalne: Wykorzystując swoją wiedzę o „Zbrodni i Karze” Fiodora Dostojewskiego, wnioski z analizy podanego fragmentu lektury oraz załączone informacje o filozofii Maxa Stirnera przedstaw dramat człowieka „uwiedzionego” przez fałszywą ideę oraz rolę „prawdziwej” idei w życiu jednostki.

Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego.

Zadanie maturalne: Dlaczego Raskolnikow zabił Alonę Iwanownę? Czy jego idea zbrodni usprawiedliwionej się potwierdziła? Odpowiedz na pytania, analizując załączone fragmenty powieści Fiodora Dostojewskiego Zbrodnia i kara oraz wykorzystując znajomość całego utworu.

Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego na poziomie podstawowym, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego były częściowo zadania maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego. Matura 2012

Zbrodnia. Motyw zbrodni w literaturze, malarstwie, filmie i muzyce

Przykładowa bibliografia, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę, której temat wykorzystuje motyw zbrodni w literaturze, malarstwie, filmie...