rozprawka

rozprawka

  • Przykład. Streszczenie logiczne rozprawki o negatywnym obrazie człowieka w Biblii

    Streszczenie logiczne rozprawki: Biblia ukazuje negatywny obraz człowieka

    Streszczenie logiczne rozprawki: Rozprawka. Biblia ukazuje negatywny obraz człowieka napisane na podstawie odtwórczego planu rozprawki - Plan rozprawki. Biblia ukazuje negatywny obraz człowieka. Napisane zgodnie z wytycznymi CKE i na podstawie artykułu: Jak napisać streszczenie logiczne?

    Biblia ukazuje nekatywny obraz człowieka – streszczenie logiczne

    Streszczenie – 40 słów:

    Autor uważa, że Biblia przedstawia człowieka przede wszystkim negatywnie. Od grzechu pierworodnego przez zbrodnię Kaina, potop, złotego cielca aż po zdradę Judasza ludzie ujawniają pychę, egoizm i słabość, dlatego potrzebują Boga, by powstrzymać zło w sobie i w świecie współczesnym.

    Streszczenie – 50 słów:

    Rozprawka ukazuje biblijny, pesymistyczny obraz człowieka. Historie Adama i Ewy, Kaina, pokolenia potopu, czcicieli złotego cielca, a także refleksje Koheleta oraz zdrada Judasza i zaparcie się Piotra dowodzą, że ludzie są chwiejni, grzeszni, egoistyczni i skłonni ranić innych, dlatego potrzebują Bożej łaski i świadomości winy, nawrócenia, pokory wobec własnych ograniczeń.

    Streszczenie – 60 słów:

    Autor rozprawki twierdzi, że Biblia przedstawia człowieka głównie w negatywnym świetle. Historie grzechu pierworodnego, Kaina i Abla, potopu, złotego cielca, obserwacje Koheleta oraz zdrada Judasza, zaparcie się Piotra i zmienność tłumu ujawniają ludzką pychę, zazdrość, tchórzostwo, egoizm oraz skłonność do przemocy. Człowiek potrzebuje Boga, aby ocalić siebie, uczyć się pokory, refleksji i odpowiedzialności za wybory w życiu, historii i społeczeństwie.

    Streszczenie logiczne do matury od 2014 r. zostało wprowadzone przez CKE. Później zastąpiono je notatką syntetyzującą, która jest trudniejszą formą niż streszczenie logiczne.

  • Przykład. Streszczenie logiczne rozprawki o pozytywnym obrazie człowieka w Biblii

    Streszczenie logiczne rozprawki o pozytywnym obrazie człowieka w Biblii

    Streszczenie logiczne rozprawki: Rozprawka. Biblia ukazuje pozytywny obraz człowieka napisane na podstawie odtwórczego planu rozprawki -Plan rozprawki. Biblia ukazuje pozytywny obraz człowieka. Napisane zgodnie z wytycznymi CKE i na podstawie artykułu: Jak napisać streszczenie logiczne?

    Biblia ukazuje pozytywny obraz człowieka – streszczenie logiczne

    Streszczenie – 40 słów:

    Autor dowodzi, że Biblia ukazuje człowieka pozytywnie. Człowiek stworzony jest na obraz Boga, obdarzony wolną wolą, zdolny do dobra, wiary i miłości. Biblijne postacie pokazują, że mimo grzechu może dojrzewać duchowo, odnajdywać nadzieję i wracać na drogę zbawienia i sens.

    Streszczenie – 50 słów:

    Autor rozprawki podkreśla, że Biblia ukazuje człowieka pozytywnie. Człowiek stworzony na obraz Boga zachowuje godność mimo grzechu. Historie Abrahama, Hioba, miłosiernego Samarytanina i syna marnotrawnego dowodzą, że jest zdolny do wiary, miłości, nawrócenia oraz duchowego dojrzewania w obliczu cierpienia, przemijania i marności świata. Kohelet uczy dystansu i wdzięczności za życie.

    Streszczenie – 60 słów:

    Autor dowodzi, że Biblia ukazuje człowieka w zasadniczo pozytywnym świetle. Człowiek, stworzony na obraz Boga i obdarzony wolną wolą, pozostaje zdolny do dobra mimo grzechu. Przykłady Abrahama, Hioba, miłosiernego Samarytanina, syna marnotrawnego i refleksje Koheleta pokazują, że poprzez wiarę, miłość, cierpliwość oraz nawrócenie człowiek dojrzewa duchowo, uczy się pokory i odnajduje sens życia w świecie cierpienia, przemijania, wyborów i pokus.

    Streszczenie logiczne do matury od 2014 r. zostało wprowadzone przez CKE. Później zastąpiono je notatką syntetyzującą, która jest trudniejszą formą niż streszczenie logiczne.

  • Przykład. Streszczenie logiczne rozprawki o stylach językowych

    Streszczenie logiczne rozprawki: Style językowe – polszczyzna jak szafka

    Streszczenie logiczne rozprawki: Rozprawka. Style językowe – polszczyzna jak szafka napisane na podstawie odtwórczego planu rozprawki - Plan rozprawki. Style językowe – polszczyzna. Napisane zgodnie z wytycznymi CKE i na podstawie artykułu: Jak napisać streszczenie logiczne?

    Style językowe – polszczyzna jak szafka – streszczenie logiczne

    Streszczenie – 40 słów:

    Tekst pokazuje, że polszczyzna ma różne style: potoczny, urzędowy, naukowy, publicystyczny i artystyczny. Każdy służy innym sytuacjom i celom komunikacji. Świadome dobieranie stylu pozwala mówić skuteczniej, pisać precyzyjniej, czytać uważniej, słuchać, unikać błędów stylistycznych oraz twórczo wykorzystywać możliwości polskiego języka.

    Streszczenie – 50 słów:

    Tekst wyjaśnia, czym są style językowe i pokazuje, że polszczyzna funkcjonuje w kilku odmianach: potocznej, urzędowej, naukowej, publicystycznej oraz artystycznej. Każdy styl ma własne cechy, funkcje i zadania komunikacyjne. Świadome przełączanie się między nimi ułatwia komunikację, pomaga unikać błędów, rozwija wrażliwość na język oraz kulturę codzienną, szkolną, medialną, literacką, społeczną.

    Streszczenie – 60 słów:

    Tekst przedstawia bogactwo stylów językowych w polszczyźnie: potocznego, urzędowego, naukowego, publicystycznego i artystycznego. Pokazuje, że każdy styl ma własne cechy, służy innym sytuacjom i spełnia określone funkcje komunikacyjne. Podkreśla znaczenie harmonii stylistycznej, unikania błędów oraz świadomego przełączania się między stylami, co rozwija wrażliwość, kreatywność, wyobraźnię i skuteczność porozumiewania się w różnych kontekstach życia codziennego, szkolnego, zawodowego, kulturalnego, rodzinnego, lokalnego, medialnego.

    Streszczenie logiczne do matury od 2014 r. zostało wprowadzone przez CKE. Później zastąpiono je notatką syntetyzującą, która jest trudniejszą formą niż streszczenie logiczne.

  • Rozprawka

    Matura od 2015 roku. Zadania na poziom rozszerzony zostały oznaczone *.

  • Rozprawka

    Wiedza o pisaniu rozprawki.

  • Rozprawka - jak pisać? - streszczenie

    Jak pisać rozprawkę z polskiego? - streszczenie

    Rozwinięcie tej wersji artykułu (pełną wersję) znajdziesz tu: Jak napisać dobrą rozprawkę?

    I Wstęp rozprawki

    • wyróżniaj wstęp, rozwinięcie i zakończenie (główne części rozprawki)
    • zaczynaj od ogólnych stwierdzeń stopniowo zawężając przedmiot rozważań do tematu
    • ustalenia definicyjne
    • określenie synonimiki
    • ustalenie kontekstów tematu rozprawki
      • filozoficzny
      • historyczny
      • biograficzny
      • historyczno-literacki
    • opis sceny
    • teza, którą stawiasz w rozprawce
    • streszczenie rozwinięcia

    II Rozwinięcie rozprawki

    • kompozycja rozprawki
      • układ alfabetyczny
      • chronologiczny
      • przyczynowo-skutkowy
      • problemowy
    • budowa akapitów w rozprawce
      • wprowadzenie
      • argument
      • dowody
      • wniosek cząstkowy
    • ilość akapitów w rozprawce

    III Zakończenie rozprawki

    • spróbuj sprowadzić wnioski cząstkowe do jednego wniosku ogólnego ściśle wiążącego się z postawioną w rozprawce tezą
    • postaraj się o kompletność wniosku
      • dokładnie przeanalizuj i opisz mechanizmy opisywanego w rozprawce zjawiska
      • w przypadku, gdy rozprawka wymaga porównania wskaż minimum dwa podobieństwa i dwie różnice
      • odpowiedz na pytanie: dlaczego tak się dzieje?
      • odpowiedz na pytanie: jakie są tego konsekwencje?
      • odnieś te spostrzeżenia do tematu
    • Wyraź własne zdanie, opinię, oceń postawy bohaterów

    Sugestie

    • Stosuj akapity wyraźnie wyróżnione graficznie wcięciem (możesz korzystać również z podakapitów)
    • Pisz krótkie zdania (dłuższe zwiększają ryzyko błędu składniowego)
    • Bądź zwięzły i konkretny, unikaj ogólników (jak to w rozprawce)
      • unikaj czasownika być
      • unikaj zaimków: który, to
      • stosuj imiesłowowe równoważniki zdań, zdania w nawiasach,
      • unikaj paralelizmów składniowych
    • Nie stosuj pojęć autotematycznych (akapit, argument, dowód, rozprawka)
    • Unikaj powtórzeń tych samych wyrazów w sąsiadujących zdaniach
    • Stosuj różne formuły rozpoczynające akapit i jednocześnie zwiększające spójność rozprawki
    • Stosuj różne formuły wprowadzające cytat
    • Stosuj różne formuły wprowadzające wnioski cząstkowe, wniosek ogólny
    • Zachowuj obiektywizm (cecha rozprawki)
    • Nie powtarzaj myśli – to poważny błąd
  • Rozprawka - poziom podstawowy

    Język polski. Pisemna matura od 2015 r. - rozprawka maturalna

    Wypracowanie (matura 2015) nie może liczyć mniej niż 250 słów. Jest ono alternatywą dla interpretacji tekstu poetyckiegow ramach wypowiedzi argumentacyjnej - drugiego zadania na pisemnej części matury z języka polskiego od 2015 r.

  • Rozprawka. Biblia ukazuje negatywny obraz człowieka

    Biblia ukazuje negatywny obraz człowieka

    Przykładowa rozprawka o negatywnym obrazie człowieka w Biblii. Napisana na podstawie planu: Plan rozprawki. Biblia ukazuje negatywny obraz człowieka. Możesz znaleźć też jej ćwiczenie notatki syntetyzującej z tym tekstem: Notatka syntetyzująca - ćwiczenie: Rola Biblii w życiu człowieka, Notatka syntetyzująca - ćwiczenie: Natura człowieka w Biblii.

    Biblia ukazuje negatywny obraz człowieka
    Biblia jest księgą, która od tysiącleci opisuje losy człowieka, jego relację z Bogiem i światem. To tekst nie tylko religijny, ale też głęboko filozoficzny — zadający pytania o sens życia, wolność i moralność. Choć ukazuje wiarę i miłosierdzie, równie często przedstawia człowieka jako istotę słabą, skłonną do grzechu i nieposłuszeństwa. Uważam, że Biblia pokazuje człowieka w sposób negatywny, jako istotę nieustannie upadającą, której słabość, pycha i egoizm prowadzą do cierpienia. Człowiek w biblijnym świecie potrzebuje Boga, bo sam z siebie nie potrafi oprzeć się złu.

    Już w pierwszej księdze Biblii, w opowieści o grzechu pierworodnym, człowiek okazuje się nieposłuszny swojemu Stwórcy. Adam i Ewa łamią Boży zakaz, kierując się ciekawością i pragnieniem władzy nad dobrem i złem. Ich czyn jest przejawem pychy i braku zaufania do Boga. W konsekwencji tracą raj, harmonię i nieśmiertelność. Ten epizod pokazuje, że człowiek jest słaby wobec pokusy i często wybiera zło, mimo że zna jego skutki. Biblijny upadek pierwszych ludzi symbolizuje naturę całej ludzkości — skłonność do grzechu, która wciąż powraca w kolejnych historiach.

    Kolejnym dowodem na negatywny obraz człowieka jest opowieść o Kainie i Ablu. Dwaj bracia składają ofiary Bogu, lecz tylko ofiara Abla zostaje przyjęta. Zazdrość Kaina przeradza się w nienawiść, a następnie w pierwszy w historii mord. Człowiek zabija brata, którego powinien kochać — z tego wynika, że zło tkwi głęboko w ludzkim sercu. Biblia ukazuje tu, jak uczucia takie jak zawiść czy gniew mogą zniszczyć więź między ludźmi i doprowadzić do tragedii. Kain, potępiony i odrzucony, staje się symbolem człowieka, który sam siebie oddala od Boga.

    Zło i zepsucie moralne ludzi doprowadzają także do katastrofy w opowieści o potopie. Według Księgi Rodzaju Bóg postanawia zniszczyć ziemię, ponieważ „zło człowieka było wielkie na ziemi”. To dramatyczny przykład konsekwencji ludzkiej grzeszności — ludzie odrzucili Boże prawo, żyli w przemocy i niesprawiedliwości. Jedynie Noe, człowiek sprawiedliwy, ocalał dzięki wierze i posłuszeństwu. Historia potopu jest przestrogą, że ludzka natura, gdy nie jest kierowana sumieniem, prowadzi do samozagłady. Pokazuje też, że Bóg karze zło, ale daje szansę na odnowę.

    Słabość człowieka ujawnia się również w Księdze Wyjścia, w epizodzie z kultem złotego cielca. Gdy Mojżesz przebywał na górze Synaj, otrzymując od Boga Dziesięć Przykazań, lud Izraela szybko zapomniał o przymierzu i stworzył sobie bożka z metalu. Mimo że doświadczyli wcześniej cudu wyjścia z Egiptu, ludzie zwątpili w Boga i oddali cześć własnemu dziełu. Ten czyn jest symbolem duchowej niestałości człowieka, jego skłonności do zapominania o dobru i ulegania pokusom materializmu. Biblia ukazuje w tym wydarzeniu, że człowiek często wybiera łatwą drogę — wiarę w to, co widzialne i wygodne — zamiast zaufania Bogu. Grzech bałwochwalstwa staje się obrazem ludzkiej niewierności i braku konsekwencji w wierze.

    Pesymistyczny, ale zarazem głęboko prawdziwy obraz człowieka przedstawia Księga Koheleta. Jej autor, mędrzec i obserwator świata, dochodzi do wniosku, że „wszystko jest marnością”. Człowiek w jego oczach jest bezsilny wobec przemijania, nie potrafi zapanować nad losem i często żyje bezrefleksyjnie, goniąc za zyskiem i przyjemnością. Kohelet dostrzega ludzką pychę i niesprawiedliwość: jedni cierpią mimo niewinności, inni prosperują mimo zła. Ten gorzki realizm nie wynika z braku wiary, lecz z głębokiego zrozumienia ludzkiej natury. Człowiek nie jest wszechmocny ani doskonały — jego życie pełne jest błędów, złości i rozczarowań.

    Wreszcie Nowy Testament także ukazuje słabość człowieka. Judasz zdradza Jezusa za trzydzieści srebrników, Piotr trzykrotnie się Go zapiera, a tłum, który jeszcze niedawno wołał „Hosanna!”, później krzyczy „Ukrzyżuj!”. Te wydarzenia dowodzą, że człowiek jest chwiejny, łatwo ulega lękowi i pokusie. Nawet najbliżsi uczniowie Jezusa nie potrafią zachować wierności. Biblia nie osądza ich wprost, ale przypomina, że każdy człowiek nosi w sobie skłonność do zdrady i tchórzostwa.

    Podsumowując, Biblia ukazuje człowieka przede wszystkim jako istotę słabą i grzeszną. Od Adama i Ewy po Judasza człowiek wciąż popełnia te same błędy: buntuje się przeciw Bogu, ulega pokusie, krzywdzi bliźnich. Choć Bóg nie przestaje go kochać, ludzka natura jawi się jako niedoskonała i nieustannie zagrożona złem. Ta wizja może wydawać się pesymistyczna, ale jest niezwykle cenna — uczy pokory, refleksji i odpowiedzialności. Znajomość Biblii pozwala zrozumieć, że słabość jest częścią ludzkiego losu, a świadomość zła może prowadzić do dobra. Dzięki temu lepiej rozumiemy samych siebie i świat, w którym żyjemy.


    Źródła:
    – https://cke.gov.pl/
    – Biblia - mapa myśli
     

  • Rozprawka. Biblia ukazuje pozytywny obraz człowieka

    Biblia ukazuje pozytywny obraz człowieka

    Przykładowa rozprawka pozytywnym obrazie człowieka w Biblii. Napisana na podstawie planu: Plan rozprawki. Biblia ukazuje pozytywny obraz człowieka. Możesz znaleźć też jej ćwiczenie notatki syntetyzującej z tym tekstem: Notatka syntetyzująca - ćwiczenie: Rola Biblii w życiu człowieka, Notatka syntetyzująca - ćwiczenie: Natura człowieka w Biblii.

    Biblia ukazuje pozytywny obraz człowieka
    Biblia, czyli święta księga chrześcijan, to nie tylko zbiór opowieści religijnych, ale również duchowy przewodnik, który od tysięcy lat pomaga ludziom rozumieć samych siebie i świat. To tekst, w którym Bóg objawia człowiekowi prawdę o jego naturze, powołaniu i godności. Choć przedstawia grzech, cierpienie i zwątpienie, ostatecznie ukazuje człowieka jako istotę zdolną do dobra, miłości i wiary. Uważam, że w Biblii człowiek przedstawiony jest w sposób pozytywny — jako stworzenie obdarzone wolną wolą i zdolnością do duchowego rozwoju, które nawet po upadku potrafi powrócić na drogę dobra.

    Od samego początku Pisma Świętego człowiek ukazany jest jako wyjątkowe stworzenie. W Księdze Rodzaju Bóg stwarza człowieka „na swój obraz i podobieństwo”, powierzając mu opiekę nad światem. Nawet grzech pierworodny nie przekreśla jego wartości — Bóg obiecuje odkupienie i daje ludziom nadzieję. Już ten moment ukazuje, że człowiek jest istotą, w której tkwi zarówno słabość, jak i ogromny potencjał dobra. Można zauważyć, że nawet upadek Adama i Ewy nie kończy się potępieniem, lecz zapowiedzią zbawienia, co podkreśla Boże miłosierdzie i szacunek dla człowieka.

    Silnym przykładem pozytywnego obrazu człowieka jest Abraham. Jego gotowość do złożenia w ofierze syna Izaaka świadczy o bezgranicznej wierze i zaufaniu wobec Boga. Abraham kieruje się nie strachem, lecz miłością i przekonaniem, że przymierze z Bogiem ma sens nawet wtedy, gdy człowiek go nie pojmuje. Jego postawa pokazuje, że człowiek potrafi przekroczyć własny egoizm i podporządkować się wartościom duchowym. Z tego wynika, że Biblia widzi w człowieku istotę zdolną do heroizmu wiary i ufności, które nadają sens jego życiu.

    Pozytywny obraz człowieka dopełnia przypowieść o miłosiernym Samarytaninie. Samarytanin, choć obcy i pogardzany przez Żydów, zatrzymuje się, by pomóc pobitemu człowiekowi. Nie kieruje się przepisem prawa, lecz współczuciem i sercem. Jego czyn potwierdza, że prawdziwe człowieczeństwo polega na miłości bliźniego, niezależnej od pochodzenia, wyznania czy statusu. Przypowieść ta pokazuje, że człowiek ma w sobie naturalną zdolność do miłosierdzia — a więc do czynienia dobra z potrzeby serca. Taka postawa czyni go podobnym do Boga, który jest miłością.

    Innym biblijnym bohaterem, który potwierdza pozytywny obraz człowieka, jest Hiob. Choć doświadcza niewyobrażalnego cierpienia, nie odwraca się od Boga. W jego historii odnajdujemy wiarę, pokorę i nadzieję silniejsze niż ból. Hiob nie buntuje się, lecz szuka sensu swojego doświadczenia i zachowuje wierność. Dzięki temu staje się symbolem duchowej siły człowieka, który potrafi przetrwać próbę. Można wysnuć wniosek, że Biblia ukazuje cierpienie nie jako karę, lecz jako drogę do zrozumienia siebie i Boga, a więc jako element duchowego dojrzewania.

    Pozytywny obraz człowieka dostrzec można również w Księdze Koheleta, mimo że jest to jedno z najbardziej refleksyjnych i pesymistycznych dzieł Starego Testamentu. Kohelet zauważa marność i przemijalność świata — mówi, że „wszystko jest marnością” — ale jednocześnie zachęca człowieka, by cieszył się życiem, pracował uczciwie i korzystał z darów, jakie daje mu Bóg. Można powiedzieć, że Kohelet uczy mądrego dystansu, a nie rozpaczy: człowiek nie ma władzy nad losem, ale może nadać sens swojemu istnieniu przez wdzięczność, rozwagę i szacunek dla życia. Ten realizm i pokora wobec przemijania również pokazują pozytywny obraz człowieka — jako istoty, która potrafi odnaleźć radość i spokój mimo świadomości kruchości świata.

    Równie ważna dla zrozumienia człowieka jest przypowieść o synu marnotrawnym. Młody człowiek, który opuszcza ojca i marnuje majątek, ostatecznie wraca skruszony i zostaje przyjęty z miłością. Historia ta pokazuje, że człowiek może się zagubić, ale nigdy nie traci szansy na powrót. Miłosierdzie ojca jest obrazem Bożej miłości, a przemiana syna — dowodem, że człowiek potrafi się zmienić i dojrzeć. W ten sposób Biblia przypomina, że każdy błąd może stać się początkiem odnowy.

    Wszystkie te przykłady — od Abrahama po Koheleta — tworzą spójny obraz człowieka, który jest zdolny do wiary, dobra, refleksji i miłości. Biblia nie ukrywa ludzkich słabości, ale wskazuje, że nawet w niedoskonałości człowiek może odnaleźć Boga i sens życia. Poznawanie Biblii pozwala lepiej zrozumieć ludzką naturę i mechanizmy moralnego wyboru. Wiedza o niej przydaje się nie tylko na egzaminie, ale także w codziennym życiu, bo pomaga odnaleźć w sobie odwagę, pokorę i nadzieję. Ostatecznie Biblia przekonuje, że człowiek — mimo przemijalności i błędów — jest dobry z natury, a jego życie ma głęboki sens, jeśli oparte jest na wierze, miłości i prawdzie.

     Źródła:
    – https://cke.gov.pl/
    – Notatka syntetyzująca. Jak napisać notatkę syntetyzującą?
     

  • Rozprawka. Człowieczeństwo jako zbiór wartości

    Rozprawka - Inny świat

    CZŁOWIECZEŃSTWO JAKO ZBIÓR WARTOŚCI

    Zapoznaj się również z planem, na podstawie, którego powstała ta rozprawka: Plan rozprawki. Człowieczeństwo jako zbiór wartości

    Najtragiczniejszym, bezprecedensowym wydarzeniem XX wieku była II wojna światowa. Spustoszyła ona najbardziej Europę zabijając, nierzadko w nieludzkich warunkach miliony istnień ludzkich. Związek Radziecki działania zbrojne rozpoczął nieco później, bo 17 września 1939 roku, kiedy napadł na rozbitą przez III Rzeszę, Polskę. Ziemie zajęte przez radzieckiego agresora zostały poddane depolonizacji poprzez usuwanie z niej ludności polskiej. Najczęściej służyły temu „zsyłki” w głąb Związku Radzieckiego, gdzie główną metodą wyniszczania więźniów, stosowaną na szeroką skalę, była mordercza przymusowa praca w obozach zwanych łagrami. Umieszczenie ich na północy Azji, w mroźnym, nieznośnym dla człowieka klimacie również nie było przypadkowe.

  • Rozprawka. Czy w miłości lepiej słuchać głosu rozsądku?

    Język polski. Matura 2015. Poziom podstawowy. Wypowiedź argumentacyjna - przykład.

    Artykuł zawiera opracowane przez CKE i OKE przykładowe zadanie, składające się z tematu i fragmentu tekstu, które mogłoby się pojawić na maturze z języka polskiego od 2015 roku. Uczeń ma na jego podstawie sporządzić wypowiedź argumentacyjną. Znajdziesz tu również 2 przykłady wypowiedzi argumentacyjnych.

  • Rozprawka. Jak napisać rozprawkę?

    Rozprawka. Jak napisać rozprawkę?

    Rozprawka. Jak napisać rozprawkę?

    Dowiesz się co to jest rozprawka?, jak napisać rozprawkę?, jak się do niej przygotować?, z jakich części składa się rozprawka? Znajdziesz tu także informacje o najczęstszych błędach popełnianych przez piszących rozprawkę oraz sprawdzone porady, które pozwolą ci Ich uniknąć.

  • Rozprawka. Język jako system znaków – i co na to inne systemy?

    Język jako system znaków – i co na to inne systemy?

    Przykładowa rozprawka o języku jako systemie na tle innych systemów. Napisana na podstawie planu: Plan rozprawki o języku jako systemie znaków. Możesz znaleźć też jej streszczenie logiczne: Przykład. Streszczenie logiczne rozprawki o języku jako systemie znaków na tle innych systemów.

    Czy można „powiedzieć” coś bez słów? Wysyłamy serduszko na czacie, podnosimy kciuk, zatrzymuje nas czerwone światło — od razu rozumiemy sens. To znaki, a język jest uporządkowanym, społecznym układem takich znaków i reguł ich łączenia, który pozwala tworzyć nieskończenie wiele wypowiedzi. W badaniach nad mową zwraca się uwagę, że wartość słowa wynika z jego miejsca w całym układzie: „drzewo” znaczy to, co znaczy, bo odróżnia się od „krzewu” czy „kwiatu”. Z tak rozumianego systemu wyrasta proste stwierdzenie: język jest najbogatszym i najbardziej elastycznym kodem, a inne systemy znaków go dopełniają.

    O sensie wypowiedzi decydują reguły. Szyk, formy gramatyczne, zwyczaje językowe powodują, że „pies goni kota” to coś innego niż „kota goni pies”. Dzięki temu możemy mówić nie tylko o tym, co widzialne, ale też o sprawach abstrakcyjnych, jak sprawiedliwość czy ironia. System oparty na różnicach i zasadach pozwala przekształcać ograniczoną liczbę elementów (dźwięków, słów) w nieograniczoną liczbę znaczeń — i dlatego działa w każdej sytuacji komunikacyjnej, od krótkiej prośby po złożone rozumowanie.

    Język spełnia wiele funkcji naraz. Umożliwia poznawanie i porządkowanie świata, wyraża emocje, utrzymuje kontakt, skłania do działania, a bywa także tworzywem sztuki. Im bogatsze słownictwo, tym subtelniejszy opis i precyzyjniejsze myślenie. Spróbuj opisać smak bez przymiotników albo przekonać kogoś do zmiany zdania bez trybu rozkazującego czy trybu przypuszczającego — szybko okaże się, że bez narzędzi, które daje język, perswazja i analiza stają się toporne.

    W codzienności towarzyszą nam jednak także inne kody: znaki drogowe, piktogramy, gesty, sygnały dźwiękowe, alfabet Morse’a, zapisy nut i wzory chemiczne. Działają błyskawicznie, są czytelne ponad barierami językowymi, a niekiedy bardziej precyzyjne w swoim zakresie niż zwykły opis słowny. Kierowca nie potrzebuje zdania, by zareagować na trójkątny znak ostrzegawczy; muzyk od razu słyszy w głowie zapisany układ dźwięków. Te systemy sprawdzają się w sytuacjach, w których liczy się szybkość rozpoznania i jednoznaczność.

    Mimo to mają ograniczenia. Piktogramy czy sygnały świetlne nie zbudują opowieści, nie oddadzą cieni ironii, nie poprowadzą wywodu. Same litery też „milczą”, jeśli nie złoży ich język w sensowną całość. W praktyce to on spina wszystko: wyjaśnia mem, który łączy obraz i podpis; nadaje znaczenie gestowi użytemu w odpowiednim kontekście; pozwala filmowi połączyć dźwięk, obraz i dialog w jedną narrację. Język jest tu silnikiem, a inne systemy — sprawnymi panelami sterowania.

    Taka współpraca kodów ma wyraźne skutki. W świecie pośpiechu i wielojęzyczności rośnie rola prostych znaków, bo przyspieszają decyzje i ułatwiają orientację w przestrzeni. Jednocześnie to właśnie elastyczność języka sprawia, że potrafimy te znaki objaśniać, zestawiać, komentować i twórczo wykorzystywać. Z jednej strony więc potrzebujemy szybkich skrótów, z drugiej — narzędzia, które je scala i pozwala z nich budować sensy wyższego rzędu.

    Wspólna konkluzja jest prosta: język stanowi najpojemniejszy i najbardziej podatny na twórcze użycie system znaków, a inne systemy są jego naturalnymi sprzymierzeńcami. Dzięki tej relacji komunikacja staje się skuteczna, bogata i ciekawa. Dla ucznia przekłada się to na dwie praktyczne umiejętności: rozwijanie słownictwa i sprawne „czytanie świata znaków”. Razem dają przewagę — w nauce, w pracy i w życiu codziennym.

     
    Źródła:
    – ZPE: „Język jako system znaków” (de Saussure: langue/parole), oraz „Język jako narzędzie porozumiewania się” (funkcja poznawcza). (https://zpe.gov.pl/a/przeczytaj/DqWM6FoX1)
    – Nowa Era, Ponad słowami kl. 1, część 1: s. 48 (język jako system znaków umownych; inne systemy znaków), (https://flipbook.nowaera.pl/dokumenty/Flipbook/NOWE_Ponad_slowami-Jezyk_polski-Podrecznik_liceum_technikum[kl_1][cz_1][ZPiR][pr_2024]/index.html#p=49)
     

  • Rozprawka. Metaforyczne znaczenie drogi

    Na podstawie fragmentu powieści Wiesława Myśliwskiego Kamień na kamieniu przedstaw metaforyczne znaczenia drogi. Zwróć uwagę na kreację narratora.

    (matura rozszerzona z języka polskiego 2009 - temat 2.)

  • Rozprawka. Obraz ziemiańskiej rodziny w "Ferdydurke"

    Temat rozprawki: Obraz ziemiańskiej rodziny w „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza.

    Przedstaw temat, analizując podany fragment oraz wykorzystując znajomość problematyki utworu.

     

    Poziom: rozszerzony

  • Rozprawka. Opis powstańczej bitwy w "Gloria victis"

    W przytoczonym poniżej opisie powstańczej bitwy pochodzącym z opowiadania Elizy Orzeszkowej „Gloria victis” wskaż sposoby obrazowania i ich funkcje. Rozprawka.

    Czas pracy: ok. 100-120 minut

    Zobacz jak napisać {ln: Jak napisać rozprawkę?}

  • Rozprawka. Postawa człowieka obłudnego.

    Scharakteryzuj postawę człowieka obłudnego - rozprawka do zadania maturalnego

    Zobacz też plan rozprawki: Plan rozprawki. Postawa człowieka obłudnego

    Zobacz jak napisać {ln: Jak napisać rozprawkę? ' Jak napisać świetną rozprawkę?}

    W mojej rozprawce będę posługiwać się następującymi synonimami. Tartuffe, będę nazywać zamiennie Obłudnikiem, Hipokrytą, oraz  Świętoszkiem. Natomiast Orgona będę określać, mężem Elmiry, panem domu, oraz gospodarzem. Utwór „Świętoszek” Moliera  to komedia.  

  • Rozprawka. Postępowanie sprzeczne z zasadami etyki

    Język polski. Matura 2015. Poziom podstawowy. Wypowiedź argumentacyjna - przykład.

    Artykuł zawiera opracowane przez CKE i OKE przykładowe zadanie, składające się z tematu i fragmentu tekstu, które mogłoby się pojawić na maturze z języka polskiego od 2015 roku. Uczeń ma na jego podstawie sporządzić wypowiedź argumentacyjną.

  • Rozprawka. Różne oblicza heroizmu

    Różne oblicza heroizmu. Na podstawie podanych fragmentów Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej wyjaśnij symbolikę obu mogił.

    CZAS PRACY: dużo więcej niż 90 minut

     

  • Rozprawka. Samotność - szansa czy ograniczenie?

    Samotność - szansa czy ograniczenie? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do załączonego fragmentuWilka stepowego oraz do innych, wybranych przez siebie, tekstów kultury.

    Artykuł zawiera przygotowane przez IBE zadanie maturalne, służące do diagnozy przedmaturalnej z języka polskiego.
    Cały artykuł zawiera test, czyli: tekst i zadania oraz odpowiedzi. Dzięki temu każdy maturzysta może bez pomocy nauczyciela sprawdzić swoją wiedzę i umiejętności.
    Do matury pisemnej możesz się także przygotować, korzystając z zadań i przykładowych rozwiązań w ramach wypowiedzi argumentacyjnej.
    Do matury ustnej w przygotowaniu pomogą Ci z kolei: zadania egzaminacyjne.

Strona 2 z 3