rozprawka

Rozprawka na temat: Sposoby obrazowania i ich funkcje na podstawie noweli E.Orzeszkowej "Gloria Victis"

Zobacz też: {ln: Jak napisać rozprawkę?} 

Rozprawka napisana przez Arka - jednego z uczniów w technikum w klasie trzeciej w ramach na pracy klasowej stanowi jeden z etapów przygotowań do egzaminu maturalnego z języka polskiego. Przeczytaj i zobacz jak można napisać wypracowanie maturalne. Rozprawka została oceniona na ocenę bardzo dobrą, choć nie wyczerpuje tematu w 100% i ma drobne mankamenty, ale za to jakie wywiera wrażenie!

Temat 2. Analizując i interpretując utwór Jarosława Iwaszkiewicza Wiewiórka, przedstaw wzajemne relacje między narratorem a światem przedstawionym.

(matura rozszerzona 2006)

 Zobacz jak napisać {ln: Jak napisać rozprawkę?}

Rozprawka na temat:

Wychodząc od analizy fragmentu „Jądra Ciemności’’ Josepha Conrada, przedstaw obraz i ocenę XIX-wiecznego kolonializmu.

 Zobacz jak napisać {ln: Jak napisać rozprawkę?}

Zapożyczenia w języku polskim - rozprawka

Przykładowa rozprawka o pochodzeniu, historii zapożyczeń, typach zapożyczeń (rodzajach zapożyczeń) i ich roli w języku polskim. Napisana na podstawie planu: Plan rozprawki o zapożyczeniach . Możesz znaleźć też jej streszczenie logiczne: Przykład. Streszczenie logiczne rozprawki o zapożyczeniach.

Język nie jest zamkniętym systemem: żyje dzięki kontaktom z innymi wspólnotami, a jednym z najbardziej widocznych skutków tych kontaktów są zapożyczenia. Rozumiane jako przejęte z obcych języków elementy – przede wszystkim wyrazy, ale także utrwalone schematy budowy zdań – stanowią naturalną odpowiedź na potrzeby komunikacyjne. Właśnie dlatego pojawiają się w momentach intensywniejszej wymiany gospodarczej, naukowej czy kulturowej i przynoszą zarówno korzyści, jak i ryzyka. Warto przyjrzeć się najpierw najnowszej fali wpływów, a następnie tym starszym, ugruntowanym warstwom słownictwa, by na końcu uchwycić równowagę pomiędzy otwartością a dbałością o normę.

Współczesna dominacja angielszczyzny w nauce, technologiach i popkulturze sprawia, że do polszczyzny masowo napływają nazwy nowych zjawisk. Współistnieją dziś formy wprost przejęte z oryginału („weekend”, „marketing”, „streaming”) i szybko adaptowane derywaty („lajkować”, „scrollować”). Dzięki nim można precyzyjnie nazwać to, co dopiero wchodzi do obiegu społecznego, a komunikacja międzyjęzykowa bywa łatwiejsza. Jednocześnie wraz z wyrazami przenikają schematy, które nie zawsze harmonizują z polską składnią – w przekazach medialnych i w mowie potocznej pojawiają się kalki tłumaczone dosłownie, co z czasem rozluźnia normę i spłaszcza styl. Napływ anglicyzmów wzbogaca leksykę i przyspiesza obieg innowacji, ale wymaga czujności, aby nie rozchwiać idiomatyczności polszczyzny.

Starszą, mocno osadzoną warstwę tworzą wpływy niemieckie, utrwalone przez wielowiekowe sąsiedztwo i codzienną praktykę rzemieślniczą czy administracyjną. Wyrazy takie jak „burmistrz”, „majster”, „rynsztok” albo „sznycel” weszły do języka tak dawno, że przestały być odczuwane jako obce. Ich obecność dowodzi, że długotrwały kontakt sprzyja oswojeniu zapożyczeń: z czasem tracą one piętno nowości i funkcjonują jak słownictwo rodzime. Tego rodzaju wpływy poszerzają zasób nazw rzeczy i czynności, zwykle bez ingerencji w system składniowy, a więc stabilizują styl, zamiast go naruszać.

Inaczej działały wpływy wschodnie, silniejsze w okresach nacisku politycznego i administracyjnego. Do polszczyzny przenikały wówczas nie tylko pojedyncze wyrazy, lecz przede wszystkim gotowe szablony urzędowego formułowania myśli. Zwroty typu „na dzień dzisiejszy” czy „w temacie” stały się uciążliwą manierą, bo usztywniają wypowiedź i oddalają ją od naturalnych polskich odpowiedników. Skutkiem takiego oddziaływania jest utrwalanie biurokratycznej frazeologii, która zaciemnia przekaz i utrudnia klarowną komunikację. Tu nie wystarczy samo przyzwyczajenie: potrzebna jest świadoma korekta, by przywracać lekkość i przejrzystość polszczyzny.

Źródłem innego rodzaju wpływów była łacina – język Kościoła, nauki i prawa – wraz z międzynarodowymi formantami słowotwórczymi. Dzięki niej rozwinęła się precyzyjna terminologia naukowa i abstrakcyjne słownictwo ogólne: „definicja”, „organizacja”, „kultura”, „edukacja”, a także produktywne przyrostki typu „-cja”, „-izm”, „-ista”. Ta warstwa przyniosła polszczyźnie narzędzia do opisu zjawisk złożonych i ponadnarodowych, choć zarazem bywa źródłem hermetyzmu, gdy nadmiar abstrakcyjnych nazw oddala tekst od codziennej komunikacji. Z kolei prestiż francuszczyzny w epoce salonów i mody wprowadził do polszczyzny słownictwo obyczajowe i kulinarne („biżuteria”, „fryzjer”, „menu”, „żaluzja”), które zadomowiło się bezkolizyjnie i do dziś funkcjonuje swobodnie. Obie te warstwy pokazują, że wpływ może podnosić stylistyczny rejestr wypowiedzi, o ile nie przesłania treści.

Poza pojedynczymi wyrazami przenikają także całe sposoby budowania zdań. Tłumaczenie „na kolanie”, wpływ sloganów i kalka struktur obcych mogą prowadzić do kiksów typu „jestem podekscytowany, żeby…”, które brzmią obco w polskim uchu. Takie zmiany są mniej widoczne niż wyrazy, ale potężniejsze w skutkach: rozluźniają system zależności składniowych, zmieniają rytm i melodię zdania, a w konsekwencji wpływają na przejrzystość wywodu. Jeśli więc pojedyncze zapożyczenia leksykalne najczęściej wzbogacają słownik, to bezrefleksyjne kalki składniowe potrafią osłabić komunikatywność.

W tej sytuacji naturalnie pojawia się tendencja do samoobrony. Umiarkowana dbałość o czystość języka nie polega na odgórnym zakazie, lecz na rozsądnym filtrowaniu tego, co napływa. Kiedy istnieją dobre odpowiedniki rodzime, warto je promować; kiedy nowa nazwa wypełnia realną lukę, rozsądniej jest ją przyjąć i poprawnie zaadaptować. Dzięki tak rozumianej czujności można korzystać z dobrodziejstw kontaktów międzykulturowych, nie tracąc zarazem idiomatycznej tożsamości polszczyzny.

W rezultacie zapożyczenia nie są chorobą języka, lecz potwierdzeniem jego witalności. Powstają dlatego, że potrzebujemy szybkich, precyzyjnych nazw dla nowych zjawisk oraz narzędzi do porozumiewania się ponad granicami. Niosą jednak konsekwencje podwójne: z jednej strony wzbogacają leksykę i ułatwiają komunikację międzynarodową, z drugiej – mogą rozchwiać składnię i osłabić styl, jeśli są przyjmowane bez namysłu. Najpełniejszą odpowiedzią pozostaje równowaga: akceptowanie tego, co naprawdę potrzebne i zgodne z systemem języka, oraz odrzucanie nawyków, które czynią wypowiedź niejasną. Dzięki takiej postawie polszczyzna może pozostać jednocześnie otwarta i własna.

Wykorzystano zakres pojęć i klasyfikację z artykułu Zapożyczenia - mapa myśli (rodzaje zapożyczeń; anglicyzmy, germanizmy, rusycyzmy, latynizmy, galicyzmy; puryzm).

Na stronie język-polski.pl znajdziesz też: Plan rozprawki o zapożyczeniach oraz streszczenie tej rozprawki: Przykład. Streszczenie logiczne rozprawki o zapożyczeniach

Rozprawka. Tragizm pokolenia polskiego w okresie zaborów na podstawie wiersza Adama Mickiewicza "Do matki Polki"

Zobacz plan tej rozprawki: Plan rozprawki. Tragizm pokolenia polskiego 

Rozwinięcie rozprawki

Jaka jest geneza renesansu? Rozwiń temat opierając się o wiedzę o epoce, jej kulturze, sztuce i literaturze.

Zobacz też: Plan rozwinięcia. Geneza renesansu i artykuł: {ln: Jak napisać rozprawkę?}

Wielkim wydarzeniem schyłku średniowiecza były z pewnością wyprawy krzyżowe. W 1095 r. na soborze w Clermont papież Urban II, zapowiedział „świętą wojnę" mającą na celu wyzwolenie Ziemi Świętej z rąk muzułmańskich. Każda osoba uczestnicząca w tych wyprawach miała zyskać przez to zbawienie. W rzeczywistości, krucjaty te miały inny obraz. Wiele tysięcy ludzi umierało w drodze do Jerozolimy, a wojska mające wyzwalać grabiły kolejne wsie i miasta dokonując, mordów i grabieży. Ucierpiał na tym znacznie autorytet kościoła i papieża, który z każdą kolejną krucjatą pogrążał się coraz bardziej. Ludzie przestali ufać władzom religijnym, czuli głęboki niesmak wobec tych wydarzeń. Jednak na samych wyprawach wzbogaciły się bardzo włoskie miasta, szczególnie te portowe. Łupy, które dotarły do Europy zawierały także m.in. przekłady wielkich dzieł antycznych filozofów, z których europejscy myśliciele czerpali głębszą wiedzę o czasach antycznych.

Rozwinięcie rozprawki

Przedstaw genezę renesansu

Zobacz też: Plan rozwinięcia. Przedstaw genezę renesansu i artykuł: {ln: Jak napisać rozprawkę?}

Krucjaty, czyli wyprawy wojenne na teren Palestyny znacząco przyczyniły się do powstania renesansu. Dzięki nim do Europy dotarły arabskie przekłady antycznych utworów. Motywy te będę często używane zarówno w utworach literackich jak i malarstwie, i rzeźbie. Najlepszym przykładem jest dramat Jana Kochanowskiego ,,Odprawa posłów greckich”. Poeta wykorzystuje tu obraz dziejów Parysa by przedstawić nam sytuacje Rzeczypospolitej. Używa postacie z Iliady, które są odzwierciedleniem polskich władców i osób sprawujących władze. Ukazuje jak prywata i chciwość mogą zniszczyć nasz kraj. Elementy antycznej kultury wykorzystywane są też w ,,Trenach”, które opowiadają o bólu ojca po śmierci córki. Kochanowski użył tu m.in. motta z Odyseji, który mówi że ludzkie umysły są odzwierciedleniem świata. Ponadto powołuje się na filozofie stoicyzmu, uważając że to właśnie ona może mu pomóc w cierpieniu i jeśli by tylko ją opanował nie martwił by się tak. Przywołuje tu Niobe jako łącząc się z nią w cierpieniu mówi, że ją rozumie. Pokazuje swój wielki smutek. Krucjaty miały także wpływ na sztukę. Dzięki nim tworząc czy to obrazy czy rzeźby używano motywów oprócz biblijnych również mitologicznych. Postacie były wyidealizowanie i nagie.

Kolejną rzeczą, która miała wpływ na powstanie renesansu jest wynalezienie druku przez Gutenberga sprawiło, że był lepszy obrót informacje, poza tym Kościół miał ograniczone możliwości kontrolowania ich. Umożliwia to wydrukowanie przez Kopernika swojej książki „O obrotach sfer niebieskich”, ze swoją heliocentryczną teorią. Jego przedstawienie wszechświata było niezgodne z doktryną Kościoła. Jednak dzięki odkryciu druku mógł ją opublikować, a jego teza trafiła do wielu ludzi. Poza tym umożliwiło to druk różnych przekładów Biblii. Sprawiło to, ze ludzie przestali ślepo wierzyć w słowa Kościoła, oraz się buntować. Zauważyli że rzeczy, które im mówią duchowni są tylko skrawkiem prawdy, a to w konsekwencji doprowadziło do reformacji.

Odkrycia geograficzne przez Kolumba spowodowały, że ludzie zaczęli się bardziej interesować światem i tym co ich otacza, a także wpłynęło na urbanizacje. Sprawiły one że dowiedziono kulistości ziemi, spotkano nowe gatunki zwierząt i stworzono wiele urządzeń nawigacyjnych. W czego konsekwencji zaczęto uważać, że życie i wszystko co nas otacza jest harmonijne dobre. Wszystko daje ludziom korzyści. Ponadto sprowadzano z innych krajów niewolników. Dzięki nim był duży rozwój przemysłu, a ich właściciele zaczęli się bogacić, oraz mieć większą władze. Człowiek zaczął przywiązywać większą wagę do rzeczy doczesnych.

Reformacje bardzo osłabiły pozycje Kościoła zaczęły dzielić ludzi. Jednym z reformatorów był Marcin Luter, sprzeciwiał się on płatnym odpustom, żądał zniesienia celibatu, oraz porzucenia majątku przez duchownych. Chciał on również by Biblia była jedynym objawieniem wiary. W związku z jego postulatami wielu ludzi opuściło katolicyzm, kościół musiał się zmienić, a rola Kościoła zmalała. Podobnie rzecz się miała w Anglii gdy Król Henryk VIII, któremu duchowieństwo nie chciało dać rozwodu stworzył swą własną religie. Głową Kościoła został wówczas król, a więzi z katolicyzmem zostały zerwane.

Schemat argumentacji rozprawki i przemówienia

Pobierz PDF

Zakończenie rozprawki. Obraz natury w renesansie

Plan zakończenia. Obraz natury w renesansie

 Zobacz jak napisać {ln: Jak napisać rozprawkę?}