język polski

Definicja pojęcia: absorpcja morfologiczna

Co to jest absorpcja morfologiczna?

Absorpcja morfologiczna to zjawisko przesunięcia granicy morfemów.

Abstrakcja - co to jest?

Abstrakcja

• pojęcie bez charakteru wyobrażeniowego. Operacja abstrakcji jest stosowana w naukach empirycznych. Pozwala tworzyć klasy obiektów i badać je. Klasy abstrakcyjnych obiektów nazywa się typami.
• jest to jeden z wyższych procesów myślowych. Inne procesy myślowe to: analiza, porównywania, syntezy, generalizacji.

Akt mowy

Akt mowy - definicja

Akt mowy jest to użycie wypowiedzenia przez konkretnego nosiciela języka w konkretnej sytuacji. W typowej komunikacji jeden nosiciel języka powiadamia o czymś za pomocą wypowiedzenia innego nosiciela języka.

De Saussure – akcentował indywidualny charakter aktu mowy; wyróżniał w nim:osobę mówiącą, osobę słuchającą, pojęcie, odpowiadający temu pojęciu obraz w mózgu osoby mówiącej.

K. Buhler – także uważał akt mowy za jednowyrazowy, konkretny przejaw mówienia jednostkowego, ale pojmował go jako twór, a więc coś stojącego na wyższym stopniu abstrakcji niż mówienie jako działanie indywidualne.

Typy aktów mowy (Searl):

ASERCJE

celem ich jest przedstawienie sądów o stanach rzeczy (wątpienie)

DYREKTYWNY

cel wywieranie nacisku na odbiorce , nakłonienie go do działania (rozkaz)

KOMISYWNY

cel podjęcie przez mówiącego zobowiązania do działania i odpowiedzialności za nie (obietnice)

EKSPRESYWNY

wyrażenie stanów psychicznych, emocjonalnych (gratulacje)

DEKLARATYWNY

wywołanie za pomocą pewnych wypowiedzi określonych stanów rzeczy w stosunkach społecznych

Zbiór dokumentów i aktów prawnych związanych z maturą:

Akwizycja mowy- co to jest?

• podstawy teoretyczne w Europie od O. Jespersena i H. Sweeta,
• pełny rozwój w lingwistyki amerykańskiej  do której charakterystycznych cech należało m. in. nastawienie praktyczne.

Analiza wiersza "Wolny przekład z Szekspira" Ewy Lipskiej

Miłość jest uczuciem niezwykłym, wszechogarniającym. Trudno wyjaśnić, na czym polega jej istota, udaje się to chyba jedynie poetom. Wiadomo jednak, że każdy z nas dąży do tego, aby poznać jej smak. Miłość to uczucie wzbogacające człowieka. Uczucie, które sprawia, że czuje się on szczęśliwy. Są różne rodzaje miłości: miłość do rodziców, dzieci, rodzeństwa, przyjaciół, a także ta, której najbardziej pragniemy - do osoby, z którą chcielibyśmy przeżyć całe swe życie, dla której jesteśmy gotowi zrobić niemal wszystko. Miłość jest podstawą ludzkiej egzystencji, daje chęć i siłę do życia. To uczucie, którego się nie zapomina. Kto raz go doświadczył, przeżył szczęście z nim związane, będzie za nim tęsknił i go szukał. Człowiek rodzi się po to by kochać i być kochanym.

Anioł. Motyw anioła w literaturze, malarstwie, filmie, muzyce

Przykładowa bibliografia, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę, której temat wykorzystuje motyw anioła (a więc i serafin, cherubin, archanioł) w literaturze, malarstwie, filmie, muzyce... 

Przykładowa bibliografia przedmiotowa, czasem zwana literaturą przedmiotu, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę w której wybrałeś teksty antyczne. Lista lektur zawiera najciekawsze i najprzydatniejsze pozycje, które można uznać za dobre i godne polecania opracowania Antyku.

Motyw arkadii, raju, edenu w literaturze i sztuce

Przykładowa bibliografia, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę , której temat wykorzystuje motyw arkadyjski, motyw raju, edenu lub pokrewne w literaturze, malarstwie, filmie...

Uważaj jednak na definicje w temacie!!!! Niekiedy temat może być węższy niż zakres proponowanej niżej bibliografii.

Attycyzm - styl retoryczny

to styl retoryczny opozycyjny względem {ln: Azjanizm - styl retoryczny ' azjanizmu}. Attycyzm powstał w I w. p.n.e., a do jego najwybitniejszych przedstawicieli należą: Lizjusz, Demostenes, Izokrates. Charakteryzuje go:

• puryzm
• rygor czystości języka: dialekt attycki w języku greckim, dialekt rzymski w języku łacińskim
• ascetyzm
• surowość
• prostota

Retoryka, erystyka - bibliografia

Przykładowa bibliografia przedmiotowa, czasem zwana literaturą przedmiotu, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę w której wybrałeś teksty barokowe. Lista lektur zawiera najciekawsze i najprzydatniejsze pozycje, które można uznać za dobre i godne polecania opracowania baroku.

Przykładowa bibliografia przedmiotowa, czasem zwana literaturą przedmiotu, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę w której wybrałeś fragmenty Biblii. Lista lektur zawiera najciekawsze i najprzydatniejsze pozycje, które można uznać za dobre i godne polecania opracowania Biblii.

1. Szkoła: ZS nr 6 w Jastrzębiu Zdroju

2. Klasa: 1 LA, 1 C

3. Przedmiot: język polski

4. Prowadzący: Arkadiusz Żmij – stażysta

5. Program: Pamiętajcie o ogrodach

6. Temat lekcji: Biblia – informacje wstępne.

Scenariusz lekcji język polskiego poświęconej Biblijnemu poematowi kosmogonicznemu.

1. Szkoła: ZS nr 6 w Jastrzębiu-Zdroju

2. Klasa: 1 LA, 1 C

3. Przedmiot: język polski

4. Prowadzący: Arkadiusz Żmij – stażysta

5. Program: Pamiętajcie o ogrodach

6. Temat lekcji: Biblijny poemat kosmogoniczny i żywotność jego motywów w poezji współczesnej.

7. Cele lekcji:

   1. ogólny: budowanie przekonania o starożytnych korzeniach kultury europejskiej

   2. cele szczegółowe:

      • uczeń dostrzega oryginalność przekazu biblijnego o początkach świata

      • uczeń rozumie topos genezyjski w wierszu Różewicza

      • uczeń potrafi wymienić etapy powstania świata

      • uczeń dostrzega przenośne znaczenia

      • uczeń wie którym dniem tygodnia jest niedziela i wyjaśnić dlaczego

8. Metody dydaktyczne:

   1. burzy mózgów

   2. analizy i interpretacji

9. Środki dydaktyczne:

   1. Księga Rodzaju, w: Biblia

   2. kserokopie wiersza T. Różewicza

   3. podręcznik: A. Z. Makowiecki, A. Markowski, W. Paszyński, T. Wroczyński, Pamiętajcie o ogrodach część 1, WSiP: Warszawa,

10. Formy pracy:

    1. jednostkowa

    2. zbiorowa

11. Bibliografia:

    1. A. Z. Makowiecki, A. Markowski, W. Paszyński, T. Wroczyński, Pamiętajcie o ogrodach część 1, WSiP: Warszawa,

    2. M. Adamczyk, B. Chrząstowska, J. T. Pokrzywniak. Starożytność-oświecenie. Podręcznik literatury dla klasy pierwszej szkoły średniej, WSiP: Warszawa, 1995 r.

    3. M. Stworowa, M. Orlicka, Scenariusze lekcji języka polskiego, Innowacje: Goleszów, 1994 r.

Konspekt właściwy:

I Ogniwo wstępne:

-etap organizacyjny

-stworzenie sytuacji problemowej:

1. Jakie źródła ma kultura europejska?

Ogniwo centralne

2. Ukazanie podobieństw i różnic między biblijną kosmogonią a mityczną:

   1. mitologia grecka: Na początku był Chaos; z Chaosu wyłonili się bogowie;

   2. w Biblii: Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię.

   3. konkluzja: oryginalność przekazu biblijnego polega na wskazaniu Boga jako pierwszej przyczyny.

3. Analiza poematu o stworzeniu świata.

   1. Wymieńcie po kolei jak powstawał świat…. wynotujcie sobie te etapy

   2. Znajdźcie w tekście wyraz oceniający dzieło stworzenia (dobre, dobra).

   3. Spróbujcie określić, co zostało ocenione jako dobre?

   4. Jeżeli światłość, dzień, oddzielenie zostały ocenione jako dobre, to co nazwać złem? (ciemność, pustkowie, bezład)

   5. Do jakiego zakresu pojęć należą dobro i zło? (pojęcia moralne)

   6. Jeżeli analizowany obraz traktować w kategoriach moralnych, to czym było stworzenie świata? Było tworzeniem ładu moralnego.

W czasie analizy sukcesywnie tworzymy tabelkę, która osiąga następujący kształt:

 4. Czy w formie dostrzegacie środki charakterystyczne dla języka poezji? (paralelizmy, przenośnie, epitety)

 5. Motywy biblijne w wierszu Ocalony T. Różewicza (z t. Niepokój 1947).

Ogniwo końcowe

5. Wnioski końcowe:

   1. Biblijny poemat o stworzeniu świata ma rodowód starobabiloński, ale oryginalność jego polega na świadomości Boga jako pierwszej przyczyny.

   2. Utwór ma charakter poetyckiej metafory.

   3. Człowiek od najdawniejszych czasów nie godził się na chaos, dążył do uporządkowania.

   4. Tradycja biblijna jest ciągle żywa w świadomości Europejczyków.

   5. Do myśli biblijnych sięga się w najważniejszych momentach życia i historii, jako do autorytetu moralnego.

6. Zadanie domowe:

Przeczytaj psalmy 2, 130, 146

Bibliografia dla nauczyciela języka polskiego, który chce poszerzyć swoją wiedzę o metodach nauczania

metody, nauczania, nauczanie, dydaktyka, języka polskiego, bibliografia, metodyka, nauczyciel, nauczyciela, aktywne, naucz

BOGURODZICA

Tekst Bogurodzicy

Zadanie maturalne: Porównaj obrazy matki pojawiające się w wierszach: Bogurodzica, Lament świętokrzyski i Stabat Mater Józefa Wittlina. Wykorzystaj właściwe konteksty.

Język polski - matura od 2013 r.

Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego.

Zadanie maturalne: Jak w średniowieczu postrzegano Maryję? W swojej rozprawce wykorzystaj wnioski z analizy załączonych tekstów oraz wiedzy o kulturze średniowiecznej.

Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego.

Artykuł zawiera cechy, którymi ma się odznaczać zadanie egzaminacyjne

Wypracowanie maturalne - przykład: Charakteryzując Makbeta na podstawie danych fragmentów dramatu Szekspira, określ, na czym polega tragizm postaci i porównaj go z tragizmem bohatera ze znanego Ci dramatu antycznego.

Wypracowanie maturalne - przykład:

„Makbet" Szekspira to utwór o tym, jak żądny władzy człowiek drogą morderstwa przejmuje tron. Temat nienowy w czasach Szekspira, dlaczego więc podjął go w swojej tragedii? Jaki był główny cel jej napisania? Wnikliwa lektura dzieła pozwala stwierdzić, że motyw władzy jest pretekstem do rozważań o roli człowieka w kształtowaniu swojego życia.