język polski

Jak napisać dobre wypracowanie maturalne?

Faktem jest, że na maturze z języka polskiego musisz napisać wypracowanie. Faktem jest, że nie masz narzuconej formy (w poleceniu nie ma terminów: rozprawka, esej, felieton, reportaż, list, opowiadanie, wywiad, sprawozdanie, opis, charakterystyka itp.). Wielu maturzystów uważa jednak, że skoro nie ma narzuconej formy wypracowania maturalnego, to mogą pisać jak im się żywnie podoba. Nic bardziej mylnego.

Reportaż - jak napisać?

Celem artykułu jest wyjaśnienie: co to jest reportaż? Próba odpowiedzi na pytanie: jak pisać reportaż. Nie jest to klasyczna ściąga - raczej poradnik, którego celem jest maksymalne przybliżenie tego gatunku zainteresowanym.

Jak napisać spójne wypracowanie?

Aby tekst był spójny musi spełniać 3 warunki:

• tekst musi zostać sformułowany przez jednego, niezmiennego w trakcie komunikacji nadawcę (nadawcą może być również grupa osób, inna istota)

• tekst jest kierowany do jednego odbiorcy (indywidualny lub zbiorowy), który musi zaktualizować wiedzę o świecie zawartą w komunikacie przez nadawcę

• tekst jest poświęcony tylko jednemu zagadnieniu, tematowi

Pisząc o spójności należy zaznaczyć, że w gruncie rzeczy ma ona dwie główne formy: kohezję i koherencję.

Język polski. Matura 2015. Poziom rozszerzony. Wypowiedź argumentacyjna.

Artykuł zawiera opracowane przez CKE i OKE przykładowe zadanie (poziom rozszerzony), składające się z tematu i fragmentu tekstu, które mogłoby się pojawić na maturze z języka polskiego od 2015 roku. Uczeń ma na jego podstawie sporządzić wypowiedź argumentacyjną. Znajdziesz tu również wzorcowe wypracowanie na ten temat.

Język polski. Matura 2015. Poziom rozszerzony. Wypowiedź argumentacyjna.

Artykuł zawiera opracowane przez CKE i OKE przykładowe zadanie (poziom rozszerzony), składające się z tematu i fragmentu tekstu, które mogłoby się pojawić na maturze z języka polskiego od 2015 roku. Uczeń ma na jego podstawie sporządzić wypowiedź argumentacyjną. Znajdziesz tu również wzorcowe wypracowanie na ten temat.

Język polski. Matura 2015. Poziom rozszerzony. Wypowiedź argumentacyjna.

Artykuł zawiera opracowane przez CKE i OKE przykładowe zadanie (poziom rozszerzony), składające się z tematu i fragmentu tekstu, które mogłoby się pojawić na maturze z języka polskiego od 2015 roku. Uczeń ma na jego podstawie sporządzić wypowiedź argumentacyjną. Znajdziesz tu również wzorcowe wypracowanie na ten temat.

Język - definicja

Definicja i historia pojęcia język.

System znaków prymarnie dźwiękowych, wtórnie pisanych i in., służący do porozumiewania się w obrębie danej społeczności. Jest tworem społecznym, wspólnym wszystkim jednostkom w danej społeczności.

Język - mapa myśli

Powtórzenie wiadomości z wiedzy o języku. Zawiera, definicję, informacje o funkcjach i roli języka, typologię języków, odmianach występowania języka.

Może też Cię zainteresować: Rozprawka. Język jako system znaków – i co na to inne systemy?

język, język polski, język a znak, klasyfikacja języków, odmiany języka, mapa myśli, mapa mentalna,

Ch. Morris(1938)

Dział semiotyki zajmujący się badaniami mającymi, odniesienie do użytkowników języka (wyrażenia deiktyczne) Y. Bar-Hillel i R. Montague. W obrębie gr. transf. – generat. pragmatykę to nauka o performancji, zajmuje się ona tymi aspektami języka, które odnoszą się do sytuacji, w jakiej zostaje on użyty. W latach 70-ych identyfikowano pragmatykę z teorią aktów mowy. Dziś zalicza się ją do problematyki dot. zasad popr. użycia języka.

R. Carnap

Co to jest językoznawstwo stosowane?

Artykuł poświęcony pojęciu:

Językoznawstwo stosowane

Zadanie maturalne: Rola słów w relacjach międzyludzkich. Analizując i interpretując fragment powieści Wiesława Myśliwskiego Kamień na kamieniu oraz wiersz Tadeusza Różewicza Słowa, zwróć uwagę na przedstawione sytuacje i sposoby kreowania podmiotu mówiącego.

Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego było zadanie maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego na poziomie rozszerzonym.

Zadanie maturalne: Na podstawie fragmentu powieści Wiesława Myśliwskiego Kamień na kamieniu przedstaw metaforyczne znaczenia drogi. Zwróć uwagę na kreację narratora

Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego było zadanie maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego. na poziomie rozszerzonym.

KAZANIE NA DZIEŃ ŚW. KATARZYNY

Konspekt (scenariusz) lekcji poświęconej Kazaniom Sejmowym Piotra Skargi.

1. Szkoła: ZS nr 6 w Jastrzębiu Zdroju

2. Klasa: I TE

3. Przedmiot: Język polski

4. Prowadzący: stażysta Arkadiusz Żmij

5. Program: Pamiętajmy o ogrodach

6. Temat lekcji: Kaznodziejstwo na przykładzie fragmentów „Kazań sejmowych” Piotra Skargi.

Konspekt (scenariusz) lekcji języka polskiego

1. Szkoła: ZS nr 6 w Jastrzębiu Zdroju

2. Klasa: II B

3. Przedmiot: język polski

4. Prowadzący: Arkadiusz Żmij – nauczyciel kontraktowy

5. Program: Między tekstami

6. Temat lekcji: Kim był wajdelota, czym była pieśń?

7. Cele lekcji:

   1. ogólny: budowanie wiedzy o romantyzmie

   2. cele szczegółowe:

      • uczeń potrafi wyjaśnić jaką rolę przypisują romantycy pieśni gminnej (literaturze) i łączyć ją z pojęciem tożsamości narodowej

      • rozumieć nowe – romantyczne stanowisko w kwestii narodu polskiego

      • uczeń potrafi opisać cechy pieśni gminnej

      • uczeń zna, rozumie i poprawnie stosuje pojęcia: arka przymierza, wajdelota, pieśń/wieść gminna

8. Metody dydaktyczne:

   1. analizy i interpretacji

   2. pracy w grupach metodą kart pracy

   3. heurezy

9. Środki dydaktyczne:

   1. Podręcznik (fragment pieśni Wajdeloty o wieści gminnej),

   2. "Biblia Tysiąclecia"

   3. „Słownik mitów i tradycji kultury” Władysława Kopalińskiego

10. Formy pracy:

    1. zbiorowa

    2. wykładu

11. Bibliografia:

    1. T. Renk, T. Witkowska: Między tekstami, język polski, poradnik dla nauczyciela cz.3, Gdańsk: GWP, 2004 r.

    2. S. Rosiek, E. Nawrocka, B. Oleksewicz, G. Tomaszewska: Między tekstami, język polski, poradnik dla nauczyciela cz.3, Gdańsk: GWP, 2004 r.

Konspekt właściwy:

I Ogniwo wstępne: ok. 7'

-etap organizacyjny

-stworzenie sytuacji problemowej:

1. Krótkie przypomnienie podstawowych informacji o „Konradzie Wallenrodzie” Adama Mickiewicza. (cena spiskowania, makiawelizm, symbolika sceny śmierci, walka A. Mickiewicza z cenzurą)

2. Czym jest pieśń w Wielkiej Improwizacji?

II Ogniwo centralne

1. Podział klasy na grupy zadaniowe i rozdanie kart pracy.

2. Praca w grupach ok. 10'

   1. G1 – Słownikowe znaczenie „arki przymierza”

      1. Odnajdź w termin „arka przymierza” w „Słowniku mitów i tradycji kultury” Władysława Kopalińskiego

      2. przeczytaj fragment „Konrada Wallenroda” A. Mickiewicza z podręcznika i dokonaj szkicowej analizy interpretacji

      3. kontroluj poprawność prezentacji poszczególnych grup

   2. G2 – Kontekst Biblijny

      1. analiza fragmentów Biblii zawierających frazę „arka przymierza”: K. Sędziów 20:24-30; 1. K. Samuela 4:2-7

      2. czym jest tu „arka przymierza”? Jaką funkcję pełni w społeczeństwie?

      3. przeczytaj fragment Konrada Wallenroda z podręcznika

   3. G3 – Arka przymierza w „Konradzie Wallenrodzie” A. Mickiewicza

      1. jak rozumiana jest tu „arka przymierza”

      2. wynotuj jej cechy

      3. określ jaką rolę ma spełnić „arka przymierza”

      4. przeczytaj cały fragment „Konrada Wallenroda” A. Mickiewicza z podręcznika

   4. G4 – Kim byli wajdeloci?

      1. przeczytaj definicję Kazimierza Władysława Wojcickiego i odnajdź w niej funkcje jakie pełnili w społeczeństwie litewskim wajdeloci

      2. Kto w „Konradzie Wallenrodzie” jest wajdelotą?

      3. Przeczytaj cały fragment „Konrada Wallenroda” A. Mickiewicza z podręcznika

   5. G5 – Pieśń gminna strofy 1-3

      1. co dają porównania pieśni gminnej do Arki przymierza, Archanioła, apostrofy i jaką funkcję pełnią?

      2. wynotuj cechy pieśni gminnej

      3. Przeczytaj cały fragment „Konrada Wallenroda” A. Mickiewicza z podręcznika

   6. G6 – Pieśń gminna strofy 4-5

      1. kto ją wykonuje w przedostatniej strofie? Dlaczego? Kim są „ojcowie bezdzietni”?

      2. Jaki efekt uzyskuje poeta porównując w ostatniej strofie pieśń gminną do trąby archanioła?

      3. Przeczytaj cały fragment „Konrada Wallenroda” A. Mickiewicza z podręcznika

3. Prezentacja wniosków (maksymalnie pięciominutowe wystąpienia) ok. 25'

III Ogniwo końcowe:

Wnioski ogólne, które mają odpowiedzieć na pytania:

1. Kto wg romantyków stanowi naród polski? Jak było do tej pory?

2. Co (zdaniem romantyków) jest źródłem tożsamości narodowej Polaków?

3. Czy zdaniem A. Mickiewicza Polska przetrwa mimo że spłonęła i obróciła się w ruinę?

4. ***Przeanalizujcie również drzeworyt zamieszony w podręczniku.

Kobieta. Motyw kobiety w literaturze, malarstwie, filmie i muzyce

FRASZKI DODANE

NA SŁOWNIK MĄCZYŃSKIEGO

Żebyś do szkoły nie po wszytko chodził,

ŹLE DOPIJAĆ SIĘ PRZYJACIELA

Chcecie li słuchać, powiem wam swe zdanie,

PRZYMÓWKA CHŁOPSKA

"Pijże, włódarzu!" - "Panie, jużem podpił sobie."

Jan Kochanowski
Pieśń Świętojańska o Sobótce