język polski

Zbrodnia. Motyw zbrodni w literaturze, malarstwie, filmie i muzyce

Przykładowa bibliografia, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę, której temat wykorzystuje motyw zbrodni w literaturze, malarstwie, filmie...

Zdanie - mapa myśli

Zdanie - mapa myśli

Mapa myśli zawiera m. in. następujące treści:

zdanie - definicja, szyk zdania, budowa zdania, związki składniowe, zdanie pojedyncze, zdanie rozwinięte, zdanie eliptyczne, zdanie złożone, zdanie proste, zdanie bezpodmiotowe.

Zadanie maturalne: Na podstawie podanego fragmentu utworu Hanny Krall "Zdążyć przed Panem Bogiem" przedstaw przemyślenia Marka Edelmana o możliwościach godnego życia w czasach Zagłady i różnych poglądach na temat godnej śmierci.

Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego było zadanie maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego z 2010 roku.

Zestrój akcentowy - definicja i funkcje

Artykuł wyjaśnia czym jest zestrój akcentowy, jaką funkcję pełni zestrój akcentowy i zawiera przykłady zestrojów akcentowych.

Wypracowanie maturalne - przykład: Zanalizuj i zinterpretuj opowiadanie Sławomira Mrożka Lolo, zwracając uwagę na sposób kreowania bohaterów i paraboliczny charakter sytuacji przedstawionej w tekście.

Wzorcowe wypracowanie maturalne - przykład

można uzyskać maksymalnie 25 punktów

Opowiadanie Sławomira Mrożka pt. Lolo wpisuje się w nurt satyry antysystemowej lat 60.-70. XX wieku, przyjmującej formułę paraboli. Doświadczenia totalitaryzmu, przetworzone przez Mrożkowską wyobraźnię i poczucie humoru, przynoszą opowieść uniwersalną, prostą, a mimo to pełną ukrytych znaczeń. Przyzwyczajeni jesteśmy odczytywać historyjki o zwierzętach w kontekście tradycji literackiej (bajka ezopowa) i poszukujemy pouczającej puenty. Tym razem jednak puenta nie brzmi jak morał. Jest raczej próbą refleksji nad światem, na co wskazuje niepokojące pytanie, kończące opowiadanie:

Porównaj obrazy miasta przedstawione we fragmentach opowiadania Brunona Schulza Sierpień i powieści Leopolda Tyrmanda Zły. Omów  sposoby ukazania przestrzeni i funkcje, jakie ona pełni w obu utworach.

Artykuł zawiera opracowane przez CKE zadanie maturalne na poziomie rozszerzonym z arkusza maturalnego z języka polskiego z maja 2014 roku. Zadanie maturalne z języka polskiego – poziom rozszerzony, Maj 2014 - matura z języka polskiego.

Wyróżniamy 5 zasadniczych grup zmian językowych:

1. Zmiany systemów fonologicznych wynikają z: a) budowy i funkcji tych systemów, co nazywamy płaszczyzną fonologiczną ewolucji b) z czynników spoza systemu (budowa aparatu głosowego człowieka, ogólne tendencje życia psychicznego ludzi oraz wpływy innych systemów fonologicznych umożliwione kontaktami różnych grup społecznych) c) ekonomii wysiłku = uproszczenia w systemach fonologicznych.d) wpływ obcych języków przekształca często systemy fonologiczne e) wynik przeobrażeń społecznych
2. Zmiany systemu morfologicznego składniowego języka są w części konsekwencją zmian fonologicznych. Występuje to wyraźnie w zjawisku przesunięcia granicy morfemów, czyli tzw. absorpcji morfologicznej.
3. Zmiany słownikowe, czyli semantyczne polegają na zastąpieniu starej wartości słownikowej wyrazu przez jedno z jego znaczeń tekstowych które staje się nową wartością.
4. Zmiany te są możliwe przede wszystkim na skutek braku ciągłości w przekazywaniu języka. a) wynika ze zmian kultury. Wyraz związany jest z pewną funkcją społeczną, która spełniać mogą różne przedmioty i wobec tego przechodzi on z przedmiotu na przedmiot spełniający tę samą funkcję. b) przez przechodzenie wyrazów z języka jednych warstw społecznych do drugich. c) zapożyczenia przez język ogólny z języków specjalnych i odwrotnie.
5. Zmiany w systemie stylistycznym języka związane są zazwyczaj ze zmianami słownikowymi, z wędrówkami społecznymi wyrazów, które znów są wywołane w dużym stopniu przez czynniki emocyjne (prestiż społeczny).

Znak językowy - mapa myśli

znak, znaki, znak językowy, klasyfikacja znaków, mapa myśli, mapa mentalna, język polski

Scenariusz lekcji poświęconej homonimom.

1. Szkoła: ZS nr 6 w Jastrzębiu Zdroju

2. Klasa: 1 LA, 1 C

3. Przedmiot: język polski

4. Prowadzący: Arkadiusz Żmij – stażysta

5. Program: Pamiętajcie o ogrodach

6. Temat lekcji:Kłopoty z zamkiem w bramie zamkowej, czyli źródła i typy homonimii wyrazów.

Zwierzęta, motyw zwierząt w literaturze, malarstwie, filmie, muzyce

Przykładowa bibliografia, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc wypracowania na temat wykorzystuje motyw (temat, topos) zwierząt w literaturze, malarstwie i filmie. Jest to temat bardzo ciekawy i dość rzadko spotykany. Zwierzęta towarzyszą człowiekowi od zawsze i pełnią w jego życiu przeróżne role: od przyjaciela po zagrożenie.

Zadanie maturalne: Porównaj obrazy życia ludzkiego przedstawione w podanych fragmentach. Zwróć uwagę na kreację osoby mówiącej oraz funkcję motywów czasu i natury.

Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego na poziomie rozszerzonym, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela, ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego było zadanie maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego (Matura 2010).