język polski

Pisownia nie z imiesłowami przysłówkowymi

Nie z imiesłowami przysłówkowymi piszemy rozłącznie.

Przykłady:

• nie pijąc
• nie jadąc
• nie biegnąc
• nie wpadłszy
• nie zapowiedziawszy
• nie dopowiedziawszy

Lekcja pisowni partykuły nie (on-line)

Pisownia nie z liczebnikami

Pisownia nie z przymiotnikami

Pisownia nie z przysłówkami

Nie z przysłówkami niepochodzącymi od przymiotników piszemy rozłącznie

Przykłady:

• nie dziś,
• nie wczoraj,
• nie zawsze
• nie nigdy

wyjątek stanowi zapis przysłówków: niebawem, nieraz, niezbyt.

Nie z przysłówkami w stopniu wyższym i najwyższym piszemy rozłącznie

Przykłady:

• nie gorzej,
• nie szybciej,
• nie trudniej
• nie najgorzej
• nie najszybciej
• nie najtrudniej

Przysłówki, które połączone z partykułą: nie, nazywają cechę przeciwstawną (a nie jak zwykle są tylko zaprzeczeniem wyrazu podstawowego) piszemy łącznie.

Rozpoznasz tę grupę przysłówków po tym, że w stopniu najwyższym przedrostek naj- znajduje się na początku wyrazu.

 Przykłady:

• niedołężniej
• najniedołężniej
• niegrzeczniej
• najniegrzeczniej

Nie z przysłówkami odprzymiotnikowymi w stopniu równym piszemy łącznie.   

Przykłady: 

• niegłupio
• niedobrze
• nieźle
• nieszybko

Lekcja pisowni partykuły nie (on-line)

Pisownia nie z różnymi częściami mowy

Pamiętaj: w języku polskim obowiązuje pisownia rozłączna.

Oznacza to, że generalnie partykułę nie piszemy rozdzielnie.

Pisownia nie z rzeczownikami

Pisownia nie z wyrazami: brak, można, potrzeba, trzeba, warto, wiadomo, wolno.

Nie z wyrazami: brak, można, potrzeba, trzeba, warto, wiadomo, wolno

piszemy rozłącznie,

ponieważ mają znaczenie czasownikowe.

Przykłady:

• nie brak
• nie można
• nie potrzeba
• nie trzeba
• nie warto
• nie wiadomo
• nie wolno

Lekcja pisowni partykuły nie (on-line)

Pisownia nie z zaimkami

Język polski. Matura 2015. Poziom rozszerzony. Wypowiedź argumentacyjna.

Artykuł zawiera opracowane przez CKE i OKE przykładowe zadanie (poziom rozszerzony), składające się z tematu i fragmentu tekstu, które mogłoby się pojawić na maturze z języka polskiego od 2015 roku. Uczeń ma na jego podstawie sporządzić wypowiedź argumentacyjną. Znajdziesz tu również wzorcowe wypracowanie na ten temat.

Artykuł przedstawia pochodzenie języka polskiego, wyjaśnia historię języka polskiego.

Definicja pojęcia: pole semantyczne

Pole semantyczne to:

• pole wyrazowe jest odbiciem pola pojęciowego, które stanowi siatkę pojęciową, nakładaną przez język na rzeczywistość;

L. Weisgerberg

• „wewnętrzna forma języka" organizuje życie społeczności, rodzaje zmian: nazwy barw: w Polsce(niebieski i zielony), U Indian z Arizony (1 nazwa na te kolory) zanik struktur rodowych wyrzuca z użycia nazwy pokrewieństwa;

Humboldt

• w tej koncepcji wartość elementu językowego nie polega na obiektywnych cechach, ale zależy od kontekstu, pozycji. Zmiana pozycji jednego elementu powoduje automatycznie zmianę wartości elementów sąsiednich.

Saussure

Scenariusz lekcji język polskiego poświęconej przypowieściom i Hymnowi o miłości św. Pawła.

1. Szkoła: ZS nr 6 w Jastrzębiu Zdroju

2. Klasa: 1 LA, 1 C

3. Przedmiot: język polski

4. Prowadzący: Arkadiusz Żmij – stażysta

5. Program: Pamiętajcie o ogrodach

6. Temat lekcji: Ponadczasowość prawd zawartych w Biblii na przykładzie wybranych przypowieści oraz Hymnu do miłości św. Pawła.

Wypracowanie maturalne - przykład: Analizując fragment "Ody do młodości" Adama Mickiewicza i wiersz "Któż nam powróci" Kazimierza Przerwy–Tetmajera, porównaj przedstawione w nich obrazy młodego pokolenia oraz stosunek młodych do pokolenia ojców. Wykorzystaj konteksty historycznoliterackie.

Wypracowanie maturalne - przykład: 

Konflikt pokoleń to temat często występujący w literaturze; czasami przedstawiany jest jako niezgoda w rodzinie (Witold i Benedykt Korczyńscy), innym razem jako konflikt pokoleń literackich albo całych generacji. Zawsze wynika ze sprzeczności postaw wobec świata właściwych dla „młodych" i „starych". Bunt wobec zastanego porządku, pragnienie i gotowość zmieniania świata, „synowie" przeciwstawiają zachowawczości „ojców". Problem ten przedstawiony jest w analizowanych wierszach.

Zadanie maturalne:Dwa obrazy wojny – dwa sposoby mówienia o niej. Dokonaj analizy porównawczej poniższych fragmentów Potopu Henryka Sienkiewicza i Pamiętnika z powstania warszawskiego Mirona Białoszewskiego.

Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego. Podstawą dla opracowania tego zadania maturalnego było zadanie maturalne stworzone przez CKE na potrzeby matury z języka polskiego.

Zadanie maturalne: Na podstawie fragmentu Powrotu Posła J.U. Niemcewicza przedstaw stosunek oświeceniowej szlachty do Rzeczypospolitej

Zadanie maturalne, które ma posłużyć maturzystom do przygotowania się do pisemnej części matury z polskiego, na której wymagana jest umiejętność pisania dobrego wypracowania maturalnego (najlepiej: rozprawki, eseju) opartego na analizie załączonego do tematu fragmentu lektury (epika, dramat) lub wiersza. Zadanie to może również przydać się do zwykłego powtórzenia wiedzy o tekście, epoce. Nie wymaga pomocy nauczyciela ponieważ klucz odpowiedzi jest dołączony do zadania maturalnego.

Motyw powstań narodowych w literaturze i sztuce

Przykładowa bibliografia, do której warto sięgnąć przygotowując się do prezentacji maturalnej z języka polskiego (Matura ustna) lub pisząc pracę, której temat wykorzystuje topos insurekcji, powstania (zbrojnego, narodowego, kościuszkowskiego, krakowskiego, listopadowego, styczniowego, śląskiego, warszawskiego, wielkopolskiego) w literaturze, malarstwie, filmie...

Co to jest pragmatyka językowa?

Omówienie działu semiotyki jaką jest pragmatyka językowa.

Jak powinna wyglądać dobra prezentacja na ustną część egzaminu maturalnego z języka polskiego?

Na początku polecam się zaznajomić z przebiegiem matury ustnej z języka polskiego. Potem musisz sobie uświadomić, że Twoja matura z polskiego składa się z dwóch podstawowych części: prezentacja maturalna (to, co mówisz - treść i to, jak mówisz - forma = kształt językowy i kompozycja wypowiedzi ustnej) oraz rozmowa (najwięcej punktów możesz zdobyć właśnie w rozmowie na egzaminie maturalnym). Dlatego zachęcam Cię do przygotowania nie tylko prezentacji maturalnej, ale również do rozmowy poprzez przygotowania sobie odpowiedzi na Pytania do matury ustnej. Jeśli chcesz popracować nad treścią swojego wystąpienia proponuję sięgnąć do artykułów: {ln: motywy literackie}; Bibliografia przedmiotowa; Mapy myśli - epoki; Opracowania lektur; testy z treści lektur.

Przebieg ustnej części egzaminu maturalnego z języka polskiego

1. Uczeń ma prawo złożyć, w terminie ustalonym w wewnątrzszkolnej instrukcji przygotowania, organizacji i przeprowadzania egzaminu (nie później niż do 31 stycznia roku poprzedzającego rok szkolny, w którym zamierza przystąpić do egzaminu), nauczycielowi języka polskiego propozycję tematu prezentacji w części ustnej egzaminu. Nauczyciel przedstawia temat zaproponowany przez ucznia zespołowi nauczycieli danego przedmiotu, opracowującemu szkolną listę tematów, a członkowie zespołu podejmują decyzję o akceptacji lub odrzuceniu tematu. O podjętej decyzji nauczyciel języka zawiadamia zainteresowanego ucznia.