WIEDZA • ZROZUMIENIE • UMIEJĘTNOŚCI

Język polski – lektury, matura, egzamin ósmoklasisty i pisanie

Czesław Miłosz

  • Miłosz Czesław

    Czesław Miłosz (1911 – 2004)

    polski poeta, polski pisarz

  • Proza światowa – najważniejsze pozycje po 1939 r.

    Proza światowa (literatura powszechna) – najważniejsze pozycje po 1939 r.

    • Albert Camus

      • Obcy, 1943

      • Dżuma, 1947

    • George Orwell

      • Folwark zwierzęcy, 1945

      • Rok 1984, 1949

    • Jerome David Salinger

      • Buszujący w zbożu, 1951

    • Ernest Hemingway

      • Stary czlowiek i morze, 1952

    • C. Miłosz

      • Zniewolony umysł, 1953

      • Zdobycie władzy, 1953

      • Dolina Issy, 1955

      • Rodzinna Europa , 1959

      • Szukanie ojczyzny, 1992

      • Abecadło Miłosza, 1997

      • Piesek przydrożny, 1997

      • Spiżarnia literacka, 2004

    • W. Gombrowicz

      • Trans-Atlantyk, 1953

      • Pornografia, 1960

      • Kosmos, 1965

      • Dziennik, 1957-1966

    • Wiliam Golding

      • Władca much, 1954

      • Wieża, 1964

    • John Ronald Reuel Tolkien

      • Władca pierścieni, 1954-1955

    • Gunter Grass

      • Blaszany bębenek, 1959

      • Kot i mysz, 1961

      • Psie lata, 1963

    • E. Canetti

      • Masa i władza, 1960

    • Joseph Heller

      • Paragraf 22, 1961

    • Julio Cortazar

      • Gra w klasy, 1963

    • Aleksander Sołżenicyn

      • Jeden dzień Iwana Denisowicza, 1962

      • Archipelag Gułag. 1918-1956, 1973-1975

    • Kurt Vonnegut

      • Kocia kołyska, 1963

      • Rzeźnia numer pięć, 1969

      • Śniadanie mistrzów, 1973

    • B. Hrabal

      • Pociągi pod specjalnym nadzorem, 1965

      • Bar świat, 1966

      • Zbyt głośna samotność

      • Lekcje tańca dla starszych i zaawansowanych

    • G.G. Marquez

      • Sto lat samotności, 1967

      • Miłość w czasach zarazy, 1985

      • Jesień patriarchy

      • Kronika zapowiedzianej śmierci

    • R. Kapuściński

      • Cesarz, 1978

      • Szachinszach, 1982

      • Heban, 1998

    • Warłam Szałamow

      • Opowiadania kołymskie, 1978

    • Umberto Eco

      • Imię róży, 1980

      • Wahadło Foucaulta, 1986

    Bibliografia:

    1. Belczyk A., Płatek K., Żak M., Wydarzenia kulturalne ostatniego tysiąclecia, Videograf: Katowice 1993.

    2. Burkot S. Literatura polska w latach 1939 -1989, WSiP: Warszawa 1993.

    3. Matuszewski R., Polska literatura współczesna, WSiP: Warszawa 1986.

    4. Rosiek S., Majchrowski Z., Między tekstami. Wiek XX. Współczesność, GWO: Gdańsk 2005.

    5. Woroczyński T., Literatura polska po 1939 roku, WSiP: Warszawa 1994.

  • Psalmy biblijne - scenariusz lekcji

    Konspekt lekcji poświęconej psalmom biblijnym (2, 130, 146).

    1. Szkoła: ZS nr 6 w Jastrzębiu Zdroju

    2. Klasa: 1 LA, 1 C
    3. Przedmiot: język polski

    4. Prowadzący: Arkadiusz Żmij

    5. Program: Pamiętajcie o ogrodach

    6. Temat lekcji:Pieśni płynące prosto z serca do Boga – psalmy biblijne.

  • Skamandryci - program - scenariusz lekcji

    Konspekt lekcji poświęcony programowi Skamandrytów.

    1. Szkoła: ZS nr 6 w Jastrzębiu Zdroju

    2. Klasa: III AB

    3. Przedmiot: język polski

    4. Prowadzący: Arkadiusz Żmij – stażysta

    5. Program: Pamiętajcie o ogrodach

    6. Temat lekcji: Program antyprogramowy Skamandra – nowej grupy poetyckiej (A. Słonimski „Czarna wiosna”, J. Lechoń „Herostrates”)

    7. Cele lekcji:

      1. ogólny: budowanie wiedzy o XX-leciu międzywojennym

      2. cele szczegółowe:

        • uczeń potrafi wyjaśnić na czym polegają założenia programowe skamandrytów

        • uczeń potrafi zinterpretować utwory „Czarna wiosna” A. Słonimskiego, „Herostrates” J. Lechonia i dostrzega ich programowość

        • uczeń zna pozostałe grupy poetyckie i ich członków

        • uczeń zna miejsce spotkań i czasopisma grupy

    8. Metody dydaktyczne:

      1. Elementy wykładu

      2. Odczyt interpretacyjny

      3. analizy i interpretacji

      4. analizy porównawczej

    9. Środki dydaktyczne:

      1. Kserokopie z tekstami (ew. folie)

    10. Formy pracy:

      1. zbiorowa
      2. wykładu

    11. Bibliografia:

      1. A. Z. Makowiecki, A. Markowski, W. Paszyński, T. Wroczyński, Pamiętajcie o ogrodach część 3,Warszawa: WSiP, 2004 r.

      2. B. Gromadzka, Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?, Warszawa: Nowa era, 2003r.

      3. T. Wroczyński, Literatura polska dwudziestolecia międzywojennego, Warszawa: WSiP, 1997 r.

      4. M. Stworowa, M. Orlicka, Scenariusze lekcji języka polskiego, Innowacje: Goleszów, 1994 r.

    Konspekt właściwy:

    I Ogniwo wstępne:

    -etap organizacyjny

    -stworzenie sytuacji problemowej:

    1. Dwudziestolecie międzywojenne – jakbyście określili ramy czasowe tej epoki?

    2. Jakie bardzo ważne wydarzenie historyczne wiąże się z początkiem epoki?

    3. Na czym polega nowa rzeczywistość?

      1. W 1915 r. S. Żeromski wygłasza odczyt „Literatura a życie polskie”

        1. trzeba uwolnić literaturę z obowiązków obywatelskich

        2. Ukazuje dotychczasowe ograniczenia:

          1. dydaktyzm
          2. policentryzm

        3. 3ba zrezygnować z politycznych obowiązków, wyzwolić ją ze służby sprawie narodowej

    II Ogniwo centralne

    1. Nowa rzeczywistość powoduje odrodzenie, poruszenie i wielkie bogactwo pomysłów na poezję. Poeci wiążą się w grupy, krystalizuje się kilka wyraźnych grup poetyckich, które wypracowały swój własny program poetycki

    2. Awangarda krakowska tzw Awangarda I (Tadeusz Peiper, Jan Brzękowski, Jalu Kurek, Julian Przyboś)

    3. Awangarda II to ruch poetycki, nie grupa(Józef Czechowicz, Żagary – C. Miłosz, Jerzy Putrament, A. Rymkiewicz, Józef Zagórski

    4. ekspresjonizm (Jan Hulewicz)

    5. formizm (Leon Chwistek)

    6. Futuryzm (Bruno Jasieński, Aleksander Stern, Aleksander Wat, Stanisław Młodożeniec, Tytus Czyżewski)

    7. Analiza utworów programowych skamandrytów

      1. Herostrates J. Lechoń

        1. Określ sytuację liryczną:

          1. co się dzieje?

          2. jakie dostrzegasz okoliczności wypowiedzi podmiotu lirycznego?

          3. kto lub co w sytuacji lirycznej zostało określone jako jej elementy i jaką rolę odgrywa?

        2. Zwróć szczególną uwagę na podmiot liryczny:

          1. kim jest?

          2. co czuje?

          3. jak odnosi się do sytuacji lirycznej?

          4. o czym mówi?

          5. jaki jest jego stosunek do tego o czym mówi?

        3. Zwróć uwagę na miejsca znaczące w utworze (zmiany w strukturze, wszelkie zaburzenia w regularności budowy, początek wiersza, ostatnia strofa, ostatnie wersy):

          1. o czym w nich jest mowa?

          2. w jakim trybie użyte są wypowiedzi w tych miejscach?

        4. Osadzony w faktach historycznych, ale wciąż aktualny

        5. Mierzy w mity polskie

        6. Broni poezji

        7. Tu Herostrates to szaleniec wzniecający pożar (na romantyzmie) aby nowa poezja mogła wyrosnąć

      2. Czarna wiosna Antoni Słonimski

        1. Określ sytuację liryczną:

          1. co się dzieje?

          2. jakie dostrzegasz okoliczności wypowiedzi podmiotu lirycznego?

          3. kto lub co w sytuacji lirycznej zostało określone jako jej elementy i jaką rolę odgrywa?

        2. Zwróć szczególną uwagę na podmiot liryczny:

          1. kim jest?

          2. co czuje?

          3. jak odnosi się do sytuacji lirycznej?

          4. o czym mówi?

          5. jaki jest jego stosunek do tego o czym mówi?

        3. Zwróć uwagę na miejsca znaczące w utworze (zmiany w strukturze, wszelkie zaburzenia w regularności budowy, początek wiersza, ostatnia strofa, ostatnie wersy):

          1. o czym w nich jest mowa?

          2. w jakim trybie użyte są wypowiedzi w tych miejscach?

     

    1. Skamandryci (SKAMANDER, staroż. nazwa rz.W okolicach Troi, w pn.-zach. Turcji)

      1. Sztandarowe czasopisma: Pro Arte, ProArte et studio, Skamander, Wiadomości literackie, Cyrulik warszawski

      2. Występy w kawiarniach (Pod pikadorem)

      3. Działalność humorystyczno-satyryczna (szopki polityczne)

      4. Program programowo antyprogramowy

        1. Głoszenie programu nie ma sensu

        2. Chcemy być poetami dnia dzisiejszego

        3. Chcemy być poetami, nikim więcej

        4. Realizm – zainteresowanie się współczesnością (praesensizm)

        5. Dbałość o wysoki poziom artystyczny

      5. Program immanentny (wynikający z twórczości, zapisany w niej):

        1. Populizm
        2. Witalizm
        3. Antymłodopolskość
        4. Biologizm
        5. Praesensizm
        6. Autotelizm

        7. Dbałość o język i formę

      6. Satelici skamandrytcy (publikowali na stronach Skafandra, brali udział w wieczorach poetyckich)

        1. Maria Pawlikowska-Jasnorzewska

        2. Józef Wittlin

        3. Kazimiera Iłłakiewiczówna

        4. Jerzy Liebert

        5. Władysław Broniewski

    III Ogniwo końcowe

    Zebranie wiadomości i powtórzenie

    Uzupełnienie braków w notatkach