Język polski – lektury, matura, egzamin ósmoklasisty i pisanie

Analiza obrazu: "Sąd Ostateczny" Hansa Memlinga

Epoka:

przełom średniowiecza i renesansu - lata 1465-1471

obecność motywu Deesis

motyw Sądu Ostatecznego

technika:

malarstwo olejne na desce

forma:

tryptyk - obraz/ołtarz składa się z trzech części - największej - centralnej i dwóch bocznych

[penaptyk - ołtarz pięcioczęściowy; poliptyk - ołtarz wieloczęściowy]

Przestrzeń obrazu

Jezus w centrum uwagi

biała lilia (po prawej stronie głowy Jezusa) stanowi symbol Zwiastowania i oznacza błogosławieństwo, dobre uczynki, nagrodę

rozpalony miecz (po lewej stronie głowy Jezusa) stanowi symbol wygnania z raju, oznacza zło, grzech i potępienie

tęcza - symbol przymierza Boga z Ludźmi (Noe)

złota sfera (Jezus na niej stoi) -oznacza, świat, któego władcą jest Chrystus

czerwona szata - symbol męczeńskiej śmierci, władzy królewskiej

Natura:

związana jest tylko z dobrem (kwiaty rosnące przy kryształowych schodach są alegorią przymiotów, które muszą posiadać zbawieni), po stronie piekła jest tylko goła ziemia

biała lilia (po prawej stronie głowy Jezusa) stanowi symbol Zwiastowania i oznacza błogosławieństwo, dobre uczynki, nagrodę

pomarańczowa lilia (przy kryształowych schodach) - symbol męczeństwa

stokrotki (przy kryształowych schodach) symbolizują pokorę

fiołki (przy kryształowych schodach) oznaczają skromność

Kamienie

na piersi Archanioła (korale - męczeństwo, diament - wytrwałość, rubiny - altruistyczna miłość (caritas), perły - niewinność)

kryształowe schody - czystość

diabły

są różne, co stanowi alegorię grzechów, za które potępione dusze trafią do piekła

diabeł ze skrzydłami motyla - niestałość - walczy w głębi obrazu z aniołem o duszę

diabeł w rudym futrze - obżarstwo i pijaństwo - w prawej części tryptyku na środku

diabeł z ryjem dzikiej świni, znajduje się wyżej i trzyma kobietę i mężczyznę (grzech cudzołóstwa)

diabeł o skrzydłach ćmy wyżej - nieczystość

diabeł o twarzy małpy - w prawym dolnym rogu - symbolizuje wszelkie zło

Kompozycja:

Dominantą kompozycyjną wydaje się krąg, w którego centrum znajduje się Jezus. Tych kręgów jest kilka:

• Jezusa otaczają apostołowie, Maria i Jan Chrzciciel
• za Sędzią widać tęczę
• wokół głowy Jezusa rozachodzą się złote kręgi
• ostatni, najszerszy krąg stanowią od prawej ludzie wstępujący do nieba, wchodzący na kryształowe schody, potem w centralnej części obrazu wychodzący z ziemi i ważeni, po lewej stronie spadający w czeluście piekielne, które unoszą się do prawego górnego rogu płótna.

Bibliografia:

http://pl.wikipedia.org/wiki/S%C4%85d_Ostateczny

{ln: Jak analizować obraz}