Język polski – lektury, matura, egzamin ósmoklasisty i pisanie
lingwistyka
-
Model
Model
ma postać abstrakcyjną i teoretyczną.
-
Mowa
Co to jest mowa?
Opis terminu: mowa wraz z uwzględnieniem faz mowy i jej pochodzenia.
-
Neurolingwistyka - definicja
Neurolingwistyka - definicja pojęcia
bada jakie części mózgu odpowiadają za procesy powst. i rozumienia mowy; jest to dyscyplina psychologiczna.
-
Onomastyka
Co to jest onomastyka?
Omówienie działu leksykologii jakim jest onomastyka.Polityka językowa
sterowanie, manipulowanie językiem, mające na celu osiągnięcie konkretnego efektu.
Pragmatyka językowa
Co to jest pragmatyka językowa?
Omówienie działu semiotyki jaką jest pragmatyka językowa.
Redukcja
Co to jest redukcja?
Omówienie pojęcia: redukcja w języku.
Referencja horyzontalna
Wyjaśnienie znaczenia pojęcia: referencja horyzontalna.
Retoryka
Co to jest retoryka?
Artykuł poświęcony krótkiemu omówieniu pojęcia retoryka.
Rodzina językowa
Co to jest rodzina językowa?
Artykuł poświęcony pojęciu rodziny językowej.
Semantyka
Co to jest semantyka?
Artykuł poświęcony semantyce.
Semantyka składnikowa
Semantyka składnikowa
Cel: rozkład znaczeń na prostsze składniki (komponenty) semantyczne.
Socjolingwistyka
Socjolingwistyka - definicja pojęcia.
Od lat 60-tych termin stosowany na określenie pewnej interdyscyplinarnej gałęzi badań naukowych (lingwistyka, psycholingwistyka, lingwistyka, językoznawstwo). Socjolingwistyka zajmuje się rolą języka w społeczeństwie, obserwuje i interpretuje językowe zachowanie się jednostek w określonym środowisku społecznym. Wiąże się ona z psycholingwistyką i lingwistyką antropologiczną.
Socjolingwistyka zakłada, że język przybiera różne postaci w zależności od tego, kto nimi mówi - przynależność użytkownika języka do określonej grupy społ.ecznej wpływa na jego zróżnicowanie. Stąd mamy gwary społeczne (miejskie, wiejskie), środowiskowe (uczniowska, przestępcza). Ważny jest też stosunek między nadawcą, a odbiorcą tekstu, jak i okoliczności użycia języka. Np. rodzina, przełożeni etc.
statystyka językowa
bada częstotliwość używania wyrazów, ich frekwencje, częstość występowania określonych fonemów typów słowotwórczych itp.stylistyka językoznawcza
Dziedzina należąca do szeroko rozumianej pragmatyki językoznawczej. Stylistyka bardzo dużo zawdzięcza szkole praskiej. W przeciwieństwie do syntaktyki językoznawczej, która - zdaniem prażan bada funkcje znaków językowych w abstrakcyjnym systemie, stylistyka stara się uchwycić system zasad, którymi się kieruje nadawca w czasie tworzenia tekstu. Sam tekst też jest strukturą. Ta sama treść może jednak otrzymać różną strukturę tekstową. Styl więc według szkoły praskiej to jakość strukturalna tekstu wynikła z celowego doboru przez nadawcę jednostek języka. W ramach tak pojmowanej stylistyki wiele miejsca zajmowały rozważania na temat stylu literackiego, a więc tych tekstów, w których na plan pierwszy wysuwa się funkcja poetycka. Tekst literacki koncentruje się nie na tym o czym informuje, ale na tym, w jaki sposób to czyni. Głównymi przedstawicielami tego nurtu byli J. Mukarowski i R. Jakobson.
tekst
- w językoznawstwie strukturalistycznym - obiekt służący do przekazywania inf. na bazie abstr jęz., zarówno w mowie jak i w piśmie. język istnieje w tekstach, które go realizują.
- to fizyczny wytwór sytuacji komunikacyjnej (napis).
- (lingwistyka) Obiektem badania lingwistycznego to twór powstały w skutek pewnych operacji abstrakcji przeprowadzonych na wyjściowym przedmiocie fizycznym, przede wszystkim segmentacji (z możliwością wyodrębnienia znaków supersegmentalnych) i identyfikacji wyodrębnionych segmentów jako wystąpień określonych znaków - typów (w piśmie znaki te są z góry dane, ponieważ wymienione operacje abstrakcyjne zostały przeprowadzone przy tworzeniu pisma. Na tym opiera się drugie, częstsze rozumienie tekstu, który jest tu ciągiem abstrakcyjnych znaków (np. fonemów, liter, słów), przyporządkowanych w naturalny sposób przedmiotowi fizycznemu służącemu do komunikowania się. Przy tym rozumieniu tekst jest obiektem unilateralnym (w jego skład wchodzi tylko signifiant w sensie Saussuera), a nie zalicza się do niego elementów interpretacji i strukturalizacji (oprócz tych, które posłużyły do segmentacji i identyfikacji znaków występujących w ciągu).
[Encyklopedia językoznawstwa ogólnego]tekstologia lingwistyczna
lingwistyka tekstu, teoria tekstu,
Powstala w poł. lat 60. Przedstawiciel - M.A. Halliday twierdzi, że każdy adekwatny opis językowy powinien zawierać stwierdzenie stosunków zachodzących między tekstem a kategoriami teorii. Powinny przy tym wchodzić w grę płaszczyzny:
- formy.Przez formę należy rozumieć organizację substancji w zjawiskach percypowanych zmysłami
- substancji.Na substancję składają się dwa aspekty: efekty słuchowe i sygnały wzrokowe.
- kontekstu. Przez kontekst - z jednej strony stosunek formy względem niejęzykowych właściwości tych sytuacji, w których się język realizuje, z drugiej zaś - jej stosunek względem cech językowych pozostających poza ramami konkretnie rozpatrywanej szczegółowej sytuacji językowej.Z tym związany jest również fakt, że przez język dochodzą do głosu dwa rodzaje znaczeń: znaczenie formalne i kontekstowe. Znaczenie formalne pewnej cechy językowej to jej funkcja w splocie danych relacji formalnych. Znaczenie kontekstowe jest związane ze stosunkiem do cech pozajęzykowych. Stosunek ten nie ma charakteru bezpośredniego, realizuje się na podstawie pozycji danej cechy w ramach formy lingwistycznej. Znaczenie kontekstowe jest zatem logicznie zależne od znaczenia formalnego.
Teoria komunikacji
od l.40-tych XX wieku, zajmuje się podstawowymi problemami komunikacji; nawiązuje do badań empirycznych, przekazywania informacji za pomocą urządzeń technicznych. Jednostką informacji jest BIT. Twórca to amerykański matematyk C.E. Shannon. Opracował też metodę mierzenia prędkości, z jaką źródło wiadomości generuje informacje, sposób kodowania wiadomości, aby można ją było w ekonomiczny sposób przesyłać przez dany kanał i jak uchronić się przed błędami w jej przekazywaniu. Na gruncie tej teorii wypracowano ogólny schemat systemu komunikacyjnego:
Źródło » koder » kanał » dekoder » adresat
szum
KODER- to część systemu dokonująca dowolnej obróbki sygnałów na wyjściu źródła
DEKODER-część dokonująca obróbki sygnałów na wyjściu z kanału.Teoria pola znaczeniowego
Omówienie pojęcia: teoria pola znaczeniowego.
Teoria pola znaczeniowego
opiera się na hipotezie, że znaczenia poszczególnych wyrazów są ustrukturowane przez wzajemne powiązania wewnątrz odrębnych sfer, zwanych polami znaczeniowymi, pokrywających w całości obszar doświadczenia poznawczego człowieka.
Teoria psychei
Omówienie teorii psychei.
Teoria psychei
zakłada, że nazwa wynika z istoty rzeczy nazywanej i dlatego brzmienie nazwy pozostaje w związku naturalnym z charakterem tej rzeczy. (Heraklita z Efezu – V wiek p.n.e)
Strona 2 z 3