Język polski – lektury, matura, egzamin ósmoklasisty i pisanie

Twoje obowiązki wynikające z asertywności.

Masz obowiązek:

1. zaakceptować odmowę

2. szanować czyjeś prawo do zajmowania własnego stanowiska

3. szanować czyjeś prawo do zmiany zdania

4. nauczyć się radzić z konsekwencjami podjętych decyzji

5. szanować czyjeś prawo do bycia asertywnym

6. szanować czyjeś prawo do błędów

7. szanować czyjeś prawo do sukcesów

8. szanować czyjeś prawo do zmieniania się

9. szanować czyjeś prawo do niewiedzy

10. szanować czyjeś prawo do sukcesów

11. szanować czyjeś prawo do samotności i niezależności

Bibliografia:

Alberti R., Emmons M.: Asertywność,Gdańsk 2003

Mansfield P.: Jak być asertywnym, Poznań 1995

Asertywność w sytuacji odrzucenia

Wszyscy boimy się odrzucenia. Nasz strach wynika jednak z opierania naszego poczucia wartości na opinii innych. W związku z tym powstaje zależność pomiędzy tym: ile znaczymy, a tym: ilu mamy znajomych. Takie założenie jest oczywiście dziecinnie naiwne, żeby nie napisać – głupie. To nie inni decydują o tym, jak wartościowymi ludźmi jesteśmy, ale my poprzez to, co robimy i jacy chcemy być. Kiedy sobie uświadomimy ten fakt, wówczas zauważymy, że odrzucenie nie ma wpływu na to, jakimi ludźmi jesteśmy, jest raczej świadectwem tego, że ci, którzy nas odrzucili nie poznali się na nas, albo, że nie potrzebują takiego człowieka jak my w swojej grupie. Nie ma zatem najmniejszego powodu, by odrzucenie traktować jako dowód naszej niskiej wartości. W konsekwencji należy sobie uświadomić, że nie ma powodu do lęku przed odrzuceniem.

Bibliografia:

Alberti R., Emmons M.: Asertywność,Gdańsk 2003

Mansfield P.: Jak być asertywnym, Poznań 1995

Asertywność a poczucie winy

Jeśli chodzi o poczucie winy ludzie mają tendencję do przyjmowania jednej z dwóch skrajnych postaw. Pierwszą z nich jest fałszywa niewinność, która wynika z lęku przed utrata twarzy, do czego ich zdaniem, przyczyni się przyznanie do popełnionego błędu. Często takim zaprzeczaniem w sytuacja oczywistych ośmieszają się. Jeśli sam stosujesz tę strategię warto byś nauczył się i powtarzał takie i podobne im zdania: To była moja wina. Przepraszam. Przykro mi. Jestem za to odpowiedzialny. Popełniłem błąd. To moja, nie twoja wina. Pozwól, że cię przeproszę.

Przeciwieństwem tej strategii jest fałszywa wina, czyli postawa, w której ludzie obwiniają się za wszystko, co sie im przydarza. Taka cierpiętnicza postawa wynika z niskiej samooceny i jeszcze ją pogarsza. Co więcej grupa bardzo chętnie wykorzystuje takich ludzi jako klasyczne kozły ofiarne. Jeśli często sam przyjmujesz tę strategię powtarzaj sobie podobne ćwiczenia: Boli mnie kiedy zrzucasz odpowiedzialność za swoje błędy na mnie. Odmawiam bycia kozłem ofiarnym. Nie wezmę na siebie winy za to, co się stało. Dlaczego nie potrafisz pogodzić się z tym, że to twoja wina? Czy ktoś cię do tego zmuszał? Przecież sam tego chciałeś.

Streszczenie:

Asertywność a poczucie winy

1. Fałszywa niewinność

2. Fałszywa wina

Bibliografia:

Alberti R., Emmons M.: Asertywność,Gdańsk 2003

Mansfield P.: Jak być asertywnym, Poznań 1995

Asertywność w miłości

W bliskich relacjach z drugą osobą opartych na miłości asertywność pozwala ocalić związek przed rozpadem, pogłębić uczucie – słowem przydaje się i tu. Zanim jednak staniesz się sympatią musisz uświadomić sobie dwie rzeczy. Nawet jeśli nikt Cię nie kocha możesz być szczęśliwy i możesz odnosić sukcesy na różnych polach. Innymi słowy nawet bez czyjejś miłości jesteś bardzo wartościową osobą. Koniecznie uzmysłów sobie swoje atuty i niedostatki, zaakceptuj siebie, a tylko wtedy zostaniesz w pełni zaakceptowany przez drugą osobę.

Kiedy już jesteś w związku uświadom sobie zalety i mankamenty Twojego partnera, zaakceptuj go, takim jakim jest. Jeżeli tego nie zrobisz prędzej czy później irytujące Cię rzeczy staną sie przyczyn kłótni, a w ostateczności rozpadu... Nie bój się także informować partnera o tym, co sprawia Ci największą przyjemność (nie zawsze zdaje sobie z tego sprawę). Z drugiej strony pytaj go o to, co jemu sprawia przyjemność. Pamiętaj, by sprawiając przyjemność partnerowi, zatroszczyć się również o swoją przyjemność. Nie wstydź się rozkoszować przyjemnością – okazując ją sprawisz mu ogromną radość. Bardzo istotnym uczuciem poza miłością w związku jest także zazdrość. Tłumiona może wyrządzić ogromne spustoszenie. Jeśli partner nadużywa twojego zaufania spotykając się z kimś innym, powiedz mu, jak bardzo Cię zranił, co czujesz, przekonaj, by tak nie postępował – nawet jeśli ta rozmowa nie przyniesie bezpośredniego skutku, dasz mu do zrozumienia, że nie zgadzasz sie na takie zachowanie. Pamiętaj przy tym, by rozmowa była spokojna, racjonalna i wyważona – w żadnym razie nie płacz, nie histeryzuj ani nie krzycz. Nigdy nie pozwól sobie na to, by miłość drugiej osoby była dla Ciebie wyznacznikiem Twojej wartości. Pamiętaj, że jeżeli ty nie cenisz siebie, nie uda Ci się nikogo zmusić do tego, by cenił Cię bardziej. Ponadto odpowiednio wysokie poczucie własnej wartości podnosi Twoją atrakcyjność. Nigdy, przenigdy nie kontroluj, nie szpieguj swojego partnera – miłość opiera sie na zaufaniu, nie jego braku. Kończąc rozważania na temat roli asertywności w miłości trzeba jeszcze uświadomić sobie jeszcze, że nikt (bez względu na to, co mówi) nie może zagwarantować dożywotniej miłości. Jej trwałość zależy od obu partnerów.

Streszczenie:

1. Asertywność w miłości

   1. możesz być szczęśliwy, odnosić sukcesy, nawet jeśli nikt Cię nie kocha

   2. uświadom sobie swoje atuty i niedostatki, zaakceptuj siebie, a zostaniesz zaakceptowany

   3. uświadom sobie zalety i mankamenty Twojego partnera, zaakceptuj go, takim jakim jest

   4. nie bój się informować partnera o tym, co sprawia Ci największą przyjemność

   5. pytaj partnera o to, co sprawia mu największą przyjemność

   6. troszcz się nie tylko o sprawienie przyjemności partnerowi, ale także sobie

   7. nie bój się rozkoszować swoją przyjemnością

   8. zazdrość

      • jeśli partner nadużywa twojego zaufania spotykając się z kimś innym, powiedz mu, jak Cię zranił, co czujesz, przekonaj, by tak nie postępował

      • pamiętaj, że nikt nie może zagwarantować niekończącej się miłości

      • pamiętaj, że miłość opiera się na zaufaniu, a nie kontroli

      • miłość drugiej osoby nie może być dla Ciebie wyznacznikiem Twojej wartości

      • pamiętaj, że jeżeli ty nie cenisz siebie, nie uda Ci się nikogo zmusić do tego, by cenił Cię bardziej

      • odpowiednie poczucie własnej wartości podnosi Twoją atrakcyjność

Bibliografia:

Alberti R., Emmons M.: Asertywność,Gdańsk 2003

Mansfield P.: Jak być asertywnym, Poznań 1995

Asertywność w pracy

Najtrudniejsza sytuacja to znaleźć się na bezrobociu. Należ wówczas pamiętać, że fakt pozostawania bez pracy nie jest związany z Twoją wartością. W takiej sytuacji musisz mieć plan na każdy dzień, aby uniknąć poczucia beznadziejności. Najlepiej by uwzględniał takie czynności jak: szukanie ogłoszeń, składanie podań o pracę, umówione rozmowy kwalifikacyjne. Zawsze należy myśleć pozytywnie i powtarzać sobie, że jest się najlepszym kandydatem na to stanowisko oraz pamiętać, że to wszystko prowadzi do celu, którym jest zatrudnienie. Mechanizm jest prosty - musisz wierzyć w swoje umiejętności i być ich pewien, by o nich przekonać potencjalnego pracodawcę. Aby być bardziej przekonujący ćwicz rozmowy kwalifikacyjne przed lustrem, nagrywaj je na dyktafon i odsłuchuj, opanuj komunikację niewerbalną. Bardzo ważne jest byś każdą rozmowę kwalifikacyjną traktuj jak kolejną lekcję – unikniesz wtedy niepotrzebnego rozczarowania. Z każdej nieudanej rozmowy kwalifikacyjnej wyciągaj wnioski i nie popełniaj tych samych błędów.

Kiedy pracujesz asertywność również jest bardzo potrzebna. Pamiętaj, by nigdy nie wchodzić w konfrontację z przełożonym w towarzystwie współpracowników. Nigdy z niej nie wyjdziesz zwycięsko. Staraj się, by taka sytuacja miała miejsce na osobności, wtedy szanse na wysłuchanie twoich racji rosną i co najważniejsze – nie nadszarpujesz wizerunku przełożonego.

Zupełnie inną sytuacją jest być szefem. Jednak i wtedy asertywność bardzo się przydaje. Pamiętaj, że dużo więcej zyskasz budując komunikację z podwładnymi na wzajemnej: szczerości, odpowiedzialności, współpracy, szacunku oraz równości. Zawsze słuchaj ludzi, gdy mają coś do powiedzenia. Staraj się o ile to możliwe pracować razem z nimi. Przyjmuj odpowiedzialność za swoje decyzje. Krytykuj, ale tylko sprawiedliwie i w uzasadnionych przypadkach. Często chwal podwładnych skupiając się na wykonaniu, nie na osobie – w ten sposób docenisz ich profesjonalizm. Staraj się wspierać pracowników – pozytywna motywacja jest skuteczniejsza niż negatywna.

Streszczenie

1. Asertywność w pracy

   1. Bezrobocie

   2. asertywność wobec przełożonego

   3. asertywny przełożony

Bibliografia:

Alberti R., Emmons M.: Asertywność,Gdańsk 2003

Mansfield P.: Jak być asertywnym, Poznań 1995

Asertywność a krytyka

Bardzo trudną sytuacją dla ludzi jest krytyka. Na ogół nie radzimy sobie ani wtedy, kiedy jesteśmy krytykowani, ani wtedy, kiedy krytykujemy. Ponieważ pierwszy przypadek jest bardziej bolesny uczyńmy go punktem wyjścia dla naszych rozważań. Wszyscy boimy się krytyki, gdyż jej pojawienie się wiążemy z obniżeniem naszej wartości zarówno w oczach innych, jak i naszych. Ponadto każdy z nas ma tzw. słabe punkty, czułe miejsca. Uderzenie w nie powoduje utratę kontroli przez ofiarę nad swoimi emocjami, nerwową reakcję. Najczęściej jednak są to ciosy przypadkowe. Mimo to staramy się je ukryć przed wszystkimi. Krytyka, która nas spotyka może być albo uzasadniona, albo nieuzasadniona. Każda wymaga innej reakcji.

Kiedy spotyka cię krytyka uzasadniona staraj sie potraktować ją, jako kolejną lekcję, dzięki której możesz w przyszłości uniknąć podobnych błędów, jeśli zależą one oczywiście od Ciebie, a nie jako negatywną ocenę Twojej osoby. Łatwiej Ci wtedy będzie zachować spokój i z nią pogodzić. Warto w takiej sytuacji dopilnować, by krytyka dotyczyła konkretnych błędów, zachowań, a nie Ciebie w ogóle (to, że się spóźniłeś na lekcję/do pracy nie oznacza, że jesteś spóźnialski). Nikt nie jest doskonały, więc przyjmij tę krytykę, przyznaj się do popełnionego błędu, jeśli chcesz przeproś i zapomnij o sprawie. Nigdy więcej już do tego nie wracaj. Świetnym sposobem na załagodzenie sytuacji jest wykazanie chęci naprawienia skrytykowanych błędów pytaniem skierowanym do autora krytyki: Czy mógłbyś mi poradzić w jak sposób to mogę naprawić/ w jaki sposób sobie z tym w przyszłości lepiej radzić?

Kiedy spotyka nas krytyka nieuzasadniona, czyli bezpodstawna z pewnością możesz założyć, że jej autor chce cię poniżyć. Odpowiadaj (choćby w myślach) opierając się n schemacie, że osądzanie Ciebie na podstawie jednej sytuacji, kiedy zazwyczaj jesteś bez zarzutu, jest niesprawiedliwe. Musisz mieć świadomość, że popełniane błędy nie powodują, że przestajesz być wartościowym człowiekiem, oznaczają tylko, że pomyliłeś się w kilku przypadkach. Każdy człowiek się myli, więc masz do tego prawo.

Kiedy przyjdzie nam krytykować dobrze jest to robić w umiejętny sposób. Pierwsza bardzo ważna zasada: nigdy nie krytykuj osoby! Wolno ci tylko skrytykować sposób wykonania czegoś, który nie uzasadnia się do uogólnień na osobę. Np. masz brudne ręce, umyj je (nigdy: jesteś brudasem) lub nie jestem zadowolony z tego, jak załatwiłeś tę sprawę (nigdy: nie radzisz sobie), lub to, co zrobiłeś było niezręczne (nigdy: jesteś niezdarny). Nigdy również nie krytykuj kogoś w towarzystwie innych ludzi. Nie wolno Ci również ulegać emocjom. Zadbaj, by twój głos miał przyjazny ton. Postaraj sie również, by Twoja krytyka była zwięzła i konstruktywna. Przede wszystkim jednak pamiętaj o tym, by była dobrze skonstruowana. Najpierw powinieneś docenić cechy, zaangażowanie, osobę, którą zamierzasz skrytykować. Dzięki temu zapewnisz krytykowanego o szacunku ze swojej strony, a sama krytyka zostanie przyjęta bez uszczerbku dla samooceny, ponieważ będzie mniej brutalna. Dopiero po tym przejdź do zwięzłej krytyki wolnej od uogólnień i wygłoszonej przyjaznym tonem.

Ponieważ sytuacja krytyki jest trudna zarówno dla krytykującego i krytykowanego należy tę umiejętność ćwiczyć najpierw „na sucho”, czyli przed lustrem, z dyktafonem, a dopiero później wykorzystywać ją w praktyce. Dzięki temu automatycznie nauczymy się odpowiadać na krytykę, co pozwoli nam unikną negatywnych emocji, które ona wywołuje, a nasze uwagi odebrane zostaną przez krytykowanego jako przyjazna wskazówka, a nie atak na jego osobę.

Streszczenie:

1. strach przed krytyką

2. krytyka uzasadniona

3. krytyka bezpodstawna

4. jak krytykować innych?

Bibliografia:

Alberti R., Emmons M.: Asertywność,Gdańsk 2003

Mansfield P.: Jak być asertywnym, Poznań 1995

O asertywności trzeba mówić zawsze w kontekście dwóch alternatywnych postaw. Pierwsza z nich – nieasertywność objawia się w rezygnacji z własnego dobra na rzecz unikania konfrontacji. Mówiąc prościej to unikanie sporów, zderzenia racji polegające na nieustającym podporządkowaniu, potakiwaniu, spełnianiu próśb. Jej zupełnym przeciwieństwem jest postawa agresywna. Zachowania wynikające z niej wiążą się ze zranieniem, manipulowaniem, ignorowaniem innych w wyrażaniu siebie. Żeby właściwie umiejscowić asertywność w kontekście takich zachowań należy wyobrazić sobie, że zachowania nieasertywne i agresywne do dwa krańce jednego kontinuum, a gdzieś w środku, pomiędzy nimi znajduje się asertywność. Pojęcie to postrzegane dosyć różnorodnie. Dla jednych asertywność oznacza wiarę w siebie, ale jednocześnie szacunek dla uczuć i potrzeb innych; oznacza szukanie nowych dróg dla wyrażenia swojego „ja” odpowiednio odkrytej w sobie mocy i zaakceptowanej niedoskonałości¹. Dla innych asertywność to narzędzie, które sprawi, że twoje relacje z innymi staną się równorzędne².Jakby tego pojęcia nie definiować zawsze akcentuje się tu fakt, że z tych trzech zachować jest to zawsze najkorzystniejsze nie tylko dla jednostki i grupy rozwiązanie.

• agresywne zachowania

• nieasertywność

• Definicje asertywności

Alberti R., Emmons M.: Asertywność,Gdańsk 2003

Mansfield P.: Jak być asertywnym, Poznań 1995

Przyczyny zachowań nieasertywnych

Jest ich wiele. Mogą wynikać ze skrajnych postaw wobec siebie przejawiających się albo w samouwielbieniu, albo w odrazie. Najczęściej jednak przyczyny leżą w procesie socjalizacji. Ani w domu, ani w szkole kształtuje się nieasertywność wymagając uległości i nagradzając za takie zachowania. Już w wieku niemowlęcym człowiek jest nagradzany ciepłym głosem i uśmiechem za grzeczność. W domu dzieci powinny być posłuszne rodzicom i często powtarza się powiedzenia: dzieci i ryby głosu nie mają, nie chwal się, bo to nieładnie lub nie odzywaj się jak cię nikt nie pyta. Szkoła kiedyś używała przemocy fizycznej wobec asertywnych, dziś symbolicznej, by wymóc posłuszeństwo. W kościele uczy się nadstawiania drugiego policzka, że pokorni posiądą ziemię. W pracy często można usłyszeć, że trzeba znać swoje miejsce w szeregu. Słowem buntownicy w każdej sferze życia społecznego są karani i spotykają się z różnymi formami represji ze strony społeczeństwa. Ponieważ jako dorośli jesteśmy ukształtowani przez dom i szkołę w dorosłości czujemy się zobowiązani słuchać przełożonego we wszystkim, bywamy zbyt przerażeni, by bronić swoich interesów, nawet, gdy się nas krzywdzi i nie mamy poczucia własnej wartości, a także boimy się wygłaszania opinii. Najważniejsze jednak, że uczy się nas i wmawia nam, że nie jesteśmy wartościowi – niska samoocena ułatwia manipulowanie. Rozwijając u siebie asertywność należy pamiętać, że generalnie doświadczenia z dzieciństwa i szkoły przeszkadzają nam w życiu.

Streszczenie:

1. Przyczyny zachowań nieasertywnych

   1. uleganie skrajnej postawie wobec siebie

   2. wyuczone modele zachowań w dzieciństwie i szkole

   3. społeczne wartości

   4. niska samoocena

Bibliografia:

Alberti R., Emmons M.: Asertywność,Gdańsk 2003

Mansfield P.: Jak być asertywnym, Poznań 1995

Jak asertywnie sobie poradzić z trudnymi ludźmi?

Czasem w pracy, w szkole, w życiu towarzyskim ktoś żąda od nas czegoś w sposób agresywny lub obrażając nas. Jak zachować się w takiej sytuacji nie angażując się w konflikt, nie obrażając agresora i jednocześnie nie wystawiając naszego wizerunku na szwank? Z odpowiedzią na to pytanie przychodzi oczywiście asertywność z całym arsenałem środków do dyspozycji. Wykorzystując każdy z poniższych mechanizmów należy pamiętać o rzeczowym, neutralnym lub przyjaznym tonie, zachowaniu stoickiego spokoju i nie uleganiu żadnym emocjom. Oto kilka z nich:

1. kiedy zwraca się pan do mnie w taki sposób, nie jestem skłonny zrobić tego, o co pan prosi

2. werbalnie odwołuj się do zmysłów w reakcjach (słuch, wzrok, smak, dotyk)

3. odpowiadaj tylko na ataki na twoją osobę, firmę (pozostałe ignorując), rozbijaj ataki pytaniami (nie odpowiadaj na nie)

4. proś o wyjaśnienie, powtórzenie, doprecyzowanie

5. wycofaj się: chętnie porozmawiam z panem, kiedy się pan uspokoi

6. zwróć uwagę rozmówcy na publiczność (np. nie przy dzieciach)

Bibliografia:

Alberti R., Emmons M.: Asertywność,Gdańsk 2003

Mansfield P.: Jak być asertywnym, Poznań 1995

Asertywność w sytuacji konfliktu

Na wstępie należy wyjaśnić czym jest konflikt. Najprościej sprowadzić go do różnicy w poglądach, pragnieniach, potrzebach i opiniach. Tak pojmowany należy uznać za zjawisko absolutnie normalne i permanentnie występujące w życiu społecznym.

Co zatem powoduje, że postrzegane jest tak negatywnie? Oczywiście strach przed konfliktem. Ludzie nie zdają sobie sprawy z tego, że jest on rzeczą nieuniknioną, bo wynikają z różnic międzyludzkich. Zapominają, że często stosowane uniki, ucieczki przed nim, konfliktu nie rozwiązują. Tylko stawianie czoła konfliktom pomaga naprawić sytuację, rozwiązać problem. Każde inne zachowanie odkłada go w czasie, powodując jednocześnie gromadzenie się poczucia krzywdy i agresji.

Każdemu konfliktowi należy stawić czoła w momencie, w którym się pojawia. Konflikt sam w sobie jest bardzo pozytywnym zjawiskiem, gdyż pozwala na zmiany złych wzorców wyniesionych z dzieciństwa czy innych doświadczeń. Kiedy się pojawia najgłupszą rzeczą jaką można zrobić to zareagować na niego gniewem, pretensjami. Takie zachowanie jest typowe dla dzieci – wielu ludzi nie nauczyło się jeszcze radzić sobie w takich sytuacjach, dlatego wykorzystuje mechanizmy, których nauczyli się w dzieciństwie. Zamiast tego znacznie lepiej jest spróbować zrozumieć przyczyny postawy partnera, zapytać go o nie. Następnie najlepiej jest wyrazić swoje uczucia wobec partnera, później wobec jego postawy, by wreszcie wyjaśnić motywacje własnej postawy. Kolejnym ważnym krokiem jest zapytanie partnera o uczucia związane z Twoją postawą, z Tobą. Jeśli w wyniku takiego dialogu żadne z was nie zmieniło stanowiska warto odnaleźć kompromisowe rozwiązanie, jeśli nie uda się, to znajdźcie wspólnie satysfakcjonującą wszystkich alternatywę dla proponowanych rozwiązań konfliktu. Warto w tej sytuacji pamiętać, że sukcesem jest rozwiązanie, z którego wszystkie strony są zadowolone. W przeciwnym wypadku powstaje nierówność, prowadząca tylko do następnego konfliktu.

Streszczenie:

1. Asertywność w sytuacjach konfliktu

   1. konflikt to różnica w poglądach, pragnieniach, potrzebach i opiniach

   2. strach przed konfliktem

   3. stawianie czoła konfliktom

Alberti R., Emmons M.: Asertywność,Gdańsk 2003

Mansfield P.: Jak być asertywnym, Poznań 1995

Droga do stania się asertywnym jest bardzo zindywidualizowana. Dla jednych może być bardzo długa, dla innych krótka i łatwa. Zależy to od wielu czynników, które można sprowadzić do tego, jak zostaliśmy ukształtowani w dzieciństwie, z jakich wzorów korzystaliśmy w procesie socjalizacji.

Czy warto być asertywnym? Czy płyną z tego jakieś korzyści? Czy ta postawa nie powoduje konfliktów? Czy nie utrudnia życia? Takich pytań roi się u osób, które już poją pojęcie czym jest asertywność. Można na nie odpowiedzieć próbując określić jaka asertywność jest.

Twoje prawa do asertywności.

Masz prawo:

1. domagać się tego, czego pragniesz

2. powiedzieć, że coś Cię nie obchodzi

3. do zachowań emocjonalnych, nielogicznych i nie musisz się z nich tłumaczyć

4. podejmować samodzielne decyzje

5. decydować o swojej odpowiedzialności za rozwiązywanie cudzych problemów

6. do nie wiedzy, do braku zrozumienia czegoś, kogoś

7. do błędów

8. do sukcesów

9. do porażek

10. do niezależności

11. zmiany swojego stanowiska

12. do prywatności

13. do bycia asertywnym

14. do zmieniania się

15. do wyrażania swoich opinii

Bibliografia:

Alberti R., Emmons M.: Asertywność,Gdańsk 2003

Mansfield P.: Jak być asertywnym, Poznań 1995

Zachowania nieasertywne

Zachowania nieasertywne można podzielić na trzy typy strategii. Pierwszą z nich będzie stanowiło unikanie. Objawia sie ono najczęściej w zgadzaniu się we wszystkim ze wszystkimi (często wbrew własnemu interesowi czy logice), unikaniu wygłaszania własnych sądów i opinii. W ramach tej strategii mieści sie również automatyczne przepraszanie, gdy zostanie się zaatakowanym, unikanie konfliktów za wszelką cenę oraz utrzymywanie pozytywnych relacji z silniejszymi. Takie zachowanie należy uznać za typowe dla osób uległych, niezdecydowanych, słabych. U przyczyn takich reakcji leży głęboki, najczęściej nieuświadomiony lęk przed reakcją innych.

Drugą stanowi akomodacja. Stosują ją najczęściej ludzie unikający konfliktu. Wykorzystują ją ludzie usłużni, często zgadzający się na udzielanie pomocy bez uwzględnienia swojego interesu. U zajmujących stanowiska kierownicze często objawia się w brak stanowczości i braku konsekwencji wobec podwładnych. Nie jest to strategia korzystna dla osoby ją stosującej. Świadczą o tym jej efekty: ilość zadań przekracza możliwości takiej osoby, wykonywanie zadań, których nie lubi, lub nie chce realizować, bywa często ignorowana.

Za trzecią można uznać agresję. U przyczyn zachowań agresywnych upatruje się poczucie krzywdy, będące efektem bycia oszukiwanym, ignorowanym, wykorzystywanym oraz nagromadzenie gniewu. Działania o tekim charakterze polegają najczęściej na pojawieniu się reakcji niewspółmiernie silnej do problemu, działaniem pod wpływem silnego gniewu, agresywnym i głośnym zachowaniem względem zachowania. Bardzo często agresja wyładowywana jest na kimś nie związanym z jej źródłem. Ofiarami stają się ewidentnie słabsi od agresora oraz jego rodzina. Nie trzeba chyba nikogo przekonywać, że i ta strategia nie przynosi korzyści, a jedynie koszty. Stosujący taką strategię najczęściej spotykają się z różnymi formami ostracyzmu społecznego np. milczenie otoczenia czy unikanie agresywnej osoby. Ważne jest również mylne przekonanie u agresorów, że kontrolują sytuację. Paradoksalnie agresję stosują ludzie słabi oraz ci, którzy nie chcą z różnych względów okazywać swoich uczuć.

Streszczenie:

1. unikanie

2. agresja

3. akomodacja

Bibliografia:

Alberti R., Emmons M.: Asertywność,Gdańsk 2003

Mansfield P.: Jak być asertywnym, Poznań 1995