WIEDZA • ZROZUMIENIE • UMIEJĘTNOŚCI

Język polski – lektury, matura, egzamin ósmoklasisty i pisanie

poemat

  • Biblijny poemat kosmogoniczny

    Scenariusz lekcji język polskiego poświęconej Biblijnemu poematowi kosmogonicznemu.

    1. Szkoła: ZS nr 6 w Jastrzębiu-Zdroju

    2. Klasa: 1 LA, 1 C

    3. Przedmiot: język polski

    4. Prowadzący: Arkadiusz Żmij – stażysta

    5. Program: Pamiętajcie o ogrodach

    6. Temat lekcji: Biblijny poemat kosmogoniczny i żywotność jego motywów w poezji współczesnej.

    7. Cele lekcji:

      1. ogólny: budowanie przekonania o starożytnych korzeniach kultury europejskiej

      2. cele szczegółowe:

        • uczeń dostrzega oryginalność przekazu biblijnego o początkach świata

        • uczeń rozumie topos genezyjski w wierszu Różewicza

        • uczeń potrafi wymienić etapy powstania świata

        • uczeń dostrzega przenośne znaczenia

        • uczeń wie którym dniem tygodnia jest niedziela i wyjaśnić dlaczego

    8. Metody dydaktyczne:

      1. burzy mózgów

      2. analizy i interpretacji

    9. Środki dydaktyczne:

      1. Księga Rodzaju, w: Biblia

      2. kserokopie wiersza T. Różewicza

      3. podręcznik: A. Z. Makowiecki, A. Markowski, W. Paszyński, T. Wroczyński, Pamiętajcie o ogrodach część 1, WSiP: Warszawa,

    10. Formy pracy:

      1. jednostkowa

      2. zbiorowa

    11. Bibliografia:

      1. A. Z. Makowiecki, A. Markowski, W. Paszyński, T. Wroczyński, Pamiętajcie o ogrodach część 1, WSiP: Warszawa,

      2. M. Adamczyk, B. Chrząstowska, J. T. Pokrzywniak. Starożytność-oświecenie. Podręcznik literatury dla klasy pierwszej szkoły średniej, WSiP: Warszawa, 1995 r.

      3. M. Stworowa, M. Orlicka, Scenariusze lekcji języka polskiego, Innowacje: Goleszów, 1994 r.

    Konspekt właściwy:

    I Ogniwo wstępne:

    -etap organizacyjny

    -stworzenie sytuacji problemowej:

    1. Jakie źródła ma kultura europejska?

     

    Ogniwo centralne

    1. Ukazanie podobieństw i różnic między biblijną kosmogonią a mityczną:

      1. mitologia grecka: Na początku był Chaos; z Chaosu wyłonili się bogowie;

      2. w Biblii: Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię.

      3. konkluzja: oryginalność przekazu biblijnego polega na wskazaniu Boga jako pierwszej przyczyny.

    2. Analiza poematu o stworzeniu świata.

      1. Wymieńcie po kolei jak powstawał świat…. wynotujcie sobie te etapy

      2. Znajdźcie w tekście wyraz oceniający dzieło stworzenia (dobre, dobra).

      3. Spróbujcie określić, co zostało ocenione jako dobre?

      4. Jeżeli światłość, dzień, oddzielenie zostały ocenione jako dobre, to co nazwać złem? (ciemność, pustkowie, bezład)

      5. Do jakiego zakresu pojęć należą dobro i zło? (pojęcia moralne)

      6. Jeżeli analizowany obraz traktować w kategoriach moralnych, to czym było stworzenie świata? Było tworzeniem ładu moralnego.

    W czasie analizy sukcesywnie tworzymy tabelkę, która osiąga następujący kształt:

     

    chaos

    Złe (zło)

    		 Dobre (dobro) ład

    Ciemność

    Pustkowie

    Bezład

    Światłość

    Dzień

    Oddzielenie

    Było

    Stało się

     4. Czy w formie dostrzegacie środki charakterystyczne dla języka poezji? (paralelizmy, przenośnie, epitety)

     5. Motywy biblijne w wierszu Ocalony T. Różewicza (z t. Niepokój 1947).

     

     

    Ogniwo końcowe

    1. Wnioski końcowe:

      1. Biblijny poemat o stworzeniu świata ma rodowód starobabiloński, ale oryginalność jego polega na świadomości Boga jako pierwszej przyczyny.

      2. Utwór ma charakter poetyckiej metafory.

      3. Człowiek od najdawniejszych czasów nie godził się na chaos, dążył do uporządkowania.

      4. Tradycja biblijna jest ciągle żywa w świadomości Europejczyków.

      5. Do myśli biblijnych sięga się w najważniejszych momentach życia i historii, jako do autorytetu moralnego.

    2. Zadanie domowe:

    Przeczytaj psalmy 2, 130, 146

     

  • Gatunek „Pana Tadeusza”

    Gatunek literacki „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza

    Najczęściej wskazuje się w „Panu Tadeuszu” związki z eposem(epopeją), często dodając przymiotnik: narodowy(narodowa). Bywa jednak i Pan Tadeusz określany mianem poematu. Owe rozmycie gatunkowe dzieła Adama Mickiewicza jest efektem tego, że w „Panu Tadeuszu” odnajdujemy wiele innych gatunków: gawędę, legendę, elementy powieści historycznej, sielanki, romansu obyczajowego, baśni, poematu opisowego, poematu heroikomicznego. Można więc powiedzieć, że mówiąc o „Panu Tadeuszu” jako gatunku zamiennie stosuje się terminy: epos (narodowy), epopeja (narodowa) i poemat.

  • Interpretacja wiersza: Bal w operze

    Interpretacja Balu w Operze Juliana Tuwima pt.

    ROZTAŃCZONE IDEOLO

    Poeta, publicysta i satyryk dwudziestolecia międzywojennego – Julian Tuwim – na długo przed publikowaniem „Balu w Operze” zamanifestował chęć wykroczenia poza ogólnie przyjęte ramy poezji. Owo dążenie do niekonwencjonalności i uzyskania pełnej swobody twórczej, przejawia się w kontrowersyjnych, nawet jak na współczesne nam czasy utworach.  Na co chciał zwrócić uwagę ówczesnego społeczeństwa swoim pozornie prostackim „balem”, tak znany i ceniony mistrz pióra?
    Warto przeczytać: {ln: Jak zanalizować wiersz? ' Analiza wiersza - jak?} oraz {ln: Środki poetyckie ' Prosto o środkach poetyckich}

  • Krasicki Ignacy - "Antymonachomachia"


    Ignacy Krasicki "Antymonachomachia"

    To kolejny po "Monachomachii" poemat heroikomiczny, który w zamyśle krytyki mial być odwołaniem swego pierwozoru. Za sprawą geniuszu i odwagi autora w istocie rzeczy staje się jednak kolejnym ciosem wymierzonym w kler i bezlitośnie obnażającym słabości ówczesnego Kościoła. Niestety, o tym dziele na języku polskim już się raczej nie mówi, a szkoda...

     

     

    PLAN ANTYMONACHOMACHII

    PIEŚŃ PIERWSZA

    PIEŚŃ DRUGA

    PIEŚŃ TRZECIA

    PIEŚŃ CZWARTA

    PIEŚŃ PIĄTA

    PIEŚŃ SZÓSTA

     

     

    Spis pochodzi ze strony:
    BIBLIOTEKA LITERATURY POLSKIEJ W INTERNECIE

  • Krasicki Ignacy - "Monachomachia"

    Ignacy Krasicki "Monachomachia"

    Ten (poznawany na jezyku polskim) oświeceniowy poemat heroikomiczny napisany przez XBW (Księcia Biskupa Warmińskiego) został wydrukowany wbrew woli autora (dlaczego? - przeczytaj, choć fragment, a bedzie to dla Ciebie oczywiste!) i stał sie przyczyną potężnej fali krytyki wobec Krasickiego (zmuszono go, by napisał kolejny tekst, w którym to wszystko odwoła, czyli Antymonchomachię. Jest on jednocześnie świadectwem otwartości oświeceniowych umysłów i gotowości do krytyki i naprawy nawet takiej instytucji jak Kościół...

     

  • Słowacki Juliusz - "Beniowski"


    Juliusz Słowacki BENIOWSKI

  • Trembecki Stanisław - "Sofiówka"

    Sofiówka

     

    Miła oku, a licznym rozżywiona płodem,

    Witaj, kraino, mlekiem płynąca i miodem!

    W twych łąkach wiatronogów rżące mnóstwo hasa;

    Rozroślejsze czabany twe błonie wypasa.

    Baran, którego twoje utuczyły zioła,

    Ciężary chwostu jego nosić muszą koła.

    Nasiona, twych wierzone bujności zagonów,

    Pomnożeniem dochodzą babilońskich plonów.

    Czernią się żyzne role; lecz bryły tej ziemi

    Krwią przemokły, stłuszczone ciały podartemi.

    Dotąd jeszcze, wieśniaczą grunt sochą rozjęty,

    Zębce słoniów i perskie wykazuje szczęty.

    W tych gonitwach, od obcych we śrzodku poznany,

    Szesnaście potem razy kraj odmienił pany.

    W nim najsroższe z Azyją potyczki Europy,

    W nim z szlachtą wielokrotnie łamały się chłopy.

    Przeszły więc niwy w stepy, a trawa bez kosy

    Pokrewne Pytonowi mnożyła połosy.

    W leciech niższych, otwartej acz nie było wojny,

    Utrapiał Ukrainę pokój niespokojny.

    To sieczowe nachody, to tauryckiej ordy

    Zdradne zawsze nad karkiem strzały, spisy, kordy,

    Dzicz wnętrzna, częsty rozruch i sąsiad niemiły

    Majętniejszych opodal mięszkać niewoliły.

    Dozorca się panoszył, a posiadacz grodu

    Za łaskę swego cząstki przyjmował dochodu.

    Katarzyna, przez czyny nieśmiertelna swoje,

    Gdy zniosła Zaporoża i Krymu rozboje,

    Odtąd dopiero każdy swojej pewien właści,

    Pod zbrojnym żyje prawem wolny od napaści.

    Wygnała barbarzyństwo rzeczy postać inna

    I obfita ziemica jest, czym być powinna.

    Ciągną ninie ku sobie te pola karmiące

    Przez niegościnne morze korabiów tysiące.

    Ordessa zmartwychwstała i wymienia złotem

    Uroszony rolniczym owoc ziemi potem.

    Skutkiem przezornych rządów, zaniedbane wioski

    Na wzór się przekształcają angielski i włoski;

    Zapomnianego niegdyś przystrojeniem kąta

    Gromadny obywatel pilnie się zaprząta.

     

    Kliknijaby przeczytać całość

     

     

    Fragment tekstu pochodzi ze strony: