Język polski – lektury, matura, egzamin ósmoklasisty i pisanie
wniosek
-
Ćwiczenie 5. Rozprawka. Jak budować akapit?
Jak budować akapit? (ćwiczenie 5 - rozprawka)
Zanim przystąpisz do ćwiczenia upewnij się, że zapoznałeś się z artykułem: Jak zbudować dobry akapit?Pierwsza część ćwiczenia:
Wybierz z poniższego tekstu zdania i przyporządkuj je do poszczególnych kategorii, przypisując im w ten sposób określone funkcje.
Ćwiczenie 6. Rozprawka. Jak budować akapit?
Jak budować akapit? (ćwiczenie 6 - rozprawka)
Zanim przystąpisz do ćwiczenia upewnij się, że zapoznałeś się z artykułem: Jak budować akapit? Pierwsza część ćwiczenia:Wybierz z poniższego tekstu zdania i przyporządkuj je do poszczególnych kategorii, przypisującim w ten sposób określone funkcje.
Konrad Wallenrod rezygnuje ze szczęścia osobistego. Halban skłania Waltera Alfa do tej decyzji wskazując, że to jego powinność. Polska i Litwa znajdowały się w podobnej sytuacji. Wróg był silniejszy i aby go pokonać potrzebowały takich bohaterów, jak Konrad Wallenrod i takich metod, jakimi się posługiwali, dlatego Konrad Wallenrod jest bohaterem, który poświęca się ojczyźnie i odnosi zwycięstwo, wskazując tym samym drogę, którą (według Mickiewicza) powinni podążać Polacy. Konrad Wallenrod ratuje swoją ojczyznę i przypłaca to swoim życiem. Aldona nie chce się z nim rozstawać, ale szanuje i rozumie jego decyzję. Tylko on może ocalić kraj, ponieważ ma odpowiednie wychowanie i wykształcenie, by dokonać sabotażu. Litwa jest zbyt słaba i nie obroni się przed Zakonem. Konrad Wallenrod jest wzorem bojownika o niepodległość kraju.ARGUMENT: Co jest?
.....................................................................................................................................
DOWODY: Co o tym świadczy?
.....................................................................................................................................MOTYWY: Dlaczego?
.....................................................................................................................................RACJE: Co o tym sądzi bohater?
.....................................................................................................................................
OPINIE: Co sądzą o tym inni (bohaterowie)?
.....................................................................................................................................
WNIOSEK CZĄSTKOWY Co z tego wynika? Jakie są tego konsekwencje?
.....................................................................................................................................
Druga część ćwiczenia
Teraz na podstawie tego, co do tej pory zrobiłeś, zbuduj akapit, łącząc powyższe zdania w całość. Zachowaj powyższą kolejność (argument, dowody, motywy, racje, opinie,wniosek cząstkowy).
..........................................................................................................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
ODPOWIEDZI:
ARGUMENT: Co jest?
Konrad Wallenrod jest wzorem bojownika o niepodległość kraju.
DOWODY: Co o tym świadczy?
KW rezygnuje ze szczęścia osobistego.
KW ratuje swoją ojczyznę i przypłaca to swoim życiem.
MOTYWY: Dlaczego?
Litwa jest zbyt słaba i nie obroni się przed Zakonem.
RACJE: Co o tym sądzi bohater?
Tylko on może ocalić kraj, ponieważ ma odpowiednie wychowanie i wykształcenie, by podszyć się za jednego z Krzyżaków i dokonać sabotażu.
OPINIE: Co sądzą o tym inni (bohaterowie)?
Halban skłania Waltera Alfa do tej decyzji wskazując, że to jego powinność. Aldona nie chce się z nim rozstawać, ale szanuje i rozumie jego decyzję.
WNIOSEK CZĄSTKOWY Co z tego wynika? Jakie są tego konsekwencje?
Polska i Litwa znajdowały się w podobnej sytuacji. Wróg był silniejszy i aby go pokonać potrzebowały takich bohaterów, jak Konrad Wallenrod i takich metod, jakimi się posługiwali, dlatego Konrad Wallenrod jest bohaterem, który poświęca się ojczyźnie i odnosi zwycięstwo, wskazując tym samym drogę, którą (według Mickiewicza) powinni podążać Polacy.
Akapit
Konrad Wallenrod jest wzorem bojownika o niepodległość kraju. Rezygnuje ze szczęścia osobistego, by ratować swoją ojczyznę, co ostatecznie przypłaca swoim życiem. Postąpił tak, gdyż wiedział, że Litwa jest zbyt słaba, by obronić się przed Zakonem. Zdawał sobie sprawę z tego, że tylko on może ocalić kraj, ponieważ nikt inny nie może dokonać sabotażu. Jego motywacją wzmacniał Halban nakłaniając go do tej decyzji i wskazując, że to jego powinność. Tylko Aldona nie chciała się z nim rozstawać, ale ostatecznie uszanowała jego decyzję. Polska i Litwa znajdowały się w podobnej sytuacji. Wróg był silniejszy i aby go pokonać potrzebowały takich bohaterów, jak Konrad Wallenrod i takich metod, jakimi się posługiwali, dlatego Konrad Wallenrod jest bohaterem, który poświęca się ojczyźnie i odnosi zwycięstwo, wskazując tym samym drogę, którą (według Mickiewicza) powinni podążać Polacy.
Ćwiczenie 7. Rozprawka. Jak budować akapit?
Jak budować akapit? (ćwiczenie 7 - rozprawka)
Zanim przystąpisz do ćwiczenia upewnij się, że zapoznałeś się z artykułem: Jak budować akapit?Pierwsza część ćwiczenia:
Wybierz z poniższego tekstu zdania i przyporządkuj je do poszczególnych kategorii, przypisując im w ten sposób określone funkcje
Ćwiczenie. Jak budować akapit?
Ćwiczenie. Jak budować akapit?
Zanim przystąpisz do ćwiczenia upewnij się, że zapoznałeś się z artykułem: Jak zbudować dobry akapit?Celem artykułu jest rozwijanie umiejętności z zakresu: poprawna budowa akapitu.Jak budować akapit?
Jak zbudować dobry akapit?
Co to jest akapit?
to wydzielony graficznie wcięciem lub ozdobnikiem fragment tekstu stanowiący podstawową, samodzielną jednostkę znaczeniową tekstu w rozprawce, eseju, felietonie, reportażu, recenzji i wielu innych gatunkach..
Rodzaje akapitów
- akapity zawierające nową myśl
- akapity powtarzające myśli z poprzednich akapitów
- akapity uszczegółowiające poprzedni(e) akapit(y)
- akapity uogólniajace poprzedni(e) akapit(y)
- akapity podsumowujące poprzedni(e) akapit(y)
- akapity dygresyjne
- akapity łącznikowe – zapewniające spójność pracy
Trójdzielna budowa akapitu - dla początkujących
wprowadzenie do akapitu
Pierwsze zdanie akapitu jest bardzo ważne, jest wprowadzeniem, które musi mieć swoje uzasadnienie w dalszej części akapitu. Najlepiej by zawierało w sobie argument, który w dalszej części jest rowijany i dowodzony. Jest również istotnym wyznacznikiem spójności pracy, dlatego powinno nawiązywać do poprzedniego akapitu, do tematu, tezy lub głównego problemu.
rozwinięcie akapitu
Następne zdania rozwijają jego treść. Zawierają one główną myśl zawartą w akapicie. Dlatego za niedopuszczalną manierę należy uznać zawieranie w akapicie więcej niż jednej myśli. Poprawnie skontruowane rozwinięcie akapitu będzie zawierało takie elementy, jak: dowody (co o tym świadczy?), motywy (dlaczego?), racje (co o tym sądzi bohater?), opinie (co o tym sądzą inni bohaterowie?).
podsumowanie akapitu
Ostatnie zdanie powinno mieć wartość podsumowującą, być wnioskiem cząstkowym (czyli najprościej pisząc: powinno zawierać odpowiedź na pytania: Jakie są tego konsekwencje? Co z tego wynika?) lub zawierać puentę. Warto zwrócić również uwagę na to, że powinno otwierać pole dla następnego akapitu. Taka konstrukcja zapewnia przejrzystość i logiczność wywodu; gwarantuje także spójność całej pracy.
Złożona budowa akapitu - dla zaawansowanych
Bardziej złożony akapit powinien uwzględniać następujące elementy i odpowiedzi na wskazane pytania (kolejność ma znaczenie):
- ARGUMENT: Co jest?
- DOWODY: Co o tym świadczy?
- MOTYWY: Dlaczego?
- RACJE: Co o tym sądzi bohater?
- OPINIE: Co sądzą o tym inni (bohaterowie)?
- WNIOSEK CZĄSTKOWY: Co z tego wynika? Jakie są tego konsekwencje?
Bibliografia:
Kuziak M., Rzepczyński S., Kasterski R., Jak pisać po polsku?, Bielsko-Biała 2004.
Tomczyk Marta: Jak czytać wiersze?, Bielsko-Biała: Park Sp. z o. o., 2007
M. Adamczyk, B. Chrząstowska, J. T. Pokrzywniak. Starożytność-oświecenie. Podręcznik literatury dla klasy pierwszej szkoły średniej, WSiP: Warszawa, 1995 r.