Biblia - informacje wstępne

Ważne terminy w Biblii

  • biblia – gr. biblion – książka; biblia – ksiązki
  • testament – łac. testamentum – przymierze; Stary Testament i Nowy Testament – stare i nowe przymierze ludu z Bogiem;
  • ewangelia – gr. ewangelion – dobra nowina; ewangelos – przynoszący dobrą nowinę;
  • werset – łac. werset – wyodrębniony graficznie odcinek tekstu, obejmujący kilka zdań tworzących całość znaczeniową i rytmiczną (przykłady).

Ogólna liczba hebrajskich rękopisów fragmentów Biblii – około 1300.

Czas powstania Biblii

Chrystianizm czas powstania Biblii wiąże z początkiem tradycji ustnej, czyli z Abrahamem – XIX w.p.n.e.

Zapisy poprzedziła wielowiekowa tradycja ustna: Mojżesz żył w XIII w.p.n.e., Dawid (psalmy) – w XI;

Najstarsze zapisy Biblii sięgają VI, V w. p.n.e.

Czas powstania Nowego Testamentu - I i II w. n.e.

Języki Biblii

Stary Testament został napisany po hebrajsku (przez Żydów żyjących w Palestynie) i grecku (przez Żydów żyjących poza Palestyną, w tzw. diasporach, np. w silnym ośrodku w Aleksandrii).

Nowy Testament napisano po grecku, hebrajsku i aramejsku.

Kanon ksiąg Starego i Nowego Testamentu

Kanon – łac. canon – reguła, prawidło; kanoniczny – ogólnie przyjęty, obowiązujący;

Kanon ksiąg Starego i Nowego Testamentu ustalono na Soborze Trydenckim (1564). Składa się na niego

  • 46 ksiąg Starego Testamentu ( w tym pięć pierwszych zwanych Pięcioksięgiem Mojżesza; za najpiękniejszą księgę uważa się Psalmy)
  • 27 ksiąg Nowego Testamentu (cztery ewangelie, Dzieje Apostolskie, Listy apostołów, Apokalipsa św. Jana)

    Tłumaczenia Biblii

Tłumaczenia Biblii

  1. Pierwsze greckie tłumaczenie - Septuaginta (wg tradycji 70 tłumaczy w 70 dni; w ośrodku aleksandryjskim).
  2. Najważniejszym łacińskim tłumaczeniem jest tzw. Wulgata (łac. vulgatus – pospolity) dokonane przez św. Hieronima (przeł IV i V w.) uznana przez Kościół za oficjalny, obowiązujący przekaz Biblii.
  3. Pierwsze polskie tłumaczenie: Biblia królowej Zofii (XV w.);
  4. najsłynniejsze tłumaczenie Jakuba Wujka (1593 r.);
  5. protestanckie: Biblia Brzeska (1563 r.), Biblia Gdańska (1632 r.);
  6. najważniejsze dwudziestowieczne: Biblia Tysiąclecia (1965 r.).

    Rola Biblii w kulturze

Rola Biblii w kulturze

Biblię można traktować jako dzieło literackie, podobne innym „księgom pierwszym”.

Biblię można traktować jako Pismo Święte – historia sacra (łac)-historia święta, historia przymierza. Wybitne oddziaływanie na kulturę europejską jest związane z Biblią jako „głosem Bożym”. Biblia to święta księga chrześcijan.

Filozofia chrześcijańska wielkości Biblii upatruje w ogarnięciu przez nią całości bytu:

  • kosmogonii-wyobrażeniu o początku,

  • upadku – wyobrażeniu o złu,

  • zbawieniu –wyobrażeniu możliwości naprawy, powrocie do wartości