Najkrótsza powtórka z Latarnika: Skawiński, stary polski emigrant i były żołnierz, po latach tułaczki zostaje latarnikiem w Aspinwall. Zżywa się z wyspą i naturą, coraz bardziej odcina od świata, a paczka polskich książek prowadzi go do Pana Tadeusza. Lektura przywołuje ojczyznę tak silnie, że bohater zasypia we wspomnieniach i nie zapala latarni. Traci posadę, ale odpływa z polską książką przy piersi. Do matury trzeba pamiętać także, że utwór jest nowelą, korzysta z retrospekcji, a centralnym motywem organizującym fabułę jest tytułowa latarnia.
18 rzeczy, które warto pamiętać
- Latarnik Henryka Sienkiewicza jest nowelą.
- Utwór po raz pierwszy ukazał się w 1881 roku.
- Główna akcja rozgrywa się w Aspinwall i na wysepce z latarnią.
- Skawiński jest Polakiem, emigrantem i byłym żołnierzem.
- W młodości bierze udział m.in. w powstaniu listopadowym, walkach na Węgrzech i wojnie secesyjnej.
- Sam mówi o swoim życiu:
Tułałem się
. - Pracował w wielu krajach i wielokrotnie tracił dorobek.
- Posady latarnika chce przede wszystkim dlatego, że potrzebuje odpoczynku.
- Wyspa staje się dla niego bezpieczną przystanią.
- Z czasem przestaje bywać w mieście i czytać gazety.
- Silnie zżywa się z naturą i zaczyna czuć jedność z otoczeniem.
- Wcześniej przesłał połowę pensji polskiemu Towarzystwu w Nowym Jorku.
- Otrzymuje paczkę polskich książek.
- Czyta głośno Pana Tadeusza.
- Lektura przywraca obrazy Polski, język ojczysty i wspomnienia młodości.
- Nie zapala latarni; łódź z San-Geromo wpada na mieliznę, ale nikt nie ginie.
- Skawiński traci posadę i odpływa w stronę Nowego Jorku.
- W finale ma przy sobie polską książkę i przyciska ją do piersi.
Forma w trzech hasłach
Nowela: jeden główny wątek, niewielu bohaterów, zwarta akcja. Retrospekcja: wcześniejsze losy Skawińskiego poznajemy po objęciu przez niego latarni. Sokół noweli: jest nim latarnia – obecna w tytule, organizująca główny wątek i związana z kulminacyjną zmianą losu Skawińskiego. Pan Tadeusz jest impulsem, który prowadzi do zaniedbania obowiązku.