Język polski – lektury, matura, egzamin ósmoklasisty i pisanie

Analiza i interpretacja wiersza Monolog dla Kasandry - ćwiczenie

Uważnie przeczytaj artykuł {ln: Jak analizować wiersz (i interpretować)? ' Analiza i interpretacja wiersza}, w razie wątpliwości, potrzeby sięgaj do niego.

Przeczytaj wiersz Monolog dla Kasandry

1. Zapisz krótką biografia autorki
2. Odnajdź podstawowe cechy twórczości

Wstępna analiza wiersza "Monolog dla Kasandry"

1. Dokonaj analiza tytułu
   1. wyjaśnij pojęcie monolog
   2. zgromadź dostępną Ci wiedzę na temat Kasandry
   3. zastanów się nad formą tytułu co znaczą słowa monolog dla... Czy to to samo co monolo Kasandry?
2. Zastanów się nad datą utworu.
   1. Czy ma znaczenie dla treści?
   2. Czy jakieś wydarzenia historyczne, biograficzne miały wtedy miejsce?
3. Wyszukaj trudne pojęcia w tekście o zajmij stanowisko wobec ich ilości, co to oznacza?
4. Znajdź słowa-klucze w każdym wersie
   
   1. Zastanów się nad tym czego dotyczą. Pogrupuj je:

ZWERYFIKUJ WYNIKI PRACY - porównaj je z artykułem w dziale Sztuka analizy i interpretacji / współczesność Szymborska Monolog dla Kasandry

Analiza właściwa wiersza "Monolog dla Kasandry"

1. Kim jest nadawca w wierszu?
2. Kim jest Odbiorca wiersza?
3. Określ kod, czyli formę wiersza (konstrukcję środki stylistyczne, figury myśli, składnię)
4. Odnajdź Intertekstualności, czyli kontekst wiersza
   1. przywołana w wierszu epoka
   2. przywołana w wierszu filozofia
   3. przywołane w wierszu teksty
5. Rozpoznaj ostatecznie komunikat . Przeanalizuj każdy wers, zastanów się nad jego znaczeniem.

ZWERYFIKUJ WYNIKI PRACY - porównaj je z artykułem w dziale Sztuka analizy i interpretacji / współczesność Szymborska Monolog dla Kasandry

Interpretacja wiersza "Monolog dla Kasandry"

1. Napisz interpretację

Przedmieścia Stolicy

Adam Bernard Mickiewicz (ur. 24 grudnia 1798 w Zaosiu lub Nowogródku, zm. 26 listopada 1855 w Konstantynopolu) ? polski poeta, działacz i publicysta polityczny. Obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego uważany za największego poetę polskiego romantyzmu (grono tzw. Trzech Wieszczów) oraz literatury polskiej w ogóle, a nawet za jednego z największych na skalę europejską. Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek stowarzyszenia Filomatów, mesjanista związany z Kołem Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. Jeden z najwybitniejszych twórców dramatu romantycznego w Polsce zarówno w ojczyźnie jak i w zachodniej Europie porównywany do Byrona i Goethego W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu "Dziady" oraz epopei narodowej "Pan Tadeusz" uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów 
W 1822 powstał zbiór Ballad i romansów, uważany powszechnie nie tylko za właściwy debiut Mickiewicza, ale również za dzieło oficjalnie rozpoczynające epokę romantyzmu w Polsce .Sporo kontrowersji wywołała w swoim czasie ballada otwierająca cykl, Romantyczność, zwłaszcza śmiałym przełożeniem ludowości nad postęp cywilizacyjny, kreacją nowego typu wzoru moralnego (młoda wiejska dziewczyna zdradzająca skrajną nierównowagę emocjonalną)  oraz dość jednostronnie odczytywaną krytyką ówczesnego autorytetu naukowego, profesora samego poety, Jana Śniadeckiego. Był to świadomy i bezpośredni wkład Mickiewicza w polemikę między Kazimierzem Brodzińskim, prekursorem romantyzmu w literaturze polskiej, a Śniadeckim. Zamysł fabularny Romantyczności znalazł w późniejszym czasie rozwinięcie w postaci epizodu z życia Gustawa w IV części Dziadów. 
Ballady i romanse, oprócz ballad (poważnych i ironicznych), zawierały również przypowiastki sentymentalne. Utwory zbioru cechował typowo romantyczny zwrot w stronę folk izmu i niesamowitości, mocno zaakcentowane moralne przesłanie oraz przekonanie o transcendentnych, metafizycznych powiązaniach między dobrem a złem ? zbrodnią i karą. Sentencjonalne, ludowe wyobrażenie moralności było u wczesnego Mickiewicza stale obecne, co najdobitniej pokazuje obrzęd gusła w II części Dziadów. 
Poezje t. 1 ? wydane w Wilnie w roku 1822; zawierały Ballady i romanse, a także przedmowę O poezji romantycznej. Ten tom poezji miał przełomowe znaczenie w literaturze polskiej, zapoczątkowując nurt romantyczny oparty o ludowość, poezję ludową, obyczaje i wyobrażenia ludu 
Poezje t. 2 ? wydane w roku 1823, zawierały Grażynę oraz II i IV część Dziadów; 
Sonety krymskie ? wydane w roku 1826 w Rosji; 
W Dreźnie powstała III część Dziadów ? najwybitniejszy polski dramat romantyczny, napisany wiosną 1832 roku 
Konrad Wallenrod ? wydane w roku 1828 w Rosji; 
Pan Tadeusz czyli ostatni Zajazd na Litwie ? epopeja napisana w Paryżu w latach 1832?1834, wydana w 1834 roku. W Panu Tadeuszu Mickiewicz przedstawił romantyczną i pełną nostalgii wizję Polski szlacheckiej; 
Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego ? broszura polityczna z 1832 roku; 
Prelekcje paryskie ? cykl wykładów Mickiewicza na temat literatury słowiańskiej wygłoszony w Collège de France w latach 1840-44; pierwsze wydania były redagowane przez Mickiewicza; 
Liryki lozańskie wydane dopiero pośmiertnie; 
Pisana przez całe życie I część Dziadów, ukazuje się prawdopodobnie na początku 1821 roku 
Historia przyszłości ? traktat prekursorski wobec osiągnięć europejskiej fantastyki naukowej. Mickiewicz zniszczył rękopisy dzieła, zachowało się jedynie kilka kart oraz relacje przyjaciół autora; 
Konfederaci barscy (fr. Les confédérés de Bar) ? dramat z 1836 roku. 
Żeby mówić o romantycznych cechach twórczości Adama Mickiewicza należy krótko przybliżyć podstawowe wyznaczniki literatury romantycznej, hasła i pojęcia dla tej epoki charakterystyczne. Były nimi:

1) historyzm - źródłem twórczości była przeszłość narodowa z czasów średniowiecza, którą idealizowano, dostrzegając wśród ówczesnego rycerstwa wielkich bohaterów szlachetnie i niezłomnie walczących o urzeczywistnienie swych ideałów;

2) ludowość - zainteresowanie kulturą, moralnością i obyczajami ludu gdzie decydującą rolę odgrywają uczucia, obok świata materialnego istnieje irracjonalny (zdarzają się cuda, występują zjawy i duchy), dobro zwycięża nad złem, a sprawiedliwość jest wymierzana przez siły nadprzyrodzone;

3) orientalizm - wykorzystywanie w literaturze europejskiej motywów z kultury i religii Bliskiego i Środkowego Wschodu;

4) nowa koncepcja przyrody - przestała ona być tłem, a zaczęto ją traktować jak o symbol stanów uczuciowych człowieka lub nawet czyniono jednym z bohaterów; szczególnie fascynowała romantyków przyroda dzika, nieujarzmiona przez człowieka, dynamiczna, tajemnicza, groźna;

5) kult poezji i poetów - jednostek uważanych przez romantyków za wyjątkowe, natchnione, nieprzeciętne, znające lepiej niż inni ducha narodu;

6) odrzucenie reguł poetyki klasycznej - wywalczenie swobody w doborze i tworzeniu nowych form artystycznych.

Przedmieścia Stolicy.  Jak podpowiada nam tytuł tekst będzie prawdopodobnie opisywał przedmieścia stolicy jakiegoś kraju.

Biorąc pod uwagę, że jest on częścią III części dziadów, możemy się domyślić, że chodzi o Petersburg, dawną stolicę Rosji.

Słowo przedmieścia moim zdaniem informuje nas, że miasto przedstawione w tym utworze zostanie pokazane od środka,

zostanie pokazana jego ukryta, strona. Sam wiersz pt. „Przedmieścia Stolicy” powstał w mniej więcej tym samym okresie co III część dziadów,

czyli około 1832r.

Nadawca:
widzi bogactwo,przepych i letnie rezydencje ,lecz dostrzega,ze ,aby to stworzyć śmierć musiało ponieść wiele niewinnych ludzi, dla zadowolenia cara
" Na tym przedmieściu podłe sługi carów,by swe rozkoszne zamtuzy dźwignęli,ocean naszej krwi i łez wylali".
-zauważa ,iż cale miasto przesycone jest stylem panującym w Paryżu i Londynie

Odbiorca:
Książka została napisana po wszystkich torturach ze strony cara Aleksandra I i senatora Nowosilcowa
z czego może wynikać że odbiorcami są wszyscy ci ,którzy stali się ofiarami i tak jak Mickiewicz patrzą na to wszystko co stało się z Polską przez zaborców

Forma:
Utwór ten posiada liczne porównania,wyliczenia i czasowniki. Wszystko to wpływa na wyobraźnie odbiorcy i nadaje tekstu dynamiczność .

Trudne pojęcia:

1.       Parkany

2.       Zamtuzy

3.       Obeliski

4.       Menueci

5.       Krużganki

6.       Widziadła

7.       Kararyjskie

Kluczowe słowa:

1.       Stolica

2.       Miasto

3.       Dwór

4.       Gród

------------

Duda - czynności wstępne (biografia poety, cechy twórczości) 
Radecki - analiza wstępna (analiza tytułu, data powstania, motto) + publikacja na stronie
Hernik - analiza właściwa (nadawca, odbiorca, forma)
Gojowy - analiza właściwa (treść, intertekstualności)

Grabiec - analiza wstępna (dedykacja,trudne pojęcia,kluczowe słowa)

I Czynności wstępne:

Biografia:

Nie ma dokładnie określonej sytuacji w życiu Mickiewicza przy której pisał „Przedmieścia Solicy” z III części dziadów.

Cechy twórczości : 

- historyzm - źródłem twórczości była przeszłość narodowa z czasów średniowiecza, którą idealizowano, dostrzegając wśród ówczesnego rycerstwa wielkich bohaterów szlachetnie i niezłomnie walczących o urzeczywistnienie swych ideałów

- ludowość - zainteresowanie kulturą, moralnością i obyczajami ludu gdzie decydującą rolę odgrywają uczucia, obok świata materialnego istnieje irracjonalny (zdarzają się cuda, występują zjawy i duchy), dobro zwycięża nad złem, a sprawiedliwość jest wymierzana przez siły nadprzyrodzone

- orientalizm - wykorzystywanie w literaturze europejskiej motywów z kultury i religii Bliskiego i Środkowego Wschodu

- nowa koncepcja przyrody - przestała ona być tłem, a zaczęto ją traktować jak o symbol stanów uczuciowych człowieka lub nawet czyniono jednym z bohaterów; szczególnie fascynowała romantyków przyroda dzika, nieujarzmiona przez człowieka, dynamiczna, tajemnicza, groźna

- kult poezji i poetów - jednostek uważanych przez romantyków za wyjątkowe, natchnione, nieprzeciętne, znające lepiej niż inni ducha narodu

- odrzucenie reguł poetyki klasycznej - wywalczenie swobody w doborze i tworzeniu nowych form artystycznych

- nastrój niesamowitości i grozy - wzbudza go sam opis zbrodni, wygląd lasu nocą, koszmary dręczące nocą żonę oraz duch męża

II Analiza wstępna

Tytuł:

„Przedmieścia stolicy” - carska tyrania, wobec podbitych narodów, piękne budowle rosyjskie budowane przez niewolników.

Kluczowe słowa:

” krwią Litwy, łzami Ukrainy i złotem Polski", miasto, car, mury, beton, gruzy, niewolnictwo, okupienie

 Data

Dziady cz. III ukazały się w 1832 roku jako czwarty tom zbiorowego wydania dzieł Mickiewicza

Motto:

Poeta zawarł swe refleksje dotyczące despotycznych rządów carskich. Ta część utworu nie łączy się z dramatem ani pod względem fabuły, ani ze względu na formę ma charakter epicki. Dlatego nie posiada motta.

Dedykacja Ustępu

Brzmi dokładnie tak: „Ten ustęp przyjaciołom Moskalom poświęca autor ”.

III Analiza właściwa

Nadawca:

-Nie ujawnia się

-Opisuje wygląd miasta „Posągi stoją pod słomą i śniegiem; Owdzie, za kolumn korynckich szeregiem, Gmach z płaskim dachem, pałac letni, włoski, Obok japońskie, mandaryńskie kioski „Różnych porządków, różnych kształtów domy, Jako zwierzęta z różnych końców ziemi, Za parkanami stoją żelaznenu, W osobnych klatkach. - Jeden niewidomy: Pałac krajowej ich architektury, Wymysł ich głowy, dziecko ich natury. Jakże tych gmachów cudowna robota! Tyle kamieni na kępach śród błota! „

-Pokazuje okrucieństwo cara. „By swe rozkoszne zamtuzy dźwignęli, Ocean naszej krwi i łez wyleli.”, Ilu niewinnych wygnać albo zabić, Ile ziem naszych okraść i zagrabić; Póki krwią Litwy, łzami Ukrainy
I złotem Polski hojnie zakupiono „

-Wprowadza kontrast miasta.  „Z dala, już z dala widno, że stolica. Po obu stronach wielkiej, pysznej drogi. Rzędy pałaców. - Tu niby kaplica, Z kopułą, z krzyżem” „I po modnemu gmachy wystrojono, Szampanem zmyto podłogi bufetów I wydeptano krokiem menuetów.” „Teraz tu pusto. - Dwór w mieście zimuje, I dworskie muchy, ciągnące za wonią Carskiego ścierwa, za nim w miasto gonią. „

- Okazuje obrzydzenie do cara. „I dworskie muchy, ciągnące za wonią Carskiego ścierwa, za nim w miasto gonią.”

Odbiorca:

- Nie jest sprecyzowany

- Naród polski

- Czytelnik

Intertekstualność :

-Filozofia:

-Epoka:

Starożytność

Odwołanie do innych tekstów:

-Mitologia – Król Midas

-Historia:

Rzym, Cezar, Babilon, Carrara, styl koryncki, budowla włoska, budowla japońska

Bohaterowie:

-car

-kobitka

-panowie

Temat:

 jest gorzką refleksją nad tym, jakim kosztem powstały piękne rosyjskie budowle. Rządy kolejnych carów zmuszały uciskane narody do niewolniczej pracy, by uświetniać swoje miasta. Rosja jest więc świetna piękna: "krwią Litwy, łzami Ukrainy i złotem Polski".

Idee :

-Patriotyzm

Konteksty :

-historyczne

-literackie

-społeczne

 Kacper Całka - biografia, analiza wstępna

 Łukasz Aleksandrowicz - nadawca, odbiorca, intertekstualność, odwołania

 Kamil Zakrzewski - cechy twórczości, bohaterowie, temat, idee, konteksty

Klasa 2tb

I Czynności wstępne:

 - biografia

               - 1823 rok organizacja filomatów została zdekonspirowana. W wyniku postępowania sądowego Mickiewicza skazano na zesłanie do Rosji, a wydarzenie to stało się początkiem kolejnego okresu w jego życiu, tzw. etapu rosyjskiego

    - podczas pobytu w Rosji dużo podróżował m.in. na Krym, do Moskwy, Petersburga czy Odessy

    - pobyt we Włoszech

               - wybuch powstania listopadowego w Polsce, decyzja aby udać się do Polski roku, jednak nie udało mu się przedostać do Królestwa

               - w 1832 roku razem z znalazł się w Dreźnie, gdzie powstała najsłynniejsza, III część Dziadów

 - cechy twórczości

               - mesjanizm narodowy

               - merkantylizm

               - historyzm

               - metafizyka

               - patriotyzm

               - ludowość

               - odrzucenie reguł poetyki klasycznej

II Analiza wstępna:

 - analiza tytułu

               - „Petersburg” – nazwa ówczesnej stolicy Imperium Rosyjskiego

               - może zawierać opis lub ocenę miasta, mieszkańców

               - jest to opis stolicy, więc może odzwierciedlać całe państwo, ponieważ stolica jest centrum kulturowym i politycznym      

- data powstania

               - 1832 rok

- kluczowe słowa

               -Miasto

               - Car

               - Dwa ogromne rzędy

               - Różni od innych

               - Szatan

               - Męczarnie narodów

               - Wieża Babel

               - Łzy gorzkie

- trudne słowa

               - Czuchońcy – Finowie

               - Frejlina –dama dworu

III Analiza właściwa:

- Nadawca

               -Nie ujawnia się

               - Opowiada o założeniu miasta i losach mieszkańców

               - Negatywnie ocenia cara: „ srogie i zmienne jak humor despoty”, „car upodobał i stawić rozkazał”, „nie miasto ludziom, lecz sobie stolicę”, „wdeptać ciała stu tysięcy chłopów”

               - Negatywnie ocenia miasto „budowały go chyba szatany”

               - Negatywnie ocenia mieszkańców: „żaden nie stanie, nie patrzy, nie gada”, „wzrok , ucho błądzi jak w wieży Babel”(symbol ludzkiej pychy, bezkarności)

- Odbiorca

               -Mają być wszyscy Polacy, utwór ma zachęcić ich do walki

               - Rosjanie, aby dostrzegli wady tego ustroju

               - Skierowany do cara, aby dostrzegł swoje błędy

- Forma

               - wiersz synkretyczny
               - budowa stroficzna
               - nieregularnej długości strofy
               - rymy krzyżowe, parzyste, okalające, monorymy
               - epitety ("świętych lasów", "białych kaczek")
               - wyliczenia ("Po fundamentach, po ścianach, po szczytach, po tych żelazach i po tych granitach", "tu głazy, tam cegły, marmur na glinie, glina na marmurach; a wszystkie równe i dachy, i ściany")
               - porównania ("tuląc się pełzną jako skorpijony", "jak korpus wojska na nowo ubrany")
               - elipsa ("Dumali - poszli - został z jedynastu pielgrzym sam jeden")
               - przerzutnie ("Bracie, rzekł, widzę, żeś tu zostawiony Sam jeden, smutny, cudzoziemiec może", "Ale nazajutrz, gdy myśli swych męty Z wolna rozjaśnia i pamięć odświeża")
               - hiperbola ("Rozkazał wpędzić sto tysięcy palów i wdeptać ciała stu tysięcy chłopów")

- Treść

               Bohaterowie

                              - Car - nie liczy się ze zdaniem ludu, „ srogie i zmienne jak humor despoty”, „car upodobał i stawić rozkazał”, „nie miasto ludziom, lecz sobie stolicę”, „Że budowały go chyba Szatany" - ukazanie potęgi caratu w wymiarze demonicznym,

                              - Rosjanie – mimo iż jest bardzo zimno wychodzą bo chcą się upodobać carowi

                              - Dwór, urzędnicy – pyszni ludzie mający pogardę dla niższych stanów i chwalący się swoimi osiągnięciami

                              - Polacy, zesłańcy – 11 ludzi żywią nienawiść do cara i pragną zemsty, patrzą na miasto, które jest symbolem caratu i załamują się patrząc na jego solidność, spoglądają na miasto jak na siedzibę szatana, królestwo męczeństwa ich rodaków. Myślą o zniszczeniu cara, ale są jednocześnie świadomi własnej bezsilności, wiedzą, że jest zbyt silny. „ i opuścili z rozpaczą ramiona”,

                              - Pielgrzym(polak), Konrad – należy do grupy Polaków, którzy pragną zemsty, lecz mimo iż tamci odchodzą on dalej zostaje z większym uporem, osamotniony, porównany jest do Samsona, mimo iż ktoś do niego mówi on nie słucha bo jest zajętym rozmyślaniami nad zemstą

                              - Józef Oleszczkiewicz, przez polskich zesłańców przebywających w Petersburgu był uważany za postać niezwykłą i pełną cnót, pociesza pielgrzyma, płacze nad Polską, bo patrząc na miasto wie że czeka ją długa droga do zbawienia, „ lecz Bóg je wszystkie zbierze i policzy, za każdą odda ocean słodyczy”, za swoje cierpienie zostanie wynagrodzony

               Temat

                              -Ocena cara i rządów despotycznych

                              - Wygląd społeczeństwa rosyjskiego

                              - Patriotyzm Polaków

                              - Martyrologia narodu polskiego                            

               Idee

                              -Patriotyzm – chęć zemsty

                              - Mesjanizm narodowy – miasto szatańskie, Bóg zbiera łzy i wynagrodzi za nie, porównanie do Samsona

- Intertekstualność

               Filozofie

               Epoki

               Teksty

                               -Mitologia

                                              Istne dzieci Boreasza

                              - Biblia

                                              Porównanie do Samsona

                              - Dziady cz. III

                                              Konrad, patriotyzm

               Historia

                              Starożytność – zakładanie miast, Rzym, Ateny, Sparta

                              Średniowiecze – „w wieku gotyckim”                  

Dziadek Kamil – Treść, Nadawca,

Głodek Michał – intertekstualność, Analiza wstępna,

Goik Szymon – Czynności wstępne,

Grabka Daniel – Forma, Odbiorca,

Fantastyka literacka, jej cele i formy. Omów temat, analizując wybrane utwory

{youtube}1dchUzn1bYw{/youtube}

Pisanie interpretacji porównawczej

Analiza dramatu i interpretacja dramatu

Artykuł ma Ci pokazać na co trzeba zwracać uwagę w trakcie analizy fragmentu dramatu. Powinien odpowiedzieć na pytania jak analizować dramat? Jak analizować fragment dramatu? Jak analizować scenę dramatu?

Zobacz także: {ln: Słownik pojęć związanych z dramatem}

Jak analizować epikę?

Celem artykułu jest pomóc w przygotowaniach do analizy epiki. Jeśli masz zamiar analizować fragment epiki, bardziej adekwatny wydaje się tekst: {ln: Jak analizować fragment epiki?}

Jak dobrze zanalizować film?

Jakie są środki wyrazu w filmie?

Jak analizować fragment epiki?

Streszczenie

• Podziel stronę na notatki na tyle pól, ile musisz wykonać instrukcji
• Analizuj fragment
• Określ formę wypowiedzi:
• Wypisz podstawowe informacje o bohaterach w scenie
• Usytuuj scenę z fragmentu/fragmentów w utworze
• Wypisz wszystkie informacje z pozostałych lektur korespondujące z tematem
• Uwzględnij korespondujące z tematem konteksty

Jak analizować obraz?

Artykuł ma wyjaśnić jak dobrze analizować dzieło malarskie. Nie musisz stosować wszystkich elementów, które tutaj wskazano, nie musisz także stosować takiej kolejności. Tekst powinien także podpowiedzieć jak interpretować obraz. Jest adresowany tak dla uczniów gimnazjum, liceum i technikum, bo na lekcjach języka polskiego i WOK-u dokonuje się analizy obrazu, jak i dla maturzystów, którzy potrzebują takiej pomocy przed maturą ustną z języka polskiego. W wortalu język-polski.pl zamieszczono także przykładowe analizy obrazów z elementami ich interpretacji. 

Jak analizować powieść?  Interpretacja powieści.

Celem artykułu jest pomóc w analizie powieści. Jeśli masz zamiar analizować fragment powieści, eposu, bardziej adekwatny wydaje się tekst: Jak analizować fragment epiki?

Jak analizować wiersz? Jak interpretować wiersz?

Poradnik zawierający instrukcje, rady, propozycje i wiele innych informacji dotyczących analizy i interpretacji jest wynikiem moich studiów nad tym tematem. Odpowiada na pytania: jak analizować wiersz? Jak interpretować wiersz? (analiza i interpretacja - jak?). Jest też odpowiedzią na prośbę pewnego ucznia. Przede wszystkim jednak jest wynikiem mojej wieloletniej praktyki nauczycielskiej w zakresie nauczania języka polskiego.

                                                                                  "OLESZKIEWICZ"

Czynności wstępne:

                          1.Biografia autora:

Adam Mickiewicz - Adam Mickiewicz urodził się 24 grudnia 1798r. w folwarku Zaolzie pod Nowogródkiem. Niedługo po urodzeniu się Adama państwo Mickiewiczowie przenieśli się do Nowogródka gdzie ojciec przyszłego poety został obrońcą sądowym. Tu też Adam rozpoczął naukę w szkole prowadzonej przez dominikanów .W 1815r. po ukończeniu szkoły w Nowogródku wyjechał do Wilna gdzie studiował na uniwersytecie , rozpoczął je na wydziale matematyczno-przyrodniczym lecz już po pierwszym półroczu zmienił wydział na nauczycielski gzie dostał stypendium rządowe. W czasie studiów wstąpił do Towarzystwa filomatów i pisał dla towarzystwa wiersze problemowe. W 1819r po dotrzymaniu absolutorium Mickiewicz musiał podjąć prace jako nauczyciel w szkole Kowieńskiej by odpracować stypendium .W 1823r.władze carskie wpadły na ślad tajnych organizacji działających nie tylko na terenie Wilna ale i całej Litwie, sytuacja stała się tak groźna że Adam Czartoryski ustąpił ze stanowiska kuratora, na jego miejsce przyszedł senator Nowosilcow który wszczął śledztwo w sprawie tajnych organizacji młodzieżowych. W związku ze śledztwem Mickiewicz i wielu innych został aresztowany i w 1824r skazani. Adam Mickiewicz został skazany na zesłanie w głąb Rosji. Z Wilna wyjechał do Petersburga a następnie Odessy i Moskwy, tu zetknął się z literatami spiskowcami i brał udział w powstaniu dekabrystów które upadło.Swoje nadzieje patriotyczne związał z Napoleonem III i wojną rozpoczętą w 1855r. między Francją, Anglia i Rosją. Po śmierci żony wyjechał do Konstantynopola w 1855r. zostawiając nieletnie dzieci w Paryżu. Mickiewicz chciał wesprzeć swym autorytetem powstające tu kozackie oddziały do walki z Rosią. Zmęczony psychicznie walkami politycznymi o    władzę w legionie i zmęczony fizycznie podał się atakowi choroby. Zmarł 26 listopada 1885r. Jego śmierć                   wywołała głębokażałobę wśród Polaków i nie tylko.

2.Cechy twórczości:

1) historyzm
2) ludowość
3) orientalizm
4) nowa koncepcja przyrody
5) kult poezji i poetów
6) odrzucenie reguł poetyki klasycznej
7)irracjonalizm
8)profetyzm  

9)mistycyzm

3.Analiza wstępna:

                  1)Temat: Wiersz nosi tytuł „Oleszkiewicz”. Tytuł oznacza ,że wiersz będzie dotyczył tytułowego bohatera.  Oleszkiewicz został nazwany Guślarzem.                             Jest człowiekiem wierzącym- bada Bibliją tylko i kabałę bada.

2)Data: Rzecz dzieje się w dzień przed powodzią Petersburską w 1824 roku.

3)Kluczowe pojęcia:

                       -Oleszkiewicz został nazwany Guślarzem.

-Guślarz – osoba zajmująca się gusłami, czarami; znachor. Osoba, mogąca m.in. przewodniczyć obrzędowi dziadów. Jej zadaniem podczas obrzędu było przywoływanie oraz odpędzanie dusz zmarłych.Wykazywała się szczególną mądrością, a także znajomością wierzeń ludowych.

Analiza właściwa:

1.Nadawca: nadawcą jest podmiot liryczny wypowiadający sie w I osobie l. poj.

2.Odbiorca: odbiorcą są ludzie żyjący w Petersburgu, sprzymierzeńcy Cara

3.Treść:

1)temat: Oleszkiewicz – temat mówi o głównym bohaterze  liryki 

2)Bohaterowie:

• Oleszkeiwicz - bohater  tytułowy Oleszkiewicz który jest polskim malarzem. Posiada szlachetne, piękne a zarazem surowe oblicze. Należy do osób    wykształconych a zarazem bardzo chrześcijańskich. Podróżni uważają go jako osobę która potrafi rozmawiać z duchami. Nawiązanie do prawdziwej postaci historycznej Józefa Oleszkiewicza.

• Podróżni czyli żołnierze, którzy zostali zesłani w głąb Rosji. Jeden z nich podąża za postacią Oleszkiewicza kiedy ten przepowiada kataklizm.

3)Idee: Wiersz mówi o przyszłości Petersburgu. Oleszkiewicz mówi o powstaniu buntu przeciwko tyranii oraz zgładzeniu cara. Zapowiada powódź która zniszczy miasto. Zacznie od najuboższych niszcząc wszystko na swojej drodze, aż dotrze do cara.
Nawiązanie do kataklizmu z 7 XI 1824 roku.

Skład grupy i zadania:

-Jerzy Orszulik:analiza wstępna

-Łukasz Trzaskalik: treść

-Remigiusz Myrczek: intertekstualności

-Mateusz Skorupka: forma utworu

-Błażej Janeta: czynnności wstępne, nadawca i odbiorca utworu, publikacja na stronie podział zadań

Analiza porównawcza Monologu dla Kasandry i monologu Kasandry

Dokonaj analizy porównawczej monologu Kasandry z Odprawy posłów greckich Jana Kochanowskiego z Monologiem dla Kasandry W. Szymborskiej

Wisława Szymborska, Monolog dla Kasandry

To ja, Ka­san­dra.
A to jest moje mia­sto pod po­pio­łem.
A to jest moja la­ska i wstąż­ki pro­roc­kie.
A to jest moja gło­wa peł­na wąt­pli­wo­ści.

To praw­da, try­um­fu­ję.
Moja ra­cja aż łuną ude­rzy­ła w nie­bo.
Tyl­ko pro­ro­cy, któ­rym się nie wie­rzy,
mają ta­kie wi­do­ki.
Tyl­ko ci, któ­rzy źle za­bra­li się do rze­czy,
i wszyst­ko mo­gło speł­nić się tak szyb­ko,
jak­by nie było ich wca­le.

Wy­raź­nie te­raz przy­po­mi­nam so­bie,
jak lu­dzie, wi­dząc mnie, mil­kli wpół sło­wa.
Rwał się śmiech.
Roz­pa­la­ły się ręce.
Dzie­ci bie­gły do mat­ki.
Na­wet nie zna­łam ich nie­trwa­łych imion.
A ta pio­sen­ka o zie­lo­nym list­ku -
nikt jej nie koń­czył przy mnie.

Ko­cha­łam ich.
Ale ko­cha­łam z wy­so­ka.
Spo­nad ży­cia.
Z przy­szło­ści. Gdzie za­wsze jest pu­sto
i skąd cóż ła­twiej­sze­go jak zo­ba­czyć śmierć.
Żału­ję, że mój głos był twar­dy.
Spójrz­cie na sie­bie z gwiazd - wo­ła­łam -
spójrz­cie na sie­bie z gwiazd.
Sły­sze­li i spusz­cza­li oczy.

Żyli w ży­ciu.
Pod­szy­ci wiel­kim wia­trem.
Prze­są­dze­ni.
Od uro­dze­nia w po­że­gnal­nych cia­łach.
Ale była w nich ja­kaś wil­got­na na­dzie­ja,
wła­sną mi­go­tli­wo­ścią sy­cą­cy się pło­myk.
Oni wie­dzie­li, co to ta­kie­go jest chwi­la,
och bo­daj jed­na ja­ka­kol­wiek
za­nim -
Wy­szło na moje.
tyl­ko że z tego nie wy­ni­ka nic.
A to jest moja szmat­ka ogniem osma­lo­na.
A to są moje pro­roc­kie ru­pie­cie.
A to jest moja wy­krzy­wio­na twarz.
Twarz, któ­ra nie wie­dzia­ła, że mo­gła być pięk­na.

monolog Kasandry

JAN KOCHANOWSKI, ODPRAWA POSŁÓW GRECKICH

Który, wieszczego ducha dawszy, nie dałeś

Wagi w słowiech, ale me wszytki proroctwa

Na wiatr idą nie mąjąc u ludzi więcej

Wiary nad baśni prózne i sny znikome?

Komu serce spętane albo pamięci

Zguba rnojej pomoże? Komu z ust moich

Duch nie mój pożyteczen i zmysły wszytki.

Ciężkim, nieznośnym gościem opanowane?

Prózno się, odejmuję, gwałt mi się dzieje;

Nie władne dalej sobą, nie jestem swoja.

Ale gdzieżem przez Boga? Światła nie widzę,

Noc mi jakaś przed oczy nagła upadła.

Owóż mamy dwie słońcy, owóż dwie Troi.

Owóż i łani morzem głębokim płynie.

Nieszczęśliwa to łani, złej wróżki łani,

Brońcie brzegów, pasterze, nie dopuszczajcie

Tej niezdarzonej goście nigdziej do ziemie!

Nieszczęśliwa to ziemia i brzeg nieszczęsny,

Gdzie ta łani wypłynie; nieszczęsna knieja,

Gdzie wnidzie i gdzie gładki swój bok położy

Wszytki stopy, wszytki jej łożyska muszą

Krwią opłynąć; upadek, pożogę, pustki

Z sobą niesie. O wdzięczna ojczyzno moja,

O mury, nieśmiertelnych ręku roboto!

Jaki koniec was czeka? Ciebie, mój bracie,

Stróżu ojczyzny, domu zacna podporo,

Wkoło murów trojańskich tesalskie konie

Włóczyć grożą, a twoje oziębłe ciało

Będzieli chciał nieszczęsny ociec pochować,

Musi je u rozbójce złotem kupować.

Nieprzepłacony duchu, z tobą pospołu

I ojczyzna umarła; jednaż mogiła

Oboje was przykryje. Lecz i ty, srogi

Trupokupcze, niedawno i sam polężesz.

Strzałą niemężnej ręki prędką obieżdżon.

Cóż potym? Kłoda leży, a ze pnia przedsię

Nowa rózga wyrosła i nad nadzieję

Prędko ku górze idzie. A to co za koń

Tak wielki na poboju sam jeden stoi?

Nie wódźcie go do stajniej, radzę, nie wódźcie:

Bije ten koń i kąsze; spalcie go raczej,

Jeśli sami od niego zgorzeć nie chcecie.

Czujcie, stróże: noc idzie, noc podejźrzana.

Wielki ogień ma powstać, tak wielki ogień,

Że wszytko jako w biały dzień widać będzie,

Ale nazajutrz zaś nic widać nie będzie.

Wtenczas, ojcze, ani już bogom swym dufaj,

Ani się poświęconych ołtarzów łapaj:

Okrutnego lwa szczenię za tobą bieży.

Które cię paznoktami przejmie ostremi

I krwią twoją swe gardło głodne nasyci.

Syny wszytki pobiją, dziewki w niewolą

Zabiorą; drugie g'woli trupom umarłym

Na ich grobiech bić będą. Matko, ty dziatek

Swoich płakać nie będziesz, ale wyć będziesz!

Zobacz też: Opracowanie Odprawy posłów greckich Jana Kochanowskiego

Źródło:

https://literat.ug.edu.pl/odprawa/003.htm

                       Czynności wstępne

-Biografia autora:

Mickiewicz urodził się 24 Grudnia 1798 roku w Zaosiu koło Nowogródka. Pochodził z biednej szlachty. W dzieciństwie opowiadano mu wiele legend i tajemniczych historii o pobliskich lasach a także śpiewano pieśni ludowe. W 1807 roku Mickiewicz zaczął naukę w szkole powszechnej w Nowogródku a po jej ukończeniu studiował nauki humanistyczne na Uniwersytecie Wileńskim. W międzyczasie w 1812 roku, ojciec Adama - Mikołaj Mickiewicz, zmarł. W czasach studenckich, w roku 1817 założył ze znajomymi Towarzystwo Filomatów, o celach patriotyczno-samokształceniowych.. Stowarzyszenie z czasem rozszerzyło się do około 200 osób. W latach 1819 do 1823 pracował jako nauczyciel. W tym okresie zakochał się nieszczęśliwie i zmarła jego matka, wydano też dwa tomy wierszy Mickiewicza zawierający między innymi cykl Ballady i romanse(pierwszy tom) i IV część dziadów(drugi tom). W roku 1823 poeta został aresztowany za przynależność do tajnych stowarzyszeń i osadzony w, zamienionym w więzienie, klasztorze ojców Bazylianów w Wilnie. Po roku procesu zesłano go w głąb Rosji, gdzie spędził 5 lat. W 1829 roku po opuszczeniu Rosji podróżował po europie, poznał między innymi Goethego, uczęszczał na wykłady Hegla. Po upadku powstania listopadowego wziął udział w wielkiej emigracji wyjeżdżając najpierw do Drezna (1832, wtedy powstała III część Dziadów) a później do Paryża na 20 lat.

W 1834 Mickiewicz założył rodzinę (bierze ślub z Celina Szymanowską, mają szóstkę dzieci). W latach 1839-40 przebywał w Szwecji, następnie powrócił do Francji i poznał Andrzeja Towiańskiego.

W 1848 roku Mickiewicz próbował zorganizować ochotniczy legion polski. W roku 1855, wyjechał do Konstantynopola, gdzie znów chciał utworzyć oddziały polskie. Tam zmarł 26 listopada 1855r.

Cechy twórczości:

-orientalizm

-odrzucenie klasycystycznych reguł

-mesjanizm narodowy

-fascynacja przyrodą

-irracjonalizm

-mistycyzm

-sięganie do ludowości

-opisy tęsknoty do ojczyzny

-opisy przemijania, ulotności życia

           ANALIZA WSTEPNA

- ANALIZA TYTUŁU "PETERSBURG"

Miasto założone w 1703 roku przez cara Piotra I Wielkiego. Miasto zostało zbudowane na grząskim gruncie, panuje tu też nieprzyjazny dla człowieka klimat. Mówiono, że car wzniósł nie „miasto dla ludzi”, ale „sobie stolicę” na wzór Paryża, Amsterdamu, Rzymu, Wenecji, Londynu. To zbiór ogromnych marmurowych pałaców wyrastających przy szerokich ulicach biegnących ku rzece. Na ulicach eleganckie powozy i zamożne ekskluzywne towarzystwo odziane w szuby i cenne futra. Poeta opisuje jak powstawał ten „Paryż północy”. Na rozkaz cara przy budowie Petersburga pracowały setki tysięcy rosyjskich chłopów, tysiące poniosło śmierć.

- Trudne Pojęcia:

"Wydarte świeżo morzu i Czuchońcom" - Finowie po rosyjsku zwani Czuchońcami albo czuchanami, mieszkali na brzegach błotnistych Newy, gdzie potem założono Petersburg.

"dzieci Boreasza" - w mitologii greckiej bóstwo północnego, zimnego i niebezpiecznego wiatru.

"Witam cię Krzyża i Pogoni znakiem" - witam Cię znakiem krzyża i herbem Litwy.

Dedykacja:

Tekst jest dedykowany uchodźcom polskim, ponieważ zostają wygnani do Petersburga. Wiersz opisuje warunki panujące 

w tym mieście, aby pokazać tym Polakom co ich czeka. Dedykacja ma charakter biograficzny – Mickiewicz w okresie powstawania III części Dziadów również był zesłany do Rosji.

ANALIZA WŁAŚCIWA

Kluczowe pojęcia:

-powstawanie budynków i miast w celu ochrony ludu
-nieprzyjazność terenu wobec ludzi
-wszechmocność cara
-upodabnianie się do innych miast w czasie budowy
-”ale kto widział Petersburg, ten powie: Że budowały go chyba szatany”
-wyraz chaosu przy opisie Petersburgu
-mróz – element utrudniający życie w mieście „Każdy trze ręce i zębami dzwoni”
-różnorodna ludność wybiera się na przechadzki
-natłok ludzi
-pielgrzym – groźba miastu głazów, zbyt zajęty swymi myślami
-mieszkaniec stolicy – wyraz rozpaczy, troska o pielgrzyma

Odbiorca:

Tekst uruchamia u odbiorcy funkcję impresywną – chce pokazać, że ojczyzna jest dużo lepszym miejscem, skłonić wygnańców do zrobienia wszystkiego aby uniknąć zesłania na Petersburg, wtajemniczyć ich w realia przyszłego miejsca pobytu. Jest skierowany do większego grona odbiorców – wygnańców, którzy są rządni wolności i odzyskania niepodległości (wiersz powstał przed powstaniem listopadowym). U zwykłego czytelnika wiersz wywołuje współczucie wobec bohaterów którzy tam przebywają, a także zmienia postrzeganie obrazu zsyłek do Rosji w czasie braku niepodległości, jest środkiem przekazu tęsknoty za ojczyzną. U zwykłego czytelnika *tekst* wywołuje współczucie.

Nadawca:

Wiersz jest częściowo skoncentrowany na nadawcy. Autor doświadczył warunków pobytu w Petersburgu i chce pokazać jak wygląda życie w tym mieście. Można więc stwierdzić, że podmiot liryczny i autor to jedna i ta sama osoba, przez co wiersz ma charakter autobiograficzny.

Forma

-Budowa:

Rodzaj literacki to liryka jako że jest to monologiczny opis miasta i opisuje go podmiot liryczny. Nie jest to epika ponieważ brakuje tu fabuły, nie jest to również dramat gdyż brakuje dialogów.

Występuje kilka rodzajów rymów takich jak:

Rymy żeńskie:

ABAB – czyli przeplatane inaczej krzyżowe

ABBA – Nazywane okalającymi

AABB – czyli rymy parzyste lub też sąsiadujące

Nie występują rymy męskie

Ilość wersów w strofie jest nieregularna i ciągle się zmienia. Jednak jest to jedenastozgłoskowiec a więc kompozycja jest luźna ale umiarkowanie. Zachowanie stałej ilości sylab w wersie przez autora świadczy o celowym zastosowaniu uporządkowanego chaosu, jeżeli chodzi o kompozycje tekstu.

- Środki artystyczne:

Epitety – „Świętych lasów” , Porównania – „srogie i zimne jak chyrom despoty” , Hiperbola – „Ogromne rzędy” , Enumeracja – „Tak zbudowano Ateny, Rzym, Spartę” , Anafora – „po obu stronach wspaniałej ulicy, po mostkach lśniącym wysłanych granitem” , Metafora – „ wszystkie te miasta jakieś bóstwo wzniosło” I inne.

Treść

- Bohaterowie:

Car - Egocentryczny, wszechmocny despota. Władca Rosji. Otacza się jedynie wysokimi urzędnikami.

Poddani Carowi - Całkowicie mu oddani, skrzętnie wykonujący Jego polecenia, ale nie z miłości doń, ale ze strachu.

Woźnica - Brodaty, zarośnięty człowiek, okryty zmarzniętymi szatami. Siedzi na wozie i popędza konie.

Chłopcy na koniach - Ukazują się jako "dzieci Boreasza", czyli mitologicznego greckiego Boga mroźnego

wiatru północy.

Dworski urzędnik - Gruby człowiek, idzie wolnym krokiem. Ubrany jest w ciepłe futro, lecz nie zapięte do końca. Chce pokazać swoje odznaczenia, są dla niego ważniejsze, niż chłód, który odczuwa. Oddany Carowi.

Gwardyjskie młokosy - Szczupli, wyprostowani żołnierze, z opiętym pasem w połowie ciała. Uczestnicy pochodu.

Czynówki - Idą skromnie, ostrożnie się rozglądają, komu sie pokłonić, kogo poniżyć, a kogo unikać. Aparat Cara.

Porównywane do zwierząt, dokładnie do skorpionów, co uniża ich rangę dla odbiorcy tekstu.

Damy - Porównywane do pstrych motyli, ubrane w różnorakie stroje. Wszystkie ich płaszcze, są wyszukane, tylko najlepsze. Na nogach drogie buty. Przyrównanie ich do raków.

Ludzie, oglądający pochód - Stanowią opozycje do urzędników. Są prawdziwymi ludźmi, zachwycają się urokiem miasta, rozglądają się po budynkach, tak jakby chcieli ich spróbować. Nie liczą się dla nich fanfary i uznanie Cara, tylko prawdziwe piękno miasta.

Pielgrzym z lewej strony - Gdy wszyscy odeszli, uderzył ręką w głaz - czyli gest, że to jak będzie dalej z tym miastem zależy od niego. Widział w mieście tylko grę polityczną. Nie zwracał uwagi na cierpienia żołnierza z prawej strony. Po pewnym czasie, jednak mu współczuje.

Człowiek po prawej stronie - Dawny mieszkaniec stolicy. Rozdawał jałmużnę wśród swoich biednych znajomych, pytając ich przy tym o rodziny. Chodził po całym mieście, a nie tylko w miejscu, gdzie skupiał się pochód. Człowiek o dobrym sercu.

Żebrzący żołnierz - Wojenny kaleka. Spogląda w niebo i widzi w męczarniach ogromną ilość dusz. Wie, jak daleki jest kres ich cierpień. Płakał, łzy jego w świecie ludzi, niewiele znaczą, ale Bóg wie o nich. On je wszystkie zbierze i policzy, za każdą z nich, ofiaruje mu ocean słodyczy. Dlatego, że są szczere.

Wyraźny podział na ludzi czyli osoby niezakłamane, szczere, z prawdziwymi uczuciami, oraz na zwierzęta, czyli, paradoksalnie ludzi, którzy zachowują, się jak zwierzęta, poprzez swoje fałszywe oblicza. Występuje też podział na prawą (dobrą) i lewą (złą) stronę.

- Temat:

Tematem utworu "Petersburg" jest powstawanie nowego miasta, jak się okazało nowej stolicy. Jednak, gdy wczytamy się w tekst ujawnia się tutaj przedstawienie ludzkich wartości, oraz wartości które rządziły ówczesnym światem. Czyli przychylność Cara, oraz Jego racje.

Ludzkie wartości zostały pokazane za pomocą podziału ludzi na zwierzęta i ludzi.

Zwierzęta miały całkowicie zatracone uczucia. Do tematu dochodzi notabene miłość do Ojczyzny, jaką właśnie prawdziwą miłość przeżywał żołnierz, który płakał, gdy widział cierpiące dusze. Miłość urzędników to miłość to nie miłość do Ojczyzny tylko, do jej materialnych skarbów, które były w panowaniu Cara, tak wiec ich miłość odnosiła się do osoby Cara. Poeta, pokazuje jakimi kosztami powstawały piękne rosyjskie miasta.

- Idee:

- Tęsknota za rajskim światem, przeżywana przez żołnierza.

- Mistycyzm,

- Bajronizm

- Wallenrodyzm.

Intertekstualności:

- Filozofie, epoki:

Nawiązanie do mitów greckich, biblii (przypowieść o wieży Babel), nawiązania do czyśćca oraz religii.

Czerpanie z epoki antyku.

- Historia

- Teksty

-------------------

Bibliografia:

-http://język-polski.pl/biografia/1719-adam-mickiewicz.html

-Kształcenie kulturowo-literackie i językowe.

Zakres podstawowy i rozszerzony - Język polski podręcznik część 3

Autorzy: Donata Dominik-Stawicka

             Ewa Czarnota

Wydawnictwo: Operon

-Dziady Wydanie z opracowaniem.

autor: Adam Mickiewicz

opracowanie: Wojciech Rzehak

Wydawnictwo: GREG

-Czynności wstępne (całe) - Sebastian Grabowski

-Analiza wstępna (analiza tytułu, data powstania, trudne pojęcia) - Patryk Łoś
-Analiza wstępna (motto, dedykacja, słowa kluczowe) Analiza właściwa (odbiorca, nadawca) - Artur Czech

-Analiza właściwa (forma - cała) - Dawid Szotek

-Analiza właściwa (treść - cała) - Kamil Górajczyk /Leader/

-Analiza właściwa (Intertekstualności: filozofie, epoki) - Damian Stalmach
-Analiza właściwa (Intertekstualności: teksty, historia) - Krzysztof Kozieł

Tomasz Goik

Paweł Kuś

Pomnik Piotra Wielkiego Analiza

BIOGRAFIA

Mickiewicz urodził się 24 grudnia 1798 roku w Zaosiu koło Nowogródka. Jego rodzina wywodziła się z drobnej szlachty, ojciec pracował w sądzie w Nowogródku. W tamtych okolicach upłynął pierwszy okres życia małego Adama, który tam chodził do szkoły prowadzonej przez dominikanów. W 1812 roku Mickiewiczowi umarł ojciec. W 1815 roku Adam udał się do Wilna, gdzie na tamtejszym uniwersytecie rozpoczął studia. W tym miejscu biografowie wyodrębniają tzw. etap wileńsko-kowieński w życiu wieszcza. W latach 1816 – 1819 studiował bowiem w Wilnie, potem zaś, w latach 1819 – 1823, pracował w Kownie. W tym czasie Mickiewicz nawiązał bliższe kontakty z grupą filomatów i filaretów, pisał także swoje pierwsze utwory poetyckie, takie jak: Oda do młodości czy Pieśń filaretów. W tamtym czasie poznał również Marylę Wereszczakównę, do której miłość wpłynęła na jego całe późniejsze życie, nie tylko osobiste, ale również na jego twórczość. Rodzina Maryli uznała, iż nie był on dla niej odpowiednim kandydatem na męża, (nie był bowiem zamożny), a więc Maryla wkrótce stała się żoną hrabiego Puttkamera. W Kownie Mickiewicz pracował jako nauczyciel, co nie było dla niego szczytem ambicji. W tamtym czasie napisał m.in. Ballady i romanse, Grażynę oraz II i IV część Dziadów. W tym celu korzystał z bogatej tradycji ballad i podań litewskich. W 1823 roku organizacja filomatów, do której przynależał Mickiewicz, została zdekonspirowana. W wyniku postępowania sądowego Mickiewicza skazano na zesłanie do Rosji, a wydarzenie to stało się początkiem kolejnego okresu w jego życiu, tzw. etapu rosyjskiego. Podczas pobytu w Rosji przyjaźnił się z tamtejszymi romantykami (m.in. Puszkinem) oraz dużo podróżował – na Krym, do Moskwy, Petersburga czy Odessy. W Rosji powstały jego słynne Sonety krymskie oraz Konrad Wallenrod.W 1829 roku rozpoczął się etap drezdeński w życiu Mickiewicza. Po wyjeździe z Rosji znalazł się we Włoszech, gdzie dowiedział się o wybuchu powstania listopadowego. Zdecydował się udać do Polski, gdzie przybył pod koniec 1831 roku, jednak nie udało mu się przedostać do Królestwa. W 1832 roku razem z falą popowstańczej emigracji znalazł się w Dreźnie, gdzie powstała najsłynniejsza, III część Dziadów. Również w 1832 roku przyjechał do Paryża, gdzie postanowił pozostać na dłużej. W Paryżu rozpoczął się ostatni już, czyli czwarty etap życia Mickiewicza. Tam w 1834 roku ożenił się z Cecylią Szymanowską oraz wydał Pana Tadeusza. Dwa lata (od 1839 do 1840 roku) spędził w Lozannie jako profesor literatury łacińskiej. Tam napisał cykl liryków, od miejsca nazywanych lozańskimi. W 1840 roku powierzono mu katedrę literatury słowiańskiej w College de France. Później rozpoczął działalność publicystyczną na łamach Trybuny Ludów. Wtedy też jego żona zachorowała, a Mickiewicz stracił pracę. Nowe zatrudnienie znalazł jako bibliotekarz w Paryżu. Zmarł 26 listopada 1855 roku. Dzieła poety stały się trwałą częścią naszej świadomości narodowej. Są nieustannie wznawiane i komentowane.

Cechy twórczości

1) historyzm - źródłem twórczości była przeszłość narodowa z czasów średniowiecza, którą idealizowano, dostrzegając wśród ówczesnego rycerstwa wielkich bohaterów szlachetnie i niezłomnie walczących o urzeczywistnienie swych ideałów;
2) ludowość - zainteresowanie kulturą, moralnością i obyczajami ludu gdzie decydującą rolę odgrywają uczucia, obok świata materialnego istnieje irracjonalny (zdarzają się cuda, występują zjawy i duchy), dobro zwycięża nad złem, a sprawiedliwość jest wymierzana przez siły nadprzyrodzone;
3) orientalizm - wykorzystywanie w literaturze europejskiej motywów z kultury i religii Bliskiego i Środkowego Wschodu;
4) nowa koncepcja przyrody - przestała ona być tłem, a zaczęto ją traktować jak o symbol stanów uczuciowych człowieka lub nawet czyniono jednym z bohaterów; szczególnie fascynowała romantyków przyroda dzika, nieujarzmiona przez człowieka, dynamiczna, tajemnicza, groźna;
5) kult poezji i poetów - jednostek uważanych przez romantyków za wyjątkowe, natchnione, nieprzeciętne, znające lepiej niż inni ducha narodu;
6) odrzucenie reguł poetyki klasycznej - wywalczenie swobody w doborze i tworzeniu nowych form artystycznych.

Analiza Wstępna

Analiza tytułu:

„Pomnik Piotra Wielkiego”-Pomnik – wzniesione dla upamiętnienia osoby lub zdarzenia historycznego

Data powstania:
1832r. XIX wiek

Dedykacja:

"Świętej Pamięci
Janowi Sobolewskiemu
Cyprianowi Daszkiewiczowi
Feliksowi Kółakowskiemu
spółucznion spółwięźniom spółwygnańcom

za miłość ku ojczyźnie prześladowanym

z tęsknoty ku ojczyźnie zmarłym w Archangielu,

na Moskwie, w petersburgu.
Narodowej sprawy męczennikom
poświęca Autor"

Kluczowe słowa:

-Cesarz

-Car
-Piotr Wielki
-Posąg
-Pomnik

Analiza właściwa

Nadawca

Nadawcą jest Mickiewicz, autor jako patriota.

Odbiorca

Cały naród polski, wiezniowie polscy w Rosji: Moskwa, Petersburg itd.

Forma:

1)Budowa:

Kompozycja: rymy parzyste, utwór wierszowany.
Wersyfikacja: 11- 12 zgłoskowiec

Gatunek: dramat romantyczny.
2)Język:
środki stylistyczne:
-epitety

-porównania,

-metafory

-wykrzyknienia.

Treść:

Bohaterowie:

Wieszcz rosyjski

Pielgrzym(poeta)

Temat:

Rozmowa dwóch przyjaciół (pielgrzyma i wieszcza) na temat pomnika, który jest symbolem niewoli, bólu, i tyranii ze strony cara, ukazuje również jaka jest różnica miedz carem a Markiem Aureliuszem.

Idee:

-walka przeciwko tyranii cara

-ukszydlenie i zachęcenie narodu do walki z caratem

Intertekstualności:

Epoki:

Starożytnośc-porównanie cara do Marka Aureliusza

Czynności wstępne - Rafał Goraus
Analiza Wstępna - Maciej Czarnota
Analiza właściwa :
a)Treść - Radosław Harman

b)Forma , Nadawca , Odbiorca - Kamil Bury
c)Intertekstualności - Kamil Bury oraz Radosław Herman

Analiza

CECHY TWÓRCZOŚCI AUTORA

-Mickiewicz to wzór romantycznego poety-Polaka: wybitna indywidualność,

-poeta-prorok wyrażający uczucia i tęsknoty całego narodu, duchowy przywódca,

-był promotorem romantyzmu polskiego

-wprowadzał nowe tematy, bohaterów: ludowość, świat kultury materialnej i duchownej ludu, polską ówczesną tragiczna rzeczywistość społeczno-polityczną

-opisywał piękno krajobrazów, tęsknotę za krajem lat dzieciństwa

-w „Dziadach” przedstawia koncepcje mesjanizmu polskiego: plan zbawienia ludzkości przez męczeństwo narodu polskiego

-w lirykach dominuje nastrój zamyślenia nad życiem

BIOGRAFIA

Wieść o wybuchu powstania listopadowego zastała Adama Mickiewicza w Rzymie. Był to grudzień 1830, ale dopiero w kwietniu następnego roku wyjechał do Paryża, a następnie przybył do Wielkopolski. Niestety, nie udało mu się przekroczyć granicy Królestwa Kongresowego. Po upadku powstania w marcu 1832 roku Mickiewicz wyjechał do Drezna. Legenda literacka głosi, że pomysł napisania "Dziadów" cz.III powstał w wyobraźni poety w niedzielę 25 marca 1832 roku w katedrze drezdeńskiej, podczas uroczystej mszy, uświetnionej muzyką Mozarta. Pierwsza wersja utworu była gotowa 6 kwietnia, ostateczna 29 kwietnia, drukiem dramat ukazał się w październiku 1832 roku.

Poeta przewiduje jednak, że kiedyś nadejdzie kres państwa tyranów. Mówi o tym w wierszu "Ustępu" pt. "Pomnik Piotra Wielkiego". Miał on być wyrzeźbiony na wzór pomnika Marka Aureliusza, ale tamten rzymski wódz i cesarz był czczony przez swój lud i uważany za ojca, toteż jego koń stąpa "równym krokiem", aby ludzie mogli podejść bliżej władcy. Natomiast koń Piotra Wielkiego przedstawiony został w szalonym pędzie, a więc tratuje wszystko na swej drodze, nie zważając na nic. W zakończeniu wiersza poeta pyta:

"Lecz skoro słońce swobody zabłyśnie

I wiatr zachodni ogrzeje te państwa,

I cóż się stanie z kaskadą tyraństwa."

Analiza Wstępna:

Bohaterowie:

- Pielgrzym (Adam Mickiewicz, opisany jako pielgrzym gdyż został zesłany w głąb Rosji)

- Poeta rosyjski ( „wieszcz rosyjski” , przyjaciel pielgrzyma)

Obie postacie znają się doskonale co podkreśla autor słowami: „Ich dusze wyższe nad ziemne przeszkody, Jako dwie Alpów spokrewnione skały Choć je na wieki rozerwał nurt wody…”.

Stosunek podmiotu lirycznego do bohaterów:

Podmiot liryczny jest przeciwny caratowi, toteż popiera pielgrzyma, rosyjskiego poety oraz ich ideę zrywu ludności przeciwko tyranii w Rosji.

Temat:

Dialog przyjaciół o pomniku Piotra Wielkiego, który jest dla nich symbolem bólu, okrucieństwa i kontrastem dla pomnika Marka Aureliusza.

Idee:

- Rozpalenie u ludzi nadziei na nadejście dnia końca państwa, w którym władcą jest tyran - car.

- Zryw niepodległościowy przeciwko caratowi .

Nadawca :
Nadawcą tekstu jest Adam Mickiewicz. Przedstawił on tekst na zasadzie motywu autobiograficznego opisując swoją historię. Został on zesłany na wygnanie z ojczyzny do Rosji , spotykając tam rosyjskiego poetę , który był dla niego przewodnikiem . Mickiewicz zawarł tym samym nawiązanie do dziejów swojej przyjaźni i wspierania się nawzajem. Ma to na celu zobrazowanie dla odbiorcy okoliczności oraz motywów pisania tej książki.


Odbiorca :
Odbiorca nie jest wyraźnie wskazany przez tekst , dopiero poprzez kontekst i ogólną formę odczytujemy , że nadawca kieruje się do jednostki oraz grupy. Robi to by poprzez nawiązanie do swojej historii zobrazować osobę Piotra oraz jego działania i postawę wobec Cara.

Forma:

1. Język
   środki stylistyczne:
   -epitety, porównania, metafory ,wykrzyknienia.

2. Budowa
   wersyfikacja:
   -wersy 11- 12 zgłoskowe
   Kompozycja: utwór wierszowany , rymy parzyste oraz krzyżowe.
   Gatunek:
   -Dramat Romantyczny.
   
   Intertekstualności :

Analiza rzeźby

Jak analizować rzeźbę?

Artykuł zawiera informacje, które mają pomóc w analizie rzeźby. Odpowiada na pytanie: jak analizować rzeźbę, podaje szereg informacji o rzeźbie.

Świat przedstawiony w dziele literackim - składniki

Artykuł ma pomóc w samodzielnej analizie świata przedstawionego w dziele literackim. Ma odpowiedzieć na pytanie: Jak analizować świat przedstawiony?